Son Dakika

'Avrupa Kalkınma Planı' yeni yatırımcılara ne gibi imkanlar sunuyor?

Real Economy bu hafta Avrupa Kalkınma Planı'nı konu alıyor. Programın bu haftaki konuğu Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Jyrki Katainen.

Okunan haber:

'Avrupa Kalkınma Planı' yeni yatırımcılara ne gibi imkanlar sunuyor?

Metin boyutu Aa Aa

Real Economy Avrupa Birliği’nin ekonomiye 315 milyar Euro ve yeni iş fırsatları kazandırmayı hedefleyen 3 yıllık kalkınma planını konu alıyor.

Program boyunca Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Jyrki Katainen konuğumuz olacak. Kendisiyle sekiz ay önce yürürlüğe giren ‘Kalkınma Planı’nın ne durumda olduğunu konuşacağız. Bunun yanında yatırım çekecek diğer projeleri ve 2016 yılında Avrupa ekonomisini daha da hareketlendirecek diğer gelişmeleri inceleyeceğiz.

Ancak şimdi Avrupa’nın öncelik verdiği ve ekonomiye 315 milyar Euro getirmesi öngörülen ‘Kalkınma Planı’na hızlıca bir göz atıyoruz.

AB Kalkınma Paketi’ni yeni bir çelik kasa olarak düşünün. Bu kasanın içinde 16 milyar Euro garanti para var. Ayrıca eldeki fonlardan buraya 8 milyar Euro destek geliyor.

Avrupa Yatırım Bankası’ndan 5 milyar Euro daha geliyor. Böylece Avrupa, toplamda 21 milyar Euro ile işe başlayacak. Üye ülkelerin bankalarından da ek destek gelebilir.
Komisyon basit bir hesapla bu 21 milyar Euro yatırımdan 315 milyar Euro katma değer elde etmeyi amaçlıyor.

Peki ama nasıl?

Her 1 Euroluk fon, 3 Euro getirecek. Bu para ikinci derece borç. Kısaca Avrupa Birliği kredi kuruluşları, en son ödeme yapılacak yer olacak.

Özel yatırımcılar da proje için teşvik edilecek. 3 Euro yatırım 15 Euro olacak ve bu öncelikli kredi kabul edilecek.. Bu sayede alınan ilk borçlar ödenmiş olacak.

Plan başarılı olursa 240 milyar Euro, stratejik yatırımlara ve 75 milyar Euro da küçük ve orta ölçekli işletmelere gidecek.

Şehrinize bir tramvay yolu inşa etmek istiyorsunuz ancak bu yatırım ticari risk taşıyor. Siz de Avrupa fonuna başvuruyorsunuz. Projenize bir Euro destek veriyorlar ve bu da özel şirketleri çekerek bu yatırımın 15 Euro olmasını sağlıyor. Bu 1 Euro, 21 milyarlık bir kaynaktan geliyor. 16 milyarın Avrupa Birliği garantisinden ve 5 milyar Euro’nun da Avrupa Yatırım Bankası’ndan geldiğini unutmayın. Bu kaynağın hepsi Stratejik Yatırım Avrupa Fonu şemsiyesi altında bulunuyor. Kalkınma planının temeli işte bu şekilde…

Stratejik Yatırım Avrupa Fonu ve Avrupa Kalkınma Fonu gibi kaynaklar Avrupa Yatırım Bankası tarafından yönetiliyor.

Projeler, Yatırım Komitesi ve bu konuda uzman Avrupa Yatırım Bankası Müdürlüğü’nün beyin takımı tarafından seçiliyor.

Ekonomik büyüme ve yeni iş imkanlarının sağlanması hedeflenerek bu projeler altyapı, yenilenebilir enerji, eğitim, araştırma ve geliştirme çalışmalarına odaklanıyor.

Küçük ve orta ölçekli işletmeler Avrupa yatırım Fonu’ndan yararlanarak daha riskli projelere girişebiliyor.

Finansmana ihtiyacınız varsa Avrupa Yatırım Bankası ve Avrupa yatırım Fonu’nun ülkenizde bulunan şubelerine başvurabilirsiniz.

Projenin sahibi sizseniz Avrupa Yatırım Bankası ile doğrudan iletişime geçebilirsiniz.

Stratejik Yatırım Avrupa Fonu yeni bir kaynak değil.

Avrupa Yatırım Bankası’nın kontrolünde olmak bu kurumun gelen projelere ihtiyatlı bir şekilde yaklaşmasına, ancak normalden daha riskli projeleri kabul etmesine olanak sağlıyor.

Şimdi bu planın nasıl işleyeceğini biliyoruz. Şimdi bugüne kadar neler yapıldı bir göz atalım. Nisan ayından bu yana Avrupa Yatırım Bankası toplam 23 milyar Euro katma değer sağlaması öngörülen 34 projeyi onayladı ve 5 milyar Euro destek verdi. Avusturya’dan, Finlandiya’ya, Slovakya’dan İrlanda’ya 13 ülkeden 9 projeyle şimdiden imzalar atıldı. 2016 yılında bu yatırımların etkisinin görülmesi bekleniyor.

Bir işe giriştiğiniz zaman yaşanan ilk sorundan sonraki şok etkisi ve sizin yeniden ayağa kalkma hızınız, ne kadar daha ileriye gideceğinizi gösterir. Avrupa şu anda kriz dönemi yaptığı yatırımların başarısız olmasıyla yüzleşiyor. 2008 ila 2013’de yatırım oranı yüzde 17’ye düştü. Stratejik Yatırım Avrupa Fonu şimdi girişimcilerin daha fazla risk almasına yardım eden en büyük destek noktası durumunda…

‘‘Stratejik Yatırım Avrupa Fonu, Avrupa Yatırım Bankası aracılığıyla 49 milyar, Avrupa Kalkınma Fonu ile da 12 milyar Euro finans desteği garanti ediyor. Amaç; özel sektör yatırımcılarını harekete geçirmek.’‘

Bu 34 projenin yarısından çoğu büyük risk içeren yeşil enerjiye yatırım yaptı. Diğerleriyse biyo-teknoloji, sağlık araştırma ve geliştirme, bilgisayar ve sosyal altyapı ile ulaşım çalışmalarına odaklandı. En önemlisi de KOBİ’lere kredi desteği verildi.

Fakat Guntram Wolff gibi birçok ekonomi uzmanı, bu çalışmaların 315 milyar Euro katma değer sağlanması için yeterli olmadığını düşünüyor.

Guntram Wolff, Bruegel Firması Müdürü: “Özel yatırımcılar için en önemli şey kar etmektir. Ancak gerçek şu ki; kamu sektöründeki risk oranı çok düşük değil ve yatırımların geri dönme olasılığı belirsiz. Havuzda büyük miktarda devletin parası bulunuyor ancak altyapı reformları yetersiz. Ayrıca yatırım yapması beklenen ortak pazar girişimleri de tekrar cazip hale geldi.’‘

Bu sebeple diğer Avrupa fonlarının bu yeni projelere destek vermesi hedefleniyor. Tıpkı Avrupa Altyapı ve Yatırım Fonları gibi… Bu kurum yakın bir zamanda yaptığı duyuruyla, Stratejik Yatırım Avrupa Fonu projelerine 450 milyar Euro mali destek vererek yatırımcılar için daha cazip hale getireceğini açıkladı.

Guntram Wolff, Bruegel Firması Müdürü: “Beklenildiği oranda ek destek alamayacağımızdan korkuyoruz. Hedefimiz olabildiğince ek yatırım çekebilmek. Sanırım yeniden sınıflandırmamız gereken birçok yatırım alacağız ancak ek destek durumu şu anda belirsiz.’‘

Ekonomik gidişatın yavaş olmasına rağmen Avrupa Yatırım Fonu 2015 yılında KOBİ’lerin büyüme hedefli 62 projesine 1.5 milyar Euro destek verdi. Bu durumun 19 milyon Euroluk özel yatırımı tetiklemesi bekleniyor.

Guntram Wolff, Bruegel Firması Müdürü: “Birçok özel yatırımcı konuya ilgi göstererek bu projeleri araştırdı. Ancak birçoğu da mevcut teklifin çok cazip olmadığını düşünerek beklemeyi tercih etti. Bu özel şirketlerin çoğu büyük risklere karşı garanti istiyor ve önlerini görebilecekleri daha net bir yolda ilerlemeyi amaçlıyor.’‘

2016 yılının hedefi işte bu garantiyi verebilmek ve Avrupa’nın yatırım çarklarının daha hızlı dönmesini sağlamak.

Maithreyi Seetharaman, euronews: ‘‘2016 yılındaki bu yatırım planını daha ayrıntılı ele almak için, bu işin merkezinde bulunan Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Jyrki Katainen’den daha iyi bir isim düşünemiyorum. Programa hoşgeldiniz.’‘

‘‘Bana daha önceden bahsettiğiniz ve en çok hoşunuza giden projenin Fransa’daki ‘Yeşil Enerji Evleri’ olduğunu söylemiştiniz. Bize en basit haliyle açıklar mısınız, böyle bir projenin yatırım altyapısı tam olarak nasıl çalışacak?’‘

Jyrki Katainen, Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı: ‘‘Fransa’da üç bölgede toplam 40 bin binanın bu proje kapsamında yenilenmesi için bir havuz oluşturuldu. Stratejik Yatırım Avrupa Fonu özel şirketlerin aldığı riski kapatmak için destek verecek.’‘

euronews: ‘‘Böyle bir projede ana yatırımcı kim olacak?’‘

Jyrki Katainen: ‘‘Emekli sandığı, sigorta şirketleri, yatırım bankaları ve ülkelerin ulusal destekleme bankaları olabilir. Ev sahipleri de projenin sonunda ortaya çıkacak fatura için ödeme yapacak.’‘

euronews: ‘‘Böyle bir projeyi neye göre seçiyorsunuz? Diğerlerinin arasından sıyrılırken net bir yol haritası ortaya çıkabiliyor mu?’‘

Jyrki Katainen: ‘‘Birçok kişi bu projelerin komisyon tarafından seçildiğini ve havuzda da büyük bir para olduğunu zannediyor. Stratejik Yatırım Avrupa Fonu’ndan mali destek alacak her proje, özel yatırım komitesi tarafından belirli şartlara göre seçiliyor. Bu kurum parayı hibe etmiyor. Kredi, garanti, öz sermaye ya da hisse senedi gibi destekler sağlıyor.’‘

euronews: ‘‘Bu sistemin daha çok riskli bir kapitalist sistemi yansıttığını düşünüyor musunuz?’‘

Jyrki Katainen: ‘‘Avrupa ile Amerika’nın risk sermayesi piyasasını kıyaslarsak, Amerika’nın gerisinde kaldığımızı söyleyebilirim. Stratejik Yatırım Avrupa Fonu işte bu sebeple daha fazla risk alıyor. Yatırım fonu ve özel risk sermayesi fonlarını destekliyor. Ayrıca risk sermayesi ruhundaki diğer projelere de doğrudan destek veriyor.’‘

euronews: ‘‘Ana altyapı yatırımlarının pek fazla yapılmamasının özel bir sebebi var mı?’‘

Jyrki Katainen: ‘‘Ana altyapı yatırımları çok büyük projelerdir ve bunun planlanması çok uzun zaman alır. Sanırım nedenlerden biri bu olabilir.’‘

euronews: ‘‘Çin bu konuya büyük ilgi gösterdi. 315 milyar Euroluk hedefe 2 yılda ulaşabilmemiz için büyük projelere ihtiyacımız var. Diğer uluslararası yatırımcılar nerede?’‘

Jyrki Katainen: ‘‘İki ya da iki buçuk sene içerisinde 315 milyar Euro değerinde mali proje hedefine ulaşacağımızdan eminim. İyi bir ekibimiz var. Çinli yetkililer, Avrupa Birliği ve Avrupa Yatırım Bankası’ndan oluşan bu ekip Çinli yatırımcıları Avrupa’ya çekmek için ellerinden gelenin en iyisini yapıyorlar. Özel yetkilerle ve platformlarla yatırım amacıyla daha fazla fırsat sunuyoruz. Bu platformlar diğer tüm ülkelere de açık. Körfez bölgesinden ve Amerika’dan birçok şirket konuya ilgi gösterdi. Ayrıca Singapur’dan bazı fon sahipleri de Avrupa’ya daha fazla yatırım yapmak istediklerini belirttiler.’‘

‘‘Yani bu sene Avrupa ekonomisinde yaklaşık 50 milyar Euro ek yatırım desteği olacak. Gelecek sene bu rakam iki katına çıkacak. 3 sene içerisinde ulaşmak istediğimiz 315 milyar Euroluk rakamı uzun bir dönemde ele alalım. Düşünün bir kere,Avrupa ekonomisinin her sene 300 milyar Euro’ya ihtiyacı var ve Stratejik Yatırım Avrupa Fonu üç sene boyunca 315 milyar Euro destek verecek.’‘

euronews: ‘‘Yatırımcılar ekonomiye nasıl bir katkı sağlayacak?’‘

Jyrki Katainen: ‘‘Gelecek baharda açılacak olan sanal portal, elle tutulabilen ilk sonuçları verecek. Avrupa’ya ait bir internet sitesi ortamında özel ve kamu projeleri destekçileri toplanarak iletişimin daha hızlı olduğu bir alanda bir araya gelecekler. İkinci olarak iç piyasayı harmanlamak için bazı öneriler sunacağız. Örneğin sanal ortak pazar ya da sermaye piyasa birliği gibi projeler… Gelecek senenin başından itibaren ekonomiye katkı sağlaması açısından sigorta şirketlerinin sıcak para ihtiyacını daha esnek bir hale getireceğiz. Ayrıca enerji piyasası ve geri dönüşüm temelli ekonominin kaynaşması için yasalar çıkarmayı düşünüyoruz. Kısaca Avrupa eldeki pazarı korumaktan ziyade ileriye yatırım yaparak daha da büyümeyi amaçlıyor.’‘

‘‘Avrupa Komisyonu Yatırım Planı:’‘http://ec.europa.eu/priorities/jobs-growth-