Son Dakika

"Vergi cennetlerinde hükümetlerin de çıkarı var"

Panama papers‘ın vergi cennetlerine indirdiği sert darbe tüm dünyayı sarsmaya yetti. 12 ülke liderinin adı vergi cennetleri belgelerinde geçince

Okunan haber:

"Vergi cennetlerinde hükümetlerin de çıkarı var"

Metin boyutu Aa Aa

Panama papers’ın vergi cennetlerine indirdiği sert darbe tüm dünyayı sarsmaya yetti.

12 ülke liderinin adı vergi cennetleri belgelerinde geçince, dünyanın farklı bölgelerinden istifa çağrıları yükseldi.

Gizliliğe verdiği önemle tanınan, dünyanın en büyük dördüncü hukuk firması Panama merkezli Mossack Fonseca’ya ait 2.6 terabayt hacmindeki 11.5 milyon belge sızdırıldı.

Söz konusu kayıtlar, uluslararası firmanın 40 yıldır müşterilerine kara para aklama, yaptırımların arkasından dolaşma, mâl varlıklarını saklama ve vergi kaçırmada nasıl yardım ettiğini gözler önüne serdi.


Konu hakkında daha detaylı bilgi için Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu ICIJ müdür yardımcısı Marina Walker Guevara ile görüştük. Kendisine bu dev soruşturmada üzerine düşen görevi sorduk :

Marina Walker Guevara, ICIJ : “ Ben bu projeye başkanlık yaptım. Farklı kültürdeki insanların koordinasyonunu ve işbirliğini gerektiren, farklı zaman dilimlerinde çalışmaya zorlayan ve gerçek anlamda bir gazetecilik isteyen bu soruşturma kapsamında büyük bir orkestranın şefi rolündeydim. Bütün verileri kullanabilmenin en iyi yolunun, mümkün olduğu kadar yerel bağlantı kurmak olduğunun farkına vardık. Onlar hangi yargıda neyin gerekli olduğunu çok iyi bilen gazeteciler. Bu bilgileri tüm dünyadaki gazetecilere ulaştırmada aldığımız riske ve çektiğimiz strese değen bir araştırma oldu. “

Soruşturmalar bir seneden fazla sürdü ve hiç bir bilgi sızmadı. Bunu nasıl başardınız ? “

“Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu’nun ICIJ avantajı daha önce belirlenmiş gazetecilerden oluşması. Birbirimizi tanıyoruz. Daha önce İsviçre’de gizli bankacılık Swissleaks, ve Lüksemburg’daki vergi uygulamaları LuxLeaks konusunda beraber çalışmıştık. Çok sayıda araştırmada iş birliği yaptık. Birbirimize güveniyoruz ve içimizden biri bilgi sızdırırsa konsorsiyumdan çıkartılacağını ve çok büyük bir kayba uğrayacağını biliyordu. ICIJ veya Almanya’daki Süddeutsche Zeitung bu bilgileri tek başına yayınlamış olsaydı, Çin’den Şili’ye aynı anda yaymaktan çok daha az etkili olurdu. Ki böyle de oldu….

Suçluları yargılamak için harekete geçen hükümet görevlilerinden herhangi bir yardım talebi veya bir tepki geldi mi ?

“Genellikle olayın hemen sonrasında hükumetlerden işbirliği yapmak istedikleri ve işlerini yapmak için belgelere ulaşmak istedikleri yolunda yanıt geliyor. Ve biz de çoğu zaman hayır deyip teşekkür ediyoruz. Hükümetin bir kolu olmadığımıza inanıyoruz. Hükümetlerin vergi cennetlerini ciddi şekilde araştırabilecek yeterli kaynağa sahip olduğuna inanıyoruz. Fakat bazıları genellikle yapmıyorlar. Dünya genelinde bazı hükümetlerin de çıkarları var. Çok zor bir mesele. Bizim buradaki görevimiz mümkün olduğunca bağımsız ve agresif bir şekilde gerçeğin peşinde koşmak ve bu araştırmacı gazeteci olarak bizim işimiz.”

Uluslararası büyük bankalar, bu offshore düzeninde kritik bir rol oynuyor. Bunlardan bazıları ortaya çıkanların eski olduğunu söyledi. Buna tepkiniz nedir ?”

“Bazı bankaların 2015 gibi yakın tarihlerde offshore firmalar kurduğunu gördük. Fakat bu doğru Amerika’nın değişik bankalar hakkında başlattığı soruşturmanın ardından, özellikle İsviçreli bankalar olmak üzere, en azından Mossack Fonseca üzerinde kurdukları offshore şirket sayısını azalttı. Ayrıca çalışma yöntemlerini değiştirdiklerine de şahit olduk. Bazı durumlarda Mossack Fonseca ve diğer hukuk firmaları gibi ara bulucular aracılığıyla kendileri direkt olarak bu tür işlere bulaşmadan müşterilerine offshore hesaplar açılmasına yardım ettiler. Bankalar da bu firmalara ait hesapları güncel tuttu. Ancak bazıları da bir takım önemli adımlar attılar. Sanırım bankalar genel olarak zor sorular sormaya başladı ve daha ciddi çaba sarf ediyor. Fakat offshore dünyası ile bütün bağlantılarını kestiklerine inanmıyorum. Bu onlar için neredeyse imkansız çünkü müşterilerinin çoğu gizlilik peşinde.”