Son Dakika

Okunan haber:

Expo İtalya için mafya ve yolsuzluklarla mücadele alanına dönüştü


insiders

Expo İtalya için mafya ve yolsuzluklarla mücadele alanına dönüştü

Expo 2015 fuarı Milano’nun ev sahipliğinde tüm hızıyla devam ediyor. Bir milyon metre kareden büyük fuar alanı dünyada açlıkla mücadeleye adandı. Expo’nun 2015 teması “Gezegeni Beslemek ve Yaşam İçin Enerji” oldu.

Expo için yapılan yatırımların toplamı 14 milyar Euro gibi yüksek bir rakam olduğundan mafya ve organize suçların da iştahını kabarttı. Expo 2015, mafya ve yolsuzlukla karşı mücadelede İtalya için gerçek bir sınav niteliği taşıdı.

Geçen yıl, Expo 2015 ile ilgili rüşvetle suçlanan politikacı ve üst düzey yöneticilerin tutuklanması ardından, İtalyan Hükumeti ihale usullerinde şeffaflığı arttırmak için bir yasa çıkardı. Soruşturma, “kubbe sözleşmeleri” adı altında nüfuz kullanarak bir dizi Expo sözleşmesini etkilemeye teşebbüs eden bir suç ağının varlığını ortaya çıkardı.

Savcı Claudio Gittardi: “İki Expo sözleşmesiyle ilgili olarak, sözleşme prosedürlerine ilişkin ihalede rahatsızlık çıkmıştı. Rüşvet ve diğer suç fiilleri ihale sürecini etkilemek için kullanılır olmuştu. Bu açık bir yolsuzluk davasıydı.”

1990’lardaki “Tangentopoli Rüşvet Skandalı” ardından İtalya’nın dünya üzerinde algısı yolsuzluklar ve mafya ülkesi olmuştu. Expo 2015 dolayısıyla ortaya çıkan yeni soruşturma bu kötü imajdan kurtulmaya çalışan İtalya üzerine bir kez daha gölge düşürdü.

Expo 2015 Başkanı Diana Bracco rahatsızlığını şöyle ifade etti: “Doğal olarak endişelendim. Çünkü görevim İtalya’yı en iyi şekilde temsil etmek ve fuarın açılışını zamanında yapmak. Mahkeme davalarıyla aylarımız boşa gitti. Her şey durma noktasına geldi. Bunun olumsuz sonuçları oldu, bazıları görevinden istifa etti. Doğal olarak endişelendik.”

Expo fuar alanında yapılan inşaatlarındaki gecikmeler de bazı tartışmalara yol açtı. Açılışa bir aydan kısa bir süre kala, İtalyan yapım tasarımcısı Dante Ferretti, bir yıl önce tamamladığı projesinin engellendiğini açıkladı. Sonuç olarak üç Oscar ödüllü tasarım sanatçısı görevinden istifa etmek ister: “Avukatımı aradım ‘Expo’da görev almak istemiyorum, muhafaza etmem gerek bir itibarım var’ dedim.”

Ferretti, dört yıl boyunca fuar alanının iki ana caddesinin tasarımını oluşturmak için çalışır. Kendi orijinal projesinde kesintilere ve gecikmelere rağmen sonuçta Expo içindeki görevine devam etmeye karar verir: “Şahsen de tanıdığım, İtalya’nın önceki Cumhurbaşkanı Giorgio Napolitano beni telefonla aradı. Bana, ‘Ferretti Expo’yu Milano’ya getirebilmek için çok vakit harcadım. Olanlardan dolayı çok üzgünüm. Senin Decumano için yaptığın doğal tasarımın açılışını 2 Haziran Cumhuriyet Günü’ne erteleyebilir miyiz?’ diye sordu. Ben de ‘evet mümkündür’ dedim.”

Soruşturmalar, kamu çalışanlarına politikacı olarak kariyer yapmalarına yardımcı olacağına söz veren tehlikeli bir suç örgütünü durdurur. Telefon dinlemelerine takılan şu an tutuklu memurlardan biri örgüt üyelerinden birine “Ben sana istediğin tüm sözleşmeleri vereceğim sen de benim kariyerime bir el at” diyordu.

Savcı Claudio Gittardi operasyon sürecinin nasıl işlediğini açıkladı: “Soruşturmalarımız ilk etapta Expo çalışmalarını yavaşlatmadı çünkü şantiyelerde işler durdurulmadı. İkinci etaptaysa soruşturmalarla suç işlendiği onaylanmış oldu ve mümkün olduğu kadar en kısa sürede işlenen suçları durdurduk. Yolsuzlukların bir daha tekrar etmemesi ve Expo ihalelerine ilişkin durumun daha da kötüye gitmemesi için önlem aldık.”

İtalya’nın fuar pavyonu inşasında iki katına çıkan harcamalar ve fazla çalışmalarla ilgili başka yönleri aydınlatmak gerekiyordu. Savcı Raffaele Cantone yönetimindeki Yolsuzlukla Mücadele Kurumu içinde sadece Expo 2015 için oluşturulan Özel Harekat Birimi Expo’nun ihale sürecini mercek altına alır.

Yolsuzlukla Mücadele Kurumu başkanı Raffele Cantone: “Yolsuzlukla Mücadele Kurumu’na Expo’yu araştırması için özel yetkiler verildi. Geçtiğimiz Haziran ayından beri tüm ihale süreçlerini inceliyoruz. Bazı şüpheli ihaleleri geçici tasfiye statüsüne koyarak harekete geçtik. Genel olarak, cesurca hareket ettik. İhale sürecinde uyguladığımız kontrol sistemi uluslararası dalgalanmalara neden oldu. Faaliyetlerin izlenmesinde bizimle kısmen işbirliği yapan OECD, başka durumlar için de kullanılabilecek örnek bir kontrol sistemine sahip olduğumuzu belirtti.”

İtalyan Kamu İdaresi ülkenin en bozuk birimi. Rüşvet sebebiyle, kamu işlerinin ekstra % 40 maliyeti oluyor. Bu para yüksek vergiler ödeyen İtalyan vatandaşların cebinden çıkıyor.

Yolsuzlukla Mücadele Kurumu’nun Expo 2015 için yasal işlem altında olan iki ihalenin idaresini yediemine devretmesi çalışmaları aksatmadığını belirten Raffaele Cantone: “Yediemine devretmek, bir ihaleyi alan müteahhidin başka bir kişiyle yer değiştirmesi demek. Yani bu yeni kişi şirket içinde belirli bir tek ihaleden sorumlu oluyor.” dedi.

Araştırmalar, İtalya’nın kuzeyi Lombardiya bölgesinde yatırımların tamamen mafya örgütlerinin elinde olduğunu kanıtladı. Bunlar arasında en etkin örgüt ise Kalabriyalı ‘Ndrangheta. Milano Valisi Francesco Paolo mafyaya karşı 80 önleme imza attığını ve onlarca sözleşmenin imzalandığı şüpheli 55 şirkete çalışma yasağı getirdiğini belirtti ve ekledi: “Milano son aylarda mafyaya karşı alınan yeni önlemlerin yararının test edildiği bir laboratuvara dönüştü.”

Organize Suçlar İdaresi’ne göre ‘Ndrangheta 100 milyon Euro değerinde ciro yapmaya teşebbüs eder. Oysa mafya suç örgütleri bu güne kadar ufak komisyonları hedef alıyordu. Çünkü İtalya’da 150 bin Euro altında kalan yolsuzluklar için soruşturma başlatılmıyordu.

Vali Francesco Paolo Tronca: “Mafya ihale tekliflerinde genellikle paravan kişileri kullanır. Eğer mafya bir bölgeye el atmak isterse, önce muhtaç ve zayıf işletmeleri belirleyip onlara yardım eder. Sonra sistem içerisinde bu işletmelerle işbirliği yaparak işini yürütmek gibi sinsice bir metot kullanır.”

İtalya’nın kuzeyindeki mafyanın yüzünü göz korkutan tehditçi davranışlarla göstermesi kurbanları zorunlu işbirliğine ve sessizliğe yöneltmişti. ‘Ndrangheta, Lombardiya ekonomisi içinde kök salarak, İtalyan toplumuna sızmayı başarmış bir örgüt. Ancak mafyayı vurmak için onu besleyen “Gri bölge“yi ve siyasi güçleri meydana çıkarmak gerekti.

İtalya’nın en büyük gazetelerinden La Repubblica’da köşe yazarı ve gazeteci Piero Colaprico şu anki durumu şöyle özetliyor: “Expo, büyük gölgeler ve güçlü ışıkları aynı anda karakterize eden ilk büyük olay oldu. “Gri bölge”, girişimcilerine ve aracılarına getirilen çeşitli yasaklar sonucu büyük bir darbe yedi. Savcılık ve Valiliğin yürüttüğü soruşturmalar sonucunda düzensiz şirketler Expo’dan çıkartıldı. Expo artık mafyadan bağımsız bir fuar.”

Expo kabahatıyla erdemiyle eski ve yeni İtalya’nın ufak minyatürü olarak görülebilir. Ekonomistler fuarın faydaları konusunda ikiye ayrılmış durumda. Ancak tek bir noktada hemfikirler, İtalya gelişimini sağlamak istiyorsa en büyük fenalıklardan olan, liyakati yok eden yolsuzlukla ve uyuşturucuyla beslenen mafyayla baş etmeli.

Editörün Seçtikleri

Bir sonraki konu
İlköğretimde bir AB projesi: Etnik ve dini ön yargılar eğitimle aşılıyor

insiders

İlköğretimde bir AB projesi: Etnik ve dini ön yargılar eğitimle aşılıyor