Son Dakika

Okunan haber:

CERN evrenin sırrını çözmek için fiziğin sınırlarını zorluyor


Bilim-Teknik

CERN evrenin sırrını çözmek için fiziğin sınırlarını zorluyor

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN’in Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) geliştirmeler için iki yıla yakın bir süre kapatıldıktan sonra yeni fizik verilerini göndermeye başladı.

LHC, bilim tarihinde ulaşılan en yüksek enerji çarpışmasını, iki proton demetini 13 Teraelektron Voltluk (TeV) enerjiyle çarpıştırarak gerçekleştirecek.

Bilim adamları, bu deneyin fizikte yeni bir sayfa açmasını ve evrenin sırlarını daha iyi anlamaya yardımcı olmasını umut ediyor.

CERN’in önceki Genel Müdürü Rolf Heuer: “Büyük bir anı yaşıyoruz. Çarpışma fizik için 13 TeV’lik bir enerjiye ulaştı.”

LHC Mühendisi Giulia Papotti: “Şu an ışınlar istikrarlı. Yani LHC çalışıyor.”

Fizikçiler sadece maddenin en küçük yapı taşlarını değil, aynı zamanda evrenin büyük bölümünü oluşturan karanlık maddeyi, evrenin tüm kütlesinin yüzde 27’sini oluşturan maddenin görünmez bir formu olarak açıklanan olguları keşfetmek istiyor.

Araştırma ve Bilgi İşlem Müdürü Sergio Bertolucci LHC’nin bu olağanüstü mücadeleye hazır olduğunu belirtiyor: “Dünyadaki en iyi, en kuvvetli gemi. En mükemmel mürettebat. Şimdi bir sonraki keşfe doğru yol almaya hazırız.”

ALICE Deneyleri Sözcüsü Paolo Giubellino: “Bu yıllar süren zorlu çalışmaların semeresi. İki yıldan fazla buna hazırlandık.”

Hızlandırıcılar Direktörü Frederick Bordry: “Yeni bir maceranın başlangıcı. 24 ay gibi uzun bir süre alan güç testleri ve ışınları devreye sokma ardından zamanında tekrar başladığımız için çok mutluyum.”

İki proton ışını Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nın çevresine yönlendirilecek ve daha sonra 27 kilometrelik yeraltı tünelinde önceden belirlenmiş noktalarda birbirleriyle çarpıştırılacak. Bu sayede Big Bang sonrasındaki ilk anlarda neler olduğuna yakın bir senaryo yeniden yaşanacak. Bu da fizikçilere evrenin kökeni hakkında ip uçları verecek.

Çarpıştırıcı, makinenin çok daha yüksek bir enerji ve yoğunlukta çalışmaya hazırlanması için 2013 yılında kapatılmıştı. LHC, şimdi her saniyede 2 milyar çift protonu çarpıştırarak önceki oranı ikiye katlayacak.

2012 yılında yapılan LHC deneyinde simülatör kullanılarak, “Tanrı Parçacığı” adı verilen higgs bozonu tespit edilmişti. Bu buluş sayesinde, parçacığın teorisyenleri iki profesör Peter Higgs ve Francois Englert 2013 yılında Nobel Ödülü’ne layık görülmüştü.

Geçen haftaki performans CERN araştırmacıları arasına iyimserlik havası yaydı.

CERN’in 2015 Aralık ayında görevine başlayacak yeni Genel Müdürü Fabiola Gianotti: “Bu aynı zamanda önemli bir başlangıç noktası. Çünkü bu derece yüksek enerji, parçacık fiziğinde bize çok heyecan verici seçkin sorular sorma imkanı sağlayacak.”

ATLAS Deneyi Sözcü Yardımcısı Rob McPherson: “Şu an ve önümüzdeki yıllarda, proton çarpıştırarak yapmakta olduğumuz parçacık araştırmaları sayesinde, kayıp enerjinin izine rastlamayı çok istiyorum. Yani LHC’de üretilen karanlık madde parçacıklarının işareti. Bu belkide bize yeterince anlayamadığımız astronomik ölçümlerin eksik kütlesi ve evrenin eksik maddesi ile ilgili ipuçları sağlar.”

Evrenimizin sırlarını keşfetmek için bir kaç yıl daha veri toplamak ve bunları analiz etmek gerekecek.

Ancak CERN’de bilim adamları için bir şey çok kesin: Sonsuz küçüğün incelenmesi sayesinde sonsuz büyüğü anlamak nihayet mümkün olacak.

Editörün Seçtikleri

Bir sonraki konu
Cep telefonu bağımlısıyız

Bilim-Teknik

Cep telefonu bağımlısıyız