5 maddede KKTC'ye Su Temin Projesi

Access to the comments Yorumlar
 Ozgur Zenturk
5 maddede KKTC'ye Su Temin Projesi

<p>Su kaynakları bakımından oldukça zayıf bir konumda bulunan Kıbrıs’ın su ihtiyacının hemen hemen tamamı yeraltı kaynaklarından karşılanıyor. Gerek şehirleşme, nüfusun artışı, çöp alanların su kaynaklarına yakın konumda olması gibi nedenlerden dolayı Kıbrıs’ta giderek su kalitesinin düştüğü gözlemlenirken, sınırlı olan su potansiyeli de her geçen gün azalmakta. </p> <p><span class="caps">KKTC</span>’nin su ihtiyacını karşılamak için farklı projeler geliştirilse de en doğru yolun Türkiye’den <span class="caps">KKTC</span>’ye su aktarımı olduğu zaman içinde anlaşıldı. Türkiye, dünyada ilk kez uygulanacak bir proje ile adaya bir su yolu döşenmesine karar verdi. Proje ile <span class="caps">KKTC</span>’nin su meselesinin kökünden çözülmesi planlanıyor. </p> <p><strong>Projenin güzelgahı</strong></p> <p>Dev projenin Türkiye, deniz geçişi ve <span class="caps">KKTC</span> olmak üzere 3 ayağı bulunmaktadır. “Asrın Projesi” olarak nitelendirilen, <span class="caps">KKTC</span>’nin 50 yıllık su ihtiyacını karşılayacak, “<span class="caps">KKTC</span> Su Temin Projesi” ile Anamur Dragon Çayı üzerinde tesis edilen Alaköprü Barajı’ndan alınacak 75 milyon metreküp su, Akdeniz’e döşenen boru hattı vasıtasıyla Girne yakınlarında inşa edilen Geçitköy Barajına aktarılacak.</p> <p>Su, Türkiye tarafı 24 kilometre, deniz geçişi 80 kilometre ve <span class="caps">KKTC</span> tarafı 3 kilometre olmak üzere toplam 107 kilometre uzunluğundaki boru hattı vasıtasıyla <span class="caps">KKTC</span>’ye ulaştırılacak.</p> <p><strong>Boruların üretimi</strong></p> <p>Projenin en kritik ve mühendislik açısından en zorlayıcı noktası ise 80 kilometrelik deniz geçişi. Bu proje için % 100 Türk <a href="http://www.firat.com/">sermayeli özel bir firma</a> , Mersin-Taşucu Seka Liman sahasında 85.000 metrekarelik bir alan kiraladı ve 4400 metrekare kapalı alandan oluşan bir üretim tesisi inşa etti. Deniz yüzeyinden 250 metre derinlikte ve askıda geçecek olan boru hattı dünyada bir ilk olma özelliği taşıyor. Deniz geçişi için bu özel tesiste her biri 182.5 tonluk kesintisis 500 metre uzunluğunda yani 5 futbol sahası büyüklüğünde 160 adet yüksek yoğunluklu polietilen boru üretildi.</p> <p><iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/JtdhXRT1q0k" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></p> <p><strong>Projenin adaya kattıkları</strong></p> <p>Projenin <span class="caps">KKTC</span> tarafında ise temeli 2012’de Girne’de atılan Geçitköy Barajı inşaa edildi.Buna bağlı olarak içmesuyu arıtma tesisi ve dağıtım hatları inşa edildi. İletilecek 75 milyon metreküp suyun yaklaşık 38 milyon metreküpünün içme suyu maksatlı, geriye kalan 37 milyon metreküp suyun ise sulama için tahsis edilmesi planlandı. Bu projeyle halen mahdut yer altı ve yüzeysel su kaynakları dolayısıyla su sıkıntısı çeken <span class="caps">KKTC</span>’nin içme ve kullanma suyu temin edilerek 50 yıllık su ihtiyacı karşılanacak, ayrıca <span class="caps">KKTC</span>, sağlanacak sulama suyu ile zirai gelir elde edebilecek. Adada yazların uzun ve sıcak, kışların da kısa ve ılıman geçmesi, ayrıca topraklarının çok verimli olması, yılda 2,3 kat mahsul alınmasına olanak sağlancak.</p> <p>Elde kalan fazla suyun, Kıbrıslı Türkler gibi büyük su ihtiyacı bulunan Rumlara da verilmesi planlanıyor. Su, Rumlarla müzakere masasında Türklerin en büyük kozlarından biri. </p> <p><blockquote class="twitter-tweet" lang="fr"><p lang="tr" dir="ltr">"107 kilometre boru hattı ile 75 milyon metreküp su" [Galeri] KKTC'ye su temini projesi <a href="http://t.co/oB054ORVa2">http://t.co/oB054ORVa2</a> <a href="http://t.co/RI630IdAh7">pic.twitter.com/RI630IdAh7</a></p>— ANADOLU AJANSI (@anadoluajansi) <a href="https://twitter.com/anadoluajansi/status/655335908464418816">17 Octobre 2015</a></blockquote> <script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script></p> <p><strong>Projenin maliyeti</strong></p> <p><span class="caps">KKTC</span>’ye Su Temini Projesi için inşa edilen Türkiye ve KKTC’deki Alaköprü ve Geçitköy barajları, <span class="caps">KKTC</span> Tarafı İçmesuyu Arıtma Tesisi, 66,5 km’den oluşan Deniz Geçişi İsale Hattı, 24 km’den oluşan Türkiye Tarafı Kara Yapıları, 3,7 km’den oluşan <span class="caps">KKTC</span> Tarafı Kara Yapıları, 67 km’den meydana gelen Geçitköt Terfi İstasyonu-Arıtma Tesisi- Lefkoşe Arası İsale Hattı, 161 km uzunluğundaki Girne Bölgesi İçmesuyu İsale Hattı, 154  km uzunluğundaki Gazimağusa Bölgesi İçmesuyu İsale Hattı, 96 km uzunluğundaki Dipkarpaz Bölgesi İçmesuyu İsale Hattı’nın toplam maliyeti 1,6 milyar TL olarak açıklandı.</p> <p><strong>İşletme krizi</strong></p> <p>Proje tamamlanırken, <span class="caps">KKTC</span> ile Türkiye arasında çıkan ‘işletme’ krizi ise, kapalı kapılar ardında devam ediyor. Türkiye, daha önce imzalanan ve iki tarafın parlamentoları tarafından onaylanan protokolle suyun kamu denetiminde yap-işlet-devret yöntemiyle özel sektör eliyle yönetilmesini istiyor. <span class="caps">KKTC</span>’de yeni kurulan hükümet ise, suyun Ada içindeki yönetiminin belediyeler eliyle yapılmasında ısrar ediyor. Ancak adadaki belediyelerin hem mali durumu hem de konuyla ilgili yeterlilikleri su faturasını kim toplayacak sorusunu akıllara getiriyor.</p> <p><div id="fb-root"></div><script>(function(d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = "//connect.facebook.net/tr_TR/sdk.js#xfbml=1&version=v2.3"; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));</script><div class="fb-post" data-href="https://www.facebook.com/tr.euronews/posts/10153863888283814" data-width="500"><div class="fb-xfbml-parse-ignore"><blockquote cite="https://www.facebook.com/tr.euronews/posts/10153863888283814"><p>Devasa projede vanalar açıldı</p>Posted by <a href="https://www.facebook.com/tr.euronews">euronews</a> on <a href="https://www.facebook.com/tr.euronews/posts/10153863888283814">17 Ekim 2015 Cumartesi</a></blockquote></div></div></p>