Son Dakika

Okunan haber:

Putin'den Obama'ya dikenli zeytin dalı


Insight

Putin'den Obama'ya dikenli zeytin dalı

ABD’nin New York kentinde yapılan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantısı, Başkan Barack Obama ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki gerginliği su yüzüne çıkardı. Tansiyonun ana nedeni ise iki ülkenin izlediği farklı Suriye politikası.

Rus lider Vladimir Putin ve ABD Başkanı Obama, tarafsız kabul edilen BM Genel Kurul toplantısında bir araya geldi. İki lider toplantı öncesi kozlarını paylaştı. Putin terörle mücadelede Esad ile işbirliği yapmaktan başka alternatifin olmadığını belirtti:

“Bugün hem Irak hem de Suriye’ye askeri ve teknik yardım sağlıyoruz. Suriye hükümetiyle işbirliği yapmamanın büyük bir hata olduğu görüşündeyiz. Esad’ın askerleri ve Kürt militanlar haricinde hiç bir askeri birliğin gerçek anlamda IŞİD’e karşı savaşmadığını kabul etmeliyiz.”

Obama ise Esad’ın Suriye’de bir rolü kalmadığını vurguladı: “Birleşik Devletler bu sorunu çözmek için İran ve Rusya dahil her ülkeyle çalışmaya hazır. Gerçeklik, savaşın bitmesi için tarafların anlaşmasını zorunlu kılıyor. Özellikle de IŞİD’i yok etmek için. Ancak bu gerçeklik Esad yerine başka bir liderin gelmesi gerektiğini de belirtiyor.”

Putin’in Genel Kurul toplantısındaki konuşmasında daha uzlaşmacı bir tavır sergilemesi dikkatlerden kaçmadı. Şam’daki siyasi reformların, çözümün bir parçası olacağına vurgu yaparak bu çözüm içerisinde Esad’in da yer alması gerektiğinin altını çizdi.

Washington yönetimiyse Suriye’nin Esad’dan kurtulması gerektiğini vurguluyor. Moskova ve Esad aynı kulvarda ilerlemeye devam ederken, Rus yetkililer IŞİD’in bölgede giderek kan kaybettiğini savunuyor.

Rusya, Esad’a yardım karşılığında Akdeniz’deki tek deniz üssü Tartus limanını elinde tutuyor. Moskova aynı zamanda iki havaalanını genişleterek kargo uçaklarının inişini kolaylaştırmak istiyor.

Obama ve Putin’in gergin bir ortamda el sıkışması, Suriye savaşının bölgesel ve uluslararası güçlerin jeopolitik çıkarlarının olduğunu gözler önüne seriyor.

Euronews konuyu değerlendirmek üzere Carnegie l’Europe araştırma merkezi siyasi bilimler uzmanı Marc Pierini ile görüştü

euronews, James Franey: Putin’in şimdi Suriye konusunda zeytin dalı uzatmasının sebebi nedir ?

Marc Pierini, Carnegie l’Europe: “Rusya’nın üç kademeli bir operasyon yürüttüğünü düşünüyorum. Amaç Esad’i desteklemek. Ordu Kuzey Batı ve merkezde dağılmak üzereydi. Yıllardır müttefik olan ülkeyi kurtarmış oldu. İkincisi Rusya saldırılar için helikopter ve uçakların kullanılacağı askeri bir strateji planlıyor. Bu hem İran hem de Orta-Doğu’ya mesaj niteliğinde. Son olarak dediğiniz gibi zeytin dalı uzatıyor ancak bazı şartlar koşuluyor. Barış sürecinde Esad’in önemli bir rol oynaması isteniliyor. Bu da Barack Obama ve Francois Hollande’ı zora sokacak. Angela Merkel ise diyalog kapılarını açık bırakıyor. Bu bir bölünme oyunu ancak bunu kimse gözardı edemez. Müzakere masasına oturulacak, bunun bizi nereye götüreceğini hep birlikte göreceğiz.”

euronews: Rusya Ukrayna krizi ile bunu karşılaştırıyor mu ?

Pierini: “Olaylara bu şekilde de bakılabilir. Ancak genel anlamda bakmakta fayda var. Libya’daki olaylar hatırlanmalı. Sivillerin korunmasına yönelik Birleşmiş Milletlerin önergesi bulunuyordu ve NATO operasyon düzenleyerek Libya rejimine son verdi. Rusya Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin gözardı edildiğini düşünüyor. Rusya yeniden tek taraflı operasyon yapılmasını istemiyor. Bu biraz ironik ancak Rusya kendi kuralları kapsamında terör ile mücadele için müzakere çağrısında bulunuyor. Ancak Suriye konusunda birçok seçenek yok, ilk toplantının sonuçlarına bakılmalı.”

euronews: Son yıllarda Suriye için diplomasi fazla etkili olmadı. Hava saldırıları sınırlı ölçüde yapıldı. Batılılar bunu gerçek bir askeri operasyona dönüştürmeli mi ?

Pierini: “Bunun masada bulunduğunu düşünmüyorum. Orta-Doğu’da farklı gelişmeler yaşanıyor. İran nükleer anlaşmanın ardından yeniden gündeme geldi ve belli bir ölçüde saygınlık kazandı. Öte yandan Rusya, Kırım, Ukrayna’nın doğusu ve şimdi de Suriye var. Rusya için sonuçlar nedir ? Sonuçlar sınırlı. Batı sınırlı askeri eylemlerinden dolayı, özellikle Amerika Birleşik Devletleri, Suriye konusunda gözlemci rolüne soyunmak durumunda.”