Son Dakika

Son Dakika

Canbolat: Suriye'de barışı Esad engelledi

Velid Canbolat, Lübnan milletvekili, İlerici Sosyalist Parti (PSP) Genel Başkanı ve Dürzi topluluğunun en tanınmış lideri. Canbolat, diğer dinî

Okunan haber:

Canbolat: Suriye'de barışı Esad engelledi

Metin boyutu Aa Aa

Velid Canbolat, Lübnan milletvekili, İlerici Sosyalist Parti (PSP) Genel Başkanı ve Dürzi topluluğunun en tanınmış lideri. Canbolat, diğer dinî azınlıkların da desteğine sahip. Bölge siyasetinde önemli bir rol oynayan emektar siyasetçinin Suriye krizi hakkında söyleyeceği sözler çok önemli.

Görüş

Suriye'de yeterli hiç bir çözümün olacağına inanmıyorum.

Randa Abou Chacra, euronews:
“En sıcak konudan başlarsak, Paris’teki kanlı saldırıların Müslümanlara ve Araplara karşı kin hissini körükleyeceğini söylediniz. Size göre şiddet daha da tırmanacak mı? Açıklar mısınız?”

Velid Canbolat:
“Bu saldırılar Suriye rejiminin katliamlarından kaçan mültecilere kısıtlamalar gibi sonuçlar doğurabilir. Ayrıca Marine Le Pen ve eski Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy gibi faşist ve ırkçı sağ partilerin halktan daha fazla destek alacağı anlamına gelir. Bu sağ cenahtaki Fransız ve Avrupa politikacılarını kışkırtan bir durumdur. Öte yandan Almanya, İsveç ve diğer bir çok Avrupa ülkesinde faşist sağ kanat örgütlerin çekirdeğini oluşturan akımlarda kendini ifade edebilir.”

“Sözde ‘İslam Devleti’ denilen terörist örgüt, tüm insanlığı 1992 yılında Amerikalı siyaset bilimci Samuel Huntington tarafından ortaya atılan _medeniyetler ve dinler arasında çatışma_nın içine itmeye çalışıyor. Sorun, Batı ülkelerindeki üçüncü nesil Arap göçmenlerinin toplumla uyum içinde yaşamalarının mümkün olmaması. Bu nesil hem İslam’ın kökenleri hakkında hiçbir şey bilmiyor hem de Fransız laikliğini ve Batı değerlerine entegre olmayı reddediyor.”

euronews:
“Size göre Suriye sınırında Rus uçağının düşürülmesinin ne gibi sonuçları olur?”

Canbolat:
“Türkiye şu veya bu şekilde Rus uçağına saldırabilir fakat NATO ile koordinasyon yapmadan böyle bir eyleme kalkışmaz. Türk hava sahası ilk kez ihlal edilmiyor. Lakin bu sefer sanırım NATO ve Rusya arasında bir yerlerde sorun var ve bu beynelmilel sahnede gerilimi arttırıyor. Her şey Kırım ve Ukrayna sorunu ile başladı ve şimdi Rusya Türkiye’ye karşı çıkıyor. Cevabın hava sahası ihlali olduğu kesin ancak karşılığında bir Türk uçağına intikam saldırısı olacağını sanmıyorum. Rusya’nın Suriye kökenli Türkmenleri Lazkiye dışına çıkarmak için daha fazla bombalar atması gerekecek.”

euronews:
“Yaklaşık bir asır önce imzalanan Sykes-Picot Anlaşmasıyla çizilen devlet hudutları bugün muhafaza edilmeli mi?”

Canbolat:
“Bu anlaşma öldü. Bugün azınlıklar arasında yeni hudutların çizileceği bir yolun başlangıcındayız. Azınlık Türkmenler, Kürtler ve aynı zamanda din ve mezhepler arasında. Sadece uzun bir sürecin başındayız. Ama Suriye ve Irak rejimlerinin değişmeden bugünkü kalacağını sanmıyorum.”

euronews:
“Kısa süre önce ‘Suriye onu elde etmek isteyen veya elimde ne kalırsa kardır diyen milletler ve ırkların arasında çatışma sebebidir. Bizler bu çatışmanın sadece başındayız’ açıklamanızla neyi kastettiniz?”

Canbolat:
“Beşar Esad Suriye devrimini veya 2011 yılındaki Dera çocuk devrimini bastırma yeteneğinin olduğuna inanıyordu, lakin başarısız oldu. Devrim her yere sıçradı şimdi de silahlı çatışmaya dönüştü.
Ama Esad olaylardan bunalmış durumda. Suriye ve egemenlik artık onun imtiyazından çıkmıştır. Bugün kararlar büyük ölçüde bir tarafta İran diğer tarafta Rusya tarafından alınmakta. Ayrıca, Batı koalisyonu Suriye rejimi ve muhalefet arasında bir geçiş dönemi için çağrıda bulunuyor. Benim görüşüme göre, çok iyi bildiğim rejimin yapısı göz önüne alındığında, bu çözüme ulaşmak mümkün değil. Bu nedenle çatışma çok daha uzun süre devam edecek.”

euronews:
“Sizce Suriye’deki krizin en iyi çözüm yolu nedir?”

Canbolat:
“Yeterli hiç bir çözümün olacağına inanmıyorum. Birlik olsaydı bu belki mümkün olurdu ama bugün artık bu kabul edilebilir değil. Devrimin başında, serbest seçimlerin olacağı garantisiyle ve Beşar’ın yerine siyasi çoğunluğun seçeceği bir cumhurbaşkanı formülüyle uzlaşma mümkündü. Fakat bu artık mümkün değil. Barışçıl bir değişime kan bağıyla bir yol bulmaya çalışmak ham hayaldir. Röportajın başında da söylediğim gibi Suriye ve hatta Irak’ta uzun bir yolun başındayız.”

euronews:
“Lübnan’daki siyasi durum hakkında konuşalım biraz. Yaklaşık bir buçuk yıldır devlet başkanı yok. Söylentilere göre milletvekili Süleyman Frenciye seçimde favori gibi görünüyor. Neden?”

Canbolat:
“Süleyman Frenciye’yi devlet başkanı adayı gösterenlerin arasındaydım. Neden onu seçtik? Bir buçuk yıldır meclis oturumlarından hiçbir sonuç çıkmadı. Öyleyse neden o olmasın?”

“Sonuçta Lübnan, Suriye rejimi ve dolayısıyla İran’ı destekleyenlerle, Amerika ve Suudi Arabistan gibi ülkeler tarafından desteklenen egemenlikçi denilenler arasında ikiye bölünmüş durumda. Uzlaşmaya varmak için cumhurbaşkanlığına Süleyman Frenciye, başbakanlığa da Saad Hariri önerildi. Neden bu öneriyi yaptık? Çünkü kurumlarda tam bir bozulma var. Ekonomik durum çok kötü ve gelecek yılın çok daha kötü olacağı açıklandı.”

euronews:
“Bu tercihi şaşırtıcı yapan sanki Esad rejimi tarafından yapıldığı izlenimi vermesi. Çünkü Frenciye Beşar Esad’a yakın bir isim.”

Canbolat:
“Aynı fikirde değilim, o ne oradan ne buradan. Kelime ve eylemlerimden sorumluyum. Bu tür sözleri yakınlarımdan ve egemenlikçi denilenlerden de duymaktayım. Ancak Beşar Esad’ın Lübnan’ın işleriyle uğraşmaktan ziyade çözmesi gereken daha büyük ve zor kendi sorunları var. Lübnan’da neyi elde eder? Zaten Suriye’de çatışmalarda kendi safında savaşan Hizbullah’a sahip durumda. Frenciye’den ona fayda gelmez. Başta da dediğim gibi çatışma devam edecek. Bu nedenle karşılıklı anlaşma üzerine çalışıyoruz. Bildiğiniz gibi siyaset bir uzlaşma sanatıdır.”

euronews:
“Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’ne bir twitter üzerinden bir mesaj attınız. Muhtara’da koltuğunuz emin ellerde, bununla neyi ima ettiniz?”

Canbolat:
“Bazen twitterda alaycı olmaktan hoşlanırım. Bir yerde okumuştum belki doğru belki yanlış, Lübnan Dışişleri Bakanı Cebran Basil beni Ruslara karşı kışkırtmaya çalışmış. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mikhail Bogdanov’da ona nazik bir şekilde cevap vermiş ‘Muhtara emin ellerde. Velid Canbolat bizim her zaman dostumuzdur.’ Aramızdaki ilişkiler uzun zaman öncesine dayanır. Öncesinde SSCB ileydi şimdi Rusya ile. Bizim dışişleri bakanına gelince o bu ilişkide tesadüfi bir isim değil.”