Son Dakika

Okunan haber:

"IŞİD Suriye rejiminden besleniyor"


Insight

"IŞİD Suriye rejiminden besleniyor"

Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Staffan Mistura olası bir barış anlaşmasının detaylarını görüşmek üzere başkent Şam’a geldi.

Beşinci yılına giren Suriye iç savaşında 4 milyon kişi ülkeyi terk etti 8 milyona yakın kişi de ülke içinde daha güvenli bölgelere yerleşti.

Avrupa, Suriye’deki iç savaşın tetiklediği mülteci kriziyle karşı karşıya kaldı. Krizden çıkış yolu bulmakta zorlanan Avrupalı liderler çözüm için Esad’ın kapısını bile çalmayı seçenek dışında bırakmıyor.

Bu kritik süreçte Rusya’nın Şam’a yeni silah satışında bulunduğu ortaya çıktı. Silah satışını doğrulayan Moskova, bunun bölgedeki terör gruplarına karşı mücadele kapsamında yapıldığını savunuyor.

Ukrayna’da ayrılıkçı gruplara silah yardımında bulunmakla suçlanan Rusya’nın Suriye’deki aktif rolü Türkiye ve Batı’yı kaygılandırıyor. Ankara ve Brüksel Rusya’nın silah satışının terörle mücadelede tam tersi etkide bulunacağı uyarısını yapıyor.

Sophie Desjardins, euronews: Sayın Hasni Abidi, Cenevre’deki bir araştırma merkezinde Arap dünyası ve Akdeniz Bölgesi üzerine çalışmalarınızı sürdürüyorsunuz. Beşar Esad dün Rus basınına verdiği bir çok röportajda Avrupa’daki göç krizine değinerek ve şu can alıcı cümleyi kullandı:” Avrupalılar bir gözle mülteciler için ağlarken diğer gözle silahla vurmak için hedef alıyor” şeklinde kışkırtıcı bir cümle kullandı. Avrupa bu savaşta tuzağa mı yakalandı?

Hasni Abidi : “Avrupa göç sorunu karşısında çıkmaza girdi. Göç sorunu çoğu zaman büyük bir tehlike arz etmekle beraber aynı zamanda iç siyasette soruna neden oldu. Esad Avrupa üzerinde aynı dili kullandı. Şantaj içeren söylemleriyle “şu an bir göç krizi varsa bu tamamen sizin sorumluluğunuz çünkü bu savaşı besleyen siz oldunuz” şeklinde konuşuyor. Ama unuttuğu şu ki, göç akımı, sığınmacı krizi, ülkedeki veya komşu ülkelere olan göçler IŞİD terör örgütü ortaya çıkmadan önce başlamıştı.”

euronews:
Esad Batı’yı IŞİD’i kurmakla suçluyor. Ama terörist militanlar işin içine girmeseydi bu denklemi Esad‘çi ve Esad’a karşı olanlar olarak özetleyecektik, belkide Esad rejimi şimdiye çoktan düşmüştü. Siz ne düşünüyorsunuz?

Hasni Abidi : “Bu çok zor. Önümüzde, destek tabanını genişleten bir rejim var. Çok iyi işleyen bir sistem oluşturdu. Muhalefeti şeytanlaştırdı. Muhalefet başlangıçta barışçıldı. Esad’ın gitmesini de istemiyordu. Reform taraftarıydı ama laik olan muhalefeti radikalleştiren bu rejim oldu. Ama karşısında farklı bir Suriye için çabalayan, organize olmuş bir muhalif grup olduğunu görünce, başka bir kartını masaya sürdü ve terörizm üzerinden oynadı. IŞİD Suriye rejiminden besleniyor. IŞİD tehlikesini büyüten Esad’ın elindeki makine. Çünkü ılımlı bir muhalefetin başarısız olması bazılarını daha radikal bir muhalefeti desteklemeye itti. Özellikle de uluslararası toplumun iktidarsızlığı bu durumu güçlendirdi.”

euronews: Sizce Suriye rejimini desteklemeden, 4 yıldan bu yana süren bu savaşı durdurmanın bir yolu var mı?

Hasni Abidi : Esad şantaj içeren söylemleriyle önemli bir başarıya imza attı. “Güvenliğinize karşı Esad rejimine destek” şartını koştu. Cenevre 1 ve Cenevre 2 müzakereleri ve Birleşmiş Milletler’in çabaları büyük bir desteği hak ediyor. Siyasi bir geçiş süreci yaşanabilir. Gitmesi için Beşar Esad’la diyaloğa girilebilir ama kalmasını için değil. Dolayısıyla Rusya ve İran fırsatı değerlendirilmesi gereken büyük bir şans. Ama ne yazık ki farklı eğilimleri barındıran muhalefet şu anda tamamen öksüz. Dolayısıyla siyasi bir taahhüt ve güçlü bir irade olmadan bu çatışmalar zamana sürüp gider.

euronews: “Rusya uzun süredir bu yönde bir adım atmıştı. Şimdiyse desteğini açıkça, diplomatik ve askeri olarak göz önüne serdi. Sizce şu an Avrupa’da olanlar Rusya’nın Esad’ı destekleme fikrini meşrulaştırıyor mu?”

Hasni Abidi : Kesinlikle katılıyorum. Zaten Putin de oyunda bu kartı kullandı. Esad’ın Amerikalılar ve Avrupalılarla olan ilişkileri için de bu çok önemli bir kart. Ve biliyoruz ki bu kartı da Avrupalılarla çıkarları ve müzakereleri sonlanınca bırakacak. Dolayısıyla Putin, İran ve Esad’ı destekleyen diğer ülkelerle diyaloğu sürdürmek çok önemli. İran ve Rusya’nın açık bir şekilde desteğini açıklaması bu iki ülkenin Suriye kartını iyi kullandığını gösteriyor. Esad’ı sadece Suriye için değil Suriye sahnesinin dışına taşan bölgede stratejik çıkarları oldukları için kullanıyorlar.