Son Dakika

Okunan haber:

Ukrayna'da toprağa ekilen ölüm: Mayınlar


Ukrayna

Ukrayna'da toprağa ekilen ölüm: Mayınlar

Geçtiğimiz Şubat ayında 45 yaşındaki Andriy Kostenko Luhansk’tan Marinka kasabasına doğru ilerlerken trafik askeri kontrol noktası yüzünden tıkanır. Andriy bu sıkışıklıktan kurtulup evine daha erken ulaşmak için yoluna araziden devam etmeye karar verir. Fakat kullandığı Volkswagen marka minibüs bir mayına çarpar. Kostenko ve yanındaki diğer iki yolcu patlama sonucu ölür. Ölümleri, Ukrayna Hükumet Güçleri ve Rusya yanlısı isyancı grupları arasında iki yıldır devam eden çatışmalardan dolayı konuşulmayan mayın patlama facialarının tekrar gündeme gelmesini sağladı.

Ukrayna’da çatışmaların başladığı günden bu yana 260 mayın patlaması meydana geldi, patlamalarda 479 sivil ağır yaralandı. Bu mayınları kimin döşediği bilinmiyor. Çoğunun yerleri asla kayıt edilmemiş. Sadece mayınlı bölgelerin bazıları, onları yerleştiren askerler tarafından gelişi güzel şekilde işaretlenmiş.

Mayınların binlerce alana yayılışı, insanları ayrım gözetmeksizin öldüren bu silahları ortadan kaldırmaya yönelik yıllardır süren uluslararası çabaların ciddi bir gerilemesine işaret ediyor.

Ukrayna mayınlara karşı savaşacağına dair uluslararası anlaşmalara imza atmasına rağmen topraklarında anti personel mayın tehlikesi yüksek olan bir ülke. Tıpkı Kuzey Kore, Irak, Suriye, Afganistan, Pakistan, Kolombiya, Libya, Yemen, Tunus ve Myanmar gibi.

10 yıldan fazla bir zaman önce uluslararası anlaşma ile kara mayınlarının kullanımı yasaklanmıştı. Ukrayna stoklarını imha edeceğine dair bu anlaşmaya imza atmıştı. Ayrıca 2014 yılının Eylül ayında çatışan taraflar Minsk’te her türlü mayının kullanımı kısıtlayacak şekilde bir anlaşma yapmıştı. Ancak anlaşmanın hayata geçirilmesi üzerindeki muğlaklıklar bu silahların kullanılmasını engellemedi ve böylece vaatler tam olarak yerine getirilmedi.

Hatta Ukrayna ordusu ülkenin doğusunda, araçları olduğu kadar sivilleri de hedef alan mayınları döşediğini açığa vurdu. İsyancılar da uzun süreden bu yana bölge kimin eline geçerse geçsin savaş bitse bile masum insanların hayatına mal olabilecek mayınları döşemeye devam ediyor.

Zaman tüneli

  • Aralık 2005: Ottawa Antlaşması. 1 Mart 1999 tarihinde yürürlüğe giren, dünyada büyüyen mayın sorununa karşı, anti personel mayınlarının kullanılması, stoklanması, üretilmesi ve transferinin yasaklanması ve imhasına dair sözleşme. Ukrayna’nın dahil olduğu 162 ülkenin imzaladığı anlaşma Rusya, ABD ve Çin arasında olduğu 35 ülke tarafından imzalanmadı.
  • Nisan 2014: Ukrayna Hükumet Güçleri ve ayrılıkçı isyancılar arasında ülkenin doğusunda çatışmalar başladı.
  • Eylül 2014: 1. Minsk Anlaşması, Kiev ve ayrılıkçı bölgelerin mayınların yerleştirilmesi ve yerleştirilenlerin de imhasını şart koşar.
  • Mart 2016: Ukrayna’da 5 milyondan fazla mayın stoku olduğu tahmin ediliyor. Ayrıca bunların topraklarında kullanıldığını da itiraf ediliyor. Ukraynalı siyasetçiler savaştıkları isyancıların sözlerine sadık kalmadıkları için kendilerinden anlaşmalara uymalarının beklenmemesi gerektiğini savunuyor.

Uyarı tabelaları, broşürler ve portatif tuvaletler

Ukrayna’da bu silahların imhası oldukça problemli. Özellikle Ottawa Antlaşması uyarınca herhangi bir yükümlülüğü olmayan Rusya’nın müttefiki ayrılıkçılara karşı uygulanabilecek baskı son derece zayıf. Bugüne kadar sadece hasar gören su, elektrik veya tren ray hatlarının yeniden tamiri esnasında tehlike teşkil eden mayınlar kaldırılmıştır.

Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nden Matthias Weinreich “bir mayının döşenmesi 2 Dolar’a mal olurken, onu bulup ortaya çıkarmak ve imha etmek ise 1.000 Dolar’a mal oluyor” dedi.

Yani kısa vadede daha gerçekçi bir alternatif çözüm, mayınların tehlikeleri hakkında yerel halkın bilinçlendirilmesi olabilir.

Kiev yönetimi mayın tespiti, mayınlı bölgelerin işaretlenmesi çalışmaları yaparken, Avrupa Birliği, Kızıl Haç, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı tamamen bilgilendirme kampanyaları üzerinde çalışmalar yapıyor.

Hatta Kızıl Haç, insanların mayınlarla çevrili olduğu bilinen dağlık yerlerde tuvaletlerini yapmalarını engellemek için belirli yerlere portatif tuvaletler bile kurdu.

Savaş tamamen bitse bile bölgenin yüzde 100 mayından temizlenmesi imkansız. Fakat en büyük mesele eninde sonunda para ya da mayın imhası için gereken lojistik değil. Ukraynalı siyasetçi ve askeri blogger Dmytro Tymchuk’un dediği gibi “Mayınlar temel olarak olarak biz ve onlar arasındaki güvensizliğin işaretidir.”

ALL VIEWS

Görmek için tıklayın