Son Dakika

Okunan haber:

Kuzey İrlanda erken seçim için sandık başında


Birleşik Krallık

Kuzey İrlanda erken seçim için sandık başında

Ocak ayında koalisyon hükumetinin bozulduğu Kuzey İrlanda’da halk, bugün bölgesel parlamento seçimi için yeniden sandık başına gidiyor.

Son bir yıl içerisinde ikinci kez düzenlenen erken seçimlerde, Arlene Foster liderliğindeki Demokratik Birlik Partisi ile Michelle O’Neill liderliğindeki ayrılıkçı Sinn Fein’in başa baş bir mücadele vermesi bekleniyor.

Koalisyon, Sinn Fein’in yenilenebilir enerji alanındaki hatalı uygulamaların yol açtığı yaklaşık 500 milyon sterlinlik kayıptan sorumlu tuttuğu Başbakan Foster’ın istifasını istemesi ve Foster’ın istifayı reddetmesi üzerine bozulmuştu.

Bu arada seçimlerin ardından mevcut aritmetiğin değişmesi öngörülmüyor.

Bu durum yeniden koalisyon kurulması gerekeceği anlamına geliyor.

Ancak Sinn Fein Partisi, Arlene Foster’ın içinde yer alacağı olası bir koalisyonu kabul etmeyeceğini belirtiyor.

Seçimi takiben 3 hafta içinde bir hükumet kurulamaması halinde Londra’daki merkezi hükumetin bölgeden sorumlu bakanı James Brokenshire devreye girecek.

Euronews muhabiri James Franey’e konuşan Brokenshire, Kuzey İrlanda’da siyasi sürecin normal seyrinde devam ettiğini belirterek hükumetin acilen yeniden kurulmasını görme arzusunda olduğunu dile getirdi.

Brokenshire ayrıca “Şu anda başka bir şey düşünmek istemiyorum” ifadesini kullandı.

Öte yandan hükumet krizinin devam etmesi halinde Kuzey İrlanda’nın özerkliğine son verilmesi ve yönetim yetkilerinin de Londra’ya aktarılması gündeme gelebilir.

Sinn Fein, bir hükumet kurulamaması halinde İrlanda Cumhuriyeti ile İngiltere’nin ortak bir yönetim kurarak Kuzey İrlanda’yı yönetmesini teklif ediyor.

Bir milyon 254 bin kayıtlı seçmenin bulunduğu Kuzey İrlanda’da, geçen mayıs ayında yapılan seçime katılım yüzde 54,9 olmuştu.

Kuzey İrlanda Parlamentosu’na bu seçimde 90 milletvekili girecek.

108 olan milletvekili sayısı geçen yıl alınan bir kararla 18 sandalye azaltılmıştı.

108 sandalyeli parlamentoya son seçimde Demokratik Birlik Partisi (DUP) 38, Sinn Fein 28 milletvekili göndermişti.

Kuzey İrlanda’nın oluşumu

İngiltere ile İrlanda arasında 10 Nisan 1998’de imzalanan “Hayırlı Cuma (Good Friday) Anlaşması“yla Kuzey İrlanda için yeni bir dönem başladı.

Anlaşmayla Kuzey İrlanda’ya çok sayıda medeni ve kültürel hak tanındı.

Anlaşmanın ardından 2005 yılında silahların sustuğu Kuzey İrlanda’da, ayrılıkçı Cumhuriyetçiler ve İngiltere ile birlik yanlıları, hükumet ortakları olarak ülkeyi birlikte yönetiyor.

Koalisyon hükumetinde başbakan ve başbakan yardımcısının yetkileri eşit.

Dublin’de 1916 yılında kurulan IRA’nın silahlı mücadelesi sonucunda 1922’de İrlanda adasının güneyinde bağımsız İrlanda Cumhuriyeti kuruldu.

Adanın kuzeyi İngiltere’nin yönetimi altında kaldı.

1960’lı yıllarda kuzeyde yaşayan Katolik İrlandalılar İngiltere’den ayrılıp birleşik bir İrlanda devleti kurmak amacıyla IRA’yı yeniden canlandırdı.

IRA, Katolik İrlandalılar arasında örgütlenirken, İngiltere ile birlik yanlısı Protestanlar arasında “Gönüllü Ulster Güçleri” adlı paramiliter bir grup ortaya çıktı.

Katolik İrlandalılar ve IRA ile Protestan İrlandalılar, “Gönüllü Ulster Güçleri” ve İngiliz güçlerinin karşı karşıya geldiği kanlı bir çatışma sürecine girildi.

Ayrılıkçı hareketin siyasi kanadı Sinn Fein, hem İrlanda Cumhuriyeti’nde, hem de Kuzey İrlanda’da faaliyet gösteriyor.

Brexit

Galler ve İskoçya’nın yanı sıra Kuzey İrlanda da Birleşik Krallık’ın kendi yönetimine sahip unsurlarından biri konumunda.

Birleşik Krallık’ın merkezi hükumeti İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunuyor.

Kuzey İrlanda için kritik önem taşıyan bir süreç de Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılmasıyla (Brexit) başlayacak.

Birleşik Krallık’ın parçası olan Kuzey İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti arasında her iki ülkenin de AB üyesi olması nedeniyle sınır bulunmuyor.

Ancak Brexit’in ardından iki İrlanda arasında yeniden sınır kontrollerinin başlaması ve seyahat özgürlüğünün kısıtlanması gündeme gelecek.

Merkezi hükumet bu soruna bir çözüm getirileceğini sık sık yinelese de bunun nasıl başarılacağı belirsiz.

Brexit sürecinde iki İrlanda’nın birleşmesinden yana olanların bu yöndeki çabalarını artırması bekleniyor.

Birleşik Krallık’ta geçen yıl yapılan Brexit referandumunda halkın yüzde 52’si AB’den ayrılmaktan yana oy kullanmıştı.

Kuzey İrlanda’da ise seçmenlerin yüzde 55,8’i AB’de kalma yönünde oy vermişti.

Portekiz

İtalya'da bir imamı kaçıran CIA ajanı kadın serbest