Son Dakika

Okunan haber:

Fotoğraflarla Srebrenitsa Katliamı


le mag

Fotoğraflarla Srebrenitsa Katliamı

Bundan tam 20 yıl önce 8 binden fazla Müslüman Boşnak Bosna-Hersek’in Srebrenitsa kentinde katledildi.

Srebrenitsa Katliamı, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’da gerçekleşmiş en büyük toplu insan kıyımı olarak kayıtlara geçti.

11 Temmuz 1995 günü General Ratko Mladic komutasındaki Sırplar Birleşmiş Milletler’in koruması altındaki kente hiç zorlanmadan girdi. Sırplar, genç yaşlı demeden Müslüman Boşnak erkekleri yollarda, dağlarda vahşice öldürdü. Sırp askerler cesetlerin kimlikleri tespit edilmesin diye cesetleri parçalayarak toplu mezarlara gömdü.

Bosnalı fotoğrafçı Tarık Samarah Srebrenitsa Katliamı’nda yaşananları fotoğraflarla tekrar insanlığa hatırlatıyor: “1992-1995 savaşını kuşatma altındaki Saraybosna’da geçirdikten sonra Bosna’nın doğusuna gittim. Saraybosna’da her gün masum sivillerin öldürülmesine tanık olsam da, doğu Bosna dağlarında beni bekleyen görüntülere kesinlikle hazırlıklı değildim.”

Tarık Samarah, katliamın diğer insanlara anlatılması gerektiğinin farkına varır: “Hayvanların parçaladığı insan vücudundan organlar ormanın her yerine dağılmıştı. O anda sadece gözlemci olmamam gerektiğini zira böyle bir katliama şahit bir kişinin bilgili ve sorumlu tanık olması gerektiğini anladım.”

Samarah, siyah beyaz fotoğraflarını vkapsayan sergiyi Saraybosna’da 7/11/95 Galerisi’nde açar.

Galeride, toplu mezarlarda arkadaşının cesedi altında saklanıp ölü taklidi yaparak katliamdan kurtulanların ifadelerini içeren videolar da sergileniyor. Ayrıca sayıları 64’ü bulan toplu mezarların yerlerini gösteren elektronik haritalar da mevcut.

Samarah, katliamdan hayatta kalanların fotoğrafları yanında toplu mezarların yerini bulma, mağdurların kalıntılarının mezardan çıkarılıp kimliklerin belirlenmesi ve bunların uygun şekilde defin edilmesi gibi zahmetli işleri de yürüttü.

Dünyanın çeşitli yerlerinden gelen ziyaretçiler ise 20 yıl önce ne olduğunu anlamaya çalışıyor.

Amerikalı ziyaretçi Steven Rioff: “Aklıma sürekli takılıp kalan soru ‘dünyanın geri kalanı neredeydi’ oluyor. Bunu söylemeye utanıyorum ancak bir avukat ve makul derecede kültürlü bir kişi olarak ben bile kendime bu sorunun tam cevabını veremiyorum.”

Sergi, insanoğlunun geçmişte yaşadığı acılardan ders çıkaramayan bir canlı olduğunu hatırlatıyor. Birleşmiş Milletler Srebrenitsa’yı güvenli bölge ilan etmiş olmasına karşın 400 silahlı Hollanda barış gücü askeri kenti bir gecede boşaltmıştı. Savaş sırasında şehrin güvenliğinden sorumlu olan BM Barış Gücü’nün Hollandalı Komutanı Thom Karremans kendisine sığınan 25 bin mülteciyi ve şehri Sırplara teslim etmişti.

Danimarkalı Helle Wagner bu tür yerlerin önemine değindi: “Bu tür acıların tekrar yaşanmaması için böyle yerlerin açılması çok önemli diye düşünüyorum. Danimarka’da gençler ‘neden sürekli konuşup duruyoruz 2. Dünya Savaşı uzun yıllar önce olmuş’ diyor. Ancak bu tekrar vuku bulabilir, hatta günümüzde yine oluyor. Yani tekrar olmasını engellemek için eskiden yaşananları bilmemiz lazım.”

Fotoğrafçı Tarık Samarah, 1965 yılında Zagreb’te Bosnalı ve Sudanlı bir anne babadan doğmuş. Avrupa’nın kalbinde Srebrenitsa katliamı projesi yıllar süren sıkı çalışmalarının ürünü olarak ortaya çıkar. Yaşanan vahşeti hatırlatma amacıyla üç yıl önce Saraybosna’da açılan sergiyi şimdiye kadar binlerce kişi ziyaret eder.

Tarık Samarah serginin önemine binaen. “Çalışmalarımın sonucu olarak kurucusu olduğum 7/11/95 Galerisi Srebrenitsa anısına adanmış ilk galeri. Burası hem gençlere hem de yıl boyu dünyanın değişik yerlerinden gelenlere soykırımı hatırlatıyor.” dedi.

Soykırımın 20. yıl dönümü öncesi BM Güvenlik Konseyi’nde soykırım suçu olarak katliamı kınayan bir kararname taslağı ise itirazlara neden oldu. Sırbistan ve Rusya kararname taslağının tek taraflı ‘Sırp karşıtı’ olduğunu iddia ederek karşı çıktı.

Srebrenitsa Katliamı 100 bin hayata mal olan acımasız Bosna savaşının en kanlı doruk noktası olarak hafızalara kazındı.

Editörün Seçtikleri

Bir sonraki konu
Pakistan'ın terörizm ve aşırı dincilikle sivil mücadelesi

le mag

Pakistan'ın terörizm ve aşırı dincilikle sivil mücadelesi