Son Dakika

Okunan haber:

Tatlı bitki stevia


BİLİM-TEKNİK

Tatlı bitki stevia

In partnership with

Stevia bitkisi. Şekerden 200 kez daha tatlı ve tadı meyankökünü andırıyor.

Şeker yerine tatlandırıcı olarak kullanılan stevia, İspanya’nın güneyinde tropikal iklim yapısıyla tanınan Malaga’da yoğun bir şekilde üretiliyor.

Bu bölgede Sergio Martin gibi birçok çiftçi bir süredir geleneksel ürünler yerine çok daha yüksek kazanç sağlayan stevia yetiştiriyor.

Sergio Martin: “Eskiden domates, biber, soğan ve patates ekiyordum. Ancak bu tarz tarımcılığın geleceği oldukça karanlık. Bu yüzden ben de başka tip bir tarımcılığa geçmeye karar verdim ve stevia üretmeye başladım. Bu bitki haşerelerin ilgisini çekmiyor ve senede 3 hasat zamanı var.”

Stevia’nın içinde bulunan steviol maddesi türünün tek örneği. Bu madde 0 kalori içeriyor ve ensülin seviyesini etkilemiyor. Bu sebeple de diyabet hastaları için vazgeçilmez.

Steviol maddesini elde etmek için, stevia önce kurutuluyor, sonra kaynatılıyor.

Jose Luis Rosua, Granada Üniversitesi Botanik Bölümü: “Kilolarca kurutulmuş yaprak teslim alıyoruz ve içindeki etken maddeyi çıkarmak için kaynatmaya başlıyoruz. Kaynatıldıktan sonra arıtmaya başlıyoruz, çünkü steviolün bu haliyle Avrupa Birliği’nde kullanılması yasak. Arıtma süreci micro, ultra ve nano süzme gibi farklı etaplardan oluşuyor. Ta ki ürün saflaşana kadar. Bu arıtılmış ürün, içinde en az % 95 steviol olduğu sürece seyreltilmiş olarak pazara sürülebilir. Ama yaygın olarak saf stevia tozu olarak satılıyor.”

Steviol sıvısı pazara sunulmadan önce stevigran işleminden geçirilerek stevia tozuna ve hapına dönüştürülüyor.

Son yıllarda yapay tatlandırıcılar gibi yan etkileri bulunmayan stevianın popülaritesi oldukça arttı.

Ancak bu bitki, sanıldığı kadar kusursuz değil. Birçok bilimadamı ve beslenme uzmanı stevianın insan bedeni üzerindeki etkileri hakkında yeterli araştırma olmadığına dikkat çekiyor. Profesör José Miguel Mulet de onlardan biri.

Profesör José Miguel Mulet: “Süpermarketlerde birçok ürün var. Etiketlerinde “stevia’dan üretildi” yazması içinde stevia olduğu anlamına gelmez çünkü stevia bitkisinin satılması yasak. Peki neden ? Sorun, stevia’nın farmokolojik bir bitki olması. Erkeklerde kısırlığa yol açabilir ve kan basıncını tehlikeli şekilde düşürebilir. Bir diğer sorun ise stevia’nın şeker hastalarına bir çeşit tedavi olarak pazarlanması. Bu çok büyük bir hata. Stevia hiçbir diabet tedavisinin yerini tutamaz. O sadece diyabet hastaları için uygun bir tatlandırıcı çünkü sakarine ve aspartam gibi ensülin seviyesini yükseltmiyor.

Avrupa Birliği 2011 yılında aldığı kararla bitkinin içinde bulunan steviol maddesini yeni bir yiyecek maddesi olarak tanıdı ama steviayı bir yiyecek ürünü olarak tanımıyor. Bu sebeple bitkinin kendisinin satılması ve tüketilmesi yasak. İspanyol çiftçiler ise, stevianın AB’de özgürce dolaşımı için yıllardır mücadele veriyor.

Sadece Almanya’nın Baverya bölgesinde, bir Alman firmasının stevia’nın eski bir yiyecek olduğunu kanıtlaması üzerine satışına ve tüketilmesine izin verildi.

Leovigildo Martin, Stevia üreten çİftçiler derneği APYSCA’nın başkanı: “Stevia Avrupa’da yüzyıllarca geleneksel bir yiyecek veya bitki çayı olarak kullanıldı. Yani yeni bir yiyecek değil. Avrupa Birliği bitkinin kullanılmasına ve satılmasına izin vermek üzere dosyayı kapamalıdır.

Paraguay’dan gelen ve ismini İspanyol botanist Pedro Jaime Esteve’den alan stevia bitkisi yüzyıllardır biliniyor. Stevia bitkisini endüstiyel olarak ilk 1970’li yıllarda Japonlar işletti. Üretim daha sonra Çin, Tayland ve Malezya’ya yayıldı.

Editörün Seçtikleri

Bir sonraki konu

BİLİM-TEKNİK

Avrupa evlere serviste robot kullanmaya başlıyor