Son Dakika

Kuzey Kore'ye en sert tepki Seul'den: Pyongyang bunun bedelini ödeyecek

Kuzey Kore’nin hidrojen bombası denemesine başta Güney Kore olmak üzere dünyanın birçok ülkesinden sert tepki geldi. Bu denemeyi şiddetle

Okunan haber:

Kuzey Kore'ye en sert tepki Seul'den: Pyongyang bunun bedelini ödeyecek

Metin boyutu Aa Aa

Kuzey Kore’nin hidrojen bombası denemesine başta Güney Kore olmak üzere dünyanın birçok ülkesinden sert tepki geldi.

Bu denemeyi şiddetle kınadıklarını açıklayan Japonya, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının ‘açıkça çiğnendiğini’ belirtti.

Japonya Başbakanı Shinzo Abe, bunun ulusal güvenliklerine yönelik önemli bir tehdit olduğunu ve asla müsamaha gösterilemeyeceğini bildirdi. Abe, Japonya’nın bu adıma sert bir cevap vermek için Birleşmiş Milletler de dahil olmak üzere ABD, Güney Kore, Çin ve Rusya ile birlikte çalışacağını kaydetti.

Gelişmelerin ardından Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nun, ABD ve Japonya’nın talebyile konuyu ele almak üzere bugün içerisinde bir araya geleceği açıklandı.

Kapalı kapılar ardında yapılacak görüşmeden Kuzey Kore’ye yönelik yaptırımların genişletilmesi yönünde adım atılması bekleniyor.

Seul yönetimi, Birleşmiş Milletler yaptırımları da dahil olmak üzere Kuzey’in bu denemenin bedelini ödemesi adına tüm önlemlerin alınması için çalışacaklarını açıkladı.

Henüz Kuzey Kore’nin böyle bir deneme yaptığı iddiasını doğrulayamadıklarını belirten Beyaz Saray ise, durumu araştırmaya devam edeceklerini, her halükarda bölgedeki müttefiklerini korumaya devam edeceklerini bildirdi.

Çin ise şimdilik liderler aracılığıyla olmasa da Kuzey Kore’ye tepkisini devlet haber ajansı Xinhua üzerinden gösterdi. Ajans, bu denemenin bölgenin nükleerden arındırılması amacıyla ters düştüğünü belirtirken, kuzeydoğu Asya’daki istikrarı bozacak herhangi bir adımın ‘istenmeyen ve mantıksız’ bir adım olacağını söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanlığı da uluslararası toplumu ‘güçlü bir tepki vermeye’ çağırdı.
———————-
Uzmanlar kendisini ‘nükleer silah’ ülkesi olarak adlandıran Kuzey Kore’nin 2020 yılına kadar komuşarını ve hatta Amerika Birleşik Devletleri’ni bile vurabilecek kapasitede 20 ile 100 arasında nükleer silaha sahip olabileceğini belirtiyor. Peki Asya’nın kapalı kutusu Kuzey Kore bu noktaya nasıl geldi?

Eylül 1974: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) üye olan Kuzey Kore, tesislerinde denetim yapılmasını kabul etti.

12 Aralık 1985: Pyongyang yönetimi Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nı (NPT) imzaladı.

1980’li ve 1990’lı yıllar: Nükleer kapasite ve yakıt geliştirme amaçlı çalışmalar devam etti.

1992: UAEA Kuzey Kore’ye ilk denetimini gerçekleştirdi. Ancak sadece Pyongyang tarafından bildirilen tesisler denetlenebildiğinden, nükleer silahların üretimi hakkında net bir bulguya rastlanmadı.

1993: Kuzey Kore’nin nükleer programı olabileceği endişeleri ilk kez Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı tarafından dillendirildi.

21 Ekim 1994: Washington ile el sıkışan Pyongyang, iki nükleer santralin yapımına dış yardım sağlanması karşılığında, nükleer silah programına son vereceğini açıkladı.

Şubat 1999: Kuzey Kore Amerikan yardımı karşılığında ABD delegasyonuna nükleer tesislerini açma izni verdi. Amerikalılar, hiçbir şüpheli duruma rastlanmadığını kaydetti.

2001: Pyonyang, ABD’nin ilişkileri normalleştirme doğrultusundaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde füze testlerine yeniden başlayacakları uyarısında bulundu.

20 Ocak 2002: ABD Başkanı George W. Bush’un İran ve Irak ile beraber Kuzey Kore’yi, toplu yıkıma yönelik silahlar üretme arayışında oldukları gerekçesiyle ‘şer ekseni’ içinde gösterdi.

Aralık 2002: Bu açıklamaya tepki gösteren Kuzey Kore, bir yandan da Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın nükleer tesislerine yerleştirdiği kameraları devre dışı bıraktı ve denetçileri de sınırdışı etti.

Ocak 2003: Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’ndan (NPT) resmen çekildiğini açıklayan Pyongyang, nükleer tesislerini yeniden aktif hale getirdiğini bildirdi.

Nisan 2003: Pyongyang nükleer silaha sahip olduklarını açıkladı. Kuzey Kore, ABD, Güney Kore, Çin, Japonya ve Rusya arasındaki nükleer görüşmelerin ilk oturumu Pekin’de yapıldı. Zirveden somut bir karar çıkmasa da görüşmelere devam edilmesi üzerinde anlaşıldı.

Şubat- Ağustos 2004: Altılı nükleer görüşmelerin ikinci turunda Kuzey Kore ABD’nin kendilerini terörizm listesinden çıkartması ve yaptırımların hafifletilmesi karşılığında nükleer programını dondurmayı kabul etti.

Şubat 2005: Altılı nükleer görüşmelerden çekildiklerini açıklayan Kuzey Kore, nükleer silah kapasitesini arttıracağını duyurdu. ABD ve Kuzey Kore arasındaki ipleri kopma noktasına getiren, verilen taahhütleri ilk önce karşı tarafın gerçekleştirmesi yönünde yapılan zıtlaşmalar oldu.

Eylül 2005: Ancak bu gerginlik birkaç ay sonra tatlıya bağlanır gibi oldu. Kuzey Kore müzakere masasına geri döndü ve tüm nükleer programını sonlandıracağını açıkladı.

Haziran 2006: Kuzey Kore Taepodong-2 balistik füzesinin ilk denemesini gerçekleştirdi ancak başarılı olamadı. Aynı ay, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’ndan Kuzey Kore’nin füze programına son vermesi yönünde çağrı yapan bir karar oy birliğiyle kabul edildi.

Ekim 2006: Kuzey Kore ilk nükleer denemesini başarıyla yapıldığını açıkladı. Güney Kore, radyasyon analizlerinden alınan sonuçlarla, Kilju kenti yakınlarında bir yer altı tesisinde yapıldığı açıklanan denemenin gerçekleştiğini doğruladı.

Şubat 2007: Kuzey Kore bir kez daha müzakere masasına geri döndü, 400 milyon dolarlık mali yardım karşılığında.

Eylül 2007: Altılı nükleer görüşmeler yeniden başladı. Kuzey Kore nükleer silah geliştirmeye son vereceğini duyurdu.

Ekim 2007: Güney Kore Devlet Başkanı Roh Moo-Hyun, iki ülkeyi birbirinden ayıran Askerden Arındırılmış Bölge’de Kuzey Kore Lideri Kin Jong II ile bir araya geldi. Kim, burada iki ülke arasındaki mütakere anlaşmasının yerini tutacak bir barış anlaşması imzalamayı kabul etti.

Mayıs – Haziran 2008: Kuzey Koreli yetkililer, ülkeyi ziyaret eden Amerikan delegasyonuna nükleer tesisleri ve hareketleriyle ilgili binlerce belgeyi teslim etti.

Aralık 2008: Altılı nükleer görüşmelerin yeni turunda, Kuzey Kore uluslararası gözlemcilerin şüpheli buldukları nükleer tesislerine kısıtlamasız ziyarette bulunma önerisini reddetti.

Mayıs 2009: Kuzey Kore ikinci nükleer denemesini, ilk testi yaptığı tesiste gerçekleştirdiğini duyurdu.

Haziran 2009: BM Güvenlik Konseyi’nin 1874 sayılı kararla Kuzey Kore’nin nükleer ya da balistik deneme yapmasını yasaklıyor.