Son Dakika

Okunan haber:

Uzayın efsaneleri: Uzaya gönderilen ilk uydu Sputnik'in 60. yılı


uzay

Uzayın efsaneleri: Uzaya gönderilen ilk uydu Sputnik'in 60. yılı

euronews: “Şu anda uzaydaki ilk uydu olan Sputnik’in 60. yaşını kutlamak için Rusya’nın başkentine geldik.
Bu özel programı sizlere Uzay’ın Efsaneleri bölümlerinde defalarca hatırlatmıştık. Bu hafta programın tümünü Dünya’yı tümüyle değiştiren bu küçük uyduya adadık.”

Her şey burada başladı. Sovyetler Birliği devletine ait Energia firması, resmi adı Sputnik 1 olan dünyanın ilk uydusunu burada üretti.
Moskova’da uzayda kullanılan aygıtlarla dolu bu koleksiyonda, 1957’de tasarlanan Sputnik’e ait bazı orjinal parçalar da sergileniyor.

Rehberimiz kozmonot Alexander Kalery, ilk uydu Sputnik’in üretim aşamalarını dün gibi hatırlıyor.

Alexander Kalery, Emekli Kozmonot, RSC Energia: “R7 roketleri başarıyla fırlatıldığı zaman Sputnik’in basit bir versiyonunun da uzaya gönderilmesi kararlaştırıldı. Ancak üzerinde bilimsel araştırmalar için gerekli hiçbir aygıt yoktu. Sadece batarya, ısı düzenleme sistemi ve şanzıman modülleri vardı.”

Sputnik 4 Ekim 1957’de uzaya fırlatıldı. Her 98 dakikada bir Dünya’nın yörüngesinde tur atmaya başladı. Basit ancak etkili bir araçtı. Rusya’dan Dünya’ya kendine özgü bir sinyal gönderiyordu.

Igor Komarov, Genel Müdür, Roscosmos: “Bu çok önemli bir andı. Sovyet halkı için de duygusal bir olaydı. Bu önemli bir atılım, teknoloji alanında gelişme kaydetmenin bir göstergesiydi. Bu başarılı program Sergey Korolev ve diğer bilim insanları tarafından yönetildi. Bu kişiler ilk kez uzay endüstrisini kurdu ve bu endüstri hala birçok alanda dünyanın en iyisi durumunda…”

60 sene önce haberler hızla dünyaya yayıldı.

Roger-Maurice Bonnet, Eski AUA Bilim Departmanı Başkanı: “Bu çok büyük bir olaydı. Bu sayede Sovyetlerin uzayı keşfi başladı. Kimse bu gelişmeyi beklemiyordu. Herkes bu yenilikleri Amerikalıların yapacağını düşünüyordu. Zaten onlar da bu alanda ilerleme kaydetti. Batılı devletler bir anda panik oldular. Rusların, Sovyetlerin böyle bir işi başarması onları korkutmuştu.”

John Krige, Bilim ve Teknoloji Tarihçisi: “Sputnik son derece önemliydi çünkü uzay alanında Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler arasında bir yarış başlattı. İnsanlar bu olayın önemini yeterince kavrayamadılar çünkü bunun sadece bir uydu olduğunu düşünüyorlardı. Ancak Sputnik’in en önemli tehdidi füze sistemleri alanındaydı. Sovyetler Birliği kıtalar arası balistik bir füze geliştirmişti. Bu füze sadece bir an önce denenmişti. Ve Amerika Birleşik Devletleri tarihinde ilk kez tehdit altında olduğunu hissetti.”

Uzay yarışı başlayınca Sergei Korolev ve mühendisleri elini çabuk tuttu.

Bir ay geçmeden içerisinde Laika adlı köpekle Sputnik 2’yi uzaya fırlattılar.

Laika uzaya giden ilk canlı oldu. Ancak uçuş sonrasında aşırı ısınmadan dolayı öldü.

O zamanın görevlileri bu tarihi olayın öneminden bahsediyor.

Alexei Leonov, Kozmonot: “Sergei Pavlovich Korolev içerisinde insan taşıyabilen bir uzay gemisi ve Vostok roketini tasarladı. Bu roket ilk Sputnik uydusunu uzaya taşımıştı. Uzay gemisi mürettebatını jet pilotlarından seçme fikri konusunda bazı endişeler vardı. Ancak 1959’da ilk test grubu seçildi ve biz de o grubun içerisinde yer aldık.”

Alexander Kalery, Kozmonot, RSC Energia: “Hükümet yetkilileri uzayla ilgili gelecekte yapılacak keşif programını açıklamıştı. Bu konular arasında otomatik istasyonlar, Ay’a, Mars’a ve Venüs’e yapılacak uçuşlar ve insanların uzaya yolculukları yer alıyordu. Mars’a, Venüs’e ve Ay’a insanoğlunun ayak basmasından bahsediyorlardı. Ve oralarda istasyonlar kurulacaktı. Bu tarihin 1959 Aralık ayı olduğununa dikkat çekmek istiyorum.”

Ve Ruslar uzaydaki ilkleri başlattılar. Uzaydaki ilk insan, uzaydaki ilk kadın, ilk uzay yürüyüşü, Ay’a giden ilk uzay mekiği, Venüs’e giden ilk uzay aracı ve Mars’a yumuşak iniş yapan ilk uzay gemisi…

Amerikalıların 1969’da Ay’a ayak basmasıysa Sputnik’in başlattığı yarışın başa baş gittiğini gösteriyordu.

Sputnik’in fırlatılışının 60. yıl dönümünde acaba Rusların bu konudaki bilgisi ne yönde?
Moskova Kozmonot Müzesi’ndeki ziyaretçilere bazı sorular yöneltiyoruz.

“Sputnik Sovyetler Birliği tarafından 1957’de uzaya gönderildi. Bildiklerin bu kadar.”

“Bu tarihi zaferi kazanmak için bütün ülke canla başla çalıştı. Bu zafer dünyanın seyri açısından da çok önemliydi.”

“Okulda bu konuları görmüştük. Şimdi çocuklarımı buraya getirdim. Şimdi tarihin tozlu sayfalarını onlar için açıyoruz. Ülkemiz ilkleri başardı ve uzayla ilgili keşifleri başlamasına vesile oldu.”

Ve bu miras hala yaşıyor. Uluslararası Uzay İstasyonu’nda görevli her astronot Baykonur’daki üsden uzaya fırlatılıyor. Tıpkı Sputnik gibi…

Rusya Uzay Ajansı Roscosmos’un birçok yeni projesi bulunuyor. Derin uzay kapsülü ve Rusya’nın doğusunda Vostochny adlı yeni bir fırlatma üssü kurmak.

Şimdi rekabetten ziyade NASA ve Avrupa Uzay Ajansı ile işbirliği içerisindeler.

Igor Komarov, Genel Müdür,Roscosmos: “Şu anda hangi alanda ilkleri yaptığımızın önemli olduğunu düşünmüyorum. Asıl önemli olan ortaklarımızla hedeflediğimiz projeler. Yani bunlar çok önemli atılımlardı. Örneğin ExoMars’ın ikinci safhasına 2020’de başlayacağız. Şu anda bu projeye aktif bir şekilde hazırlanıyoruz. Bunun yanında Ay’ın yüzeyi üzerinde yapılacak keşifler ve orada kuracağımız istasyon da çok önemli. Bu yapıyı hem ziyaret edebileceğiz hem de içerisinde yaşamayı planlıyoruz.”

Mars ve Ay’da yapılması planlanan projeler Sputnik’te çalışan mühendis ve bilim insanlarını oldukça sevindirdi. Vizyonları, enerjileri ve hedefleri 60 yıl öncesi kadar büyük…

“Bu haftalık bu kadar. Uzay’ın Efsaneleri’ne ait diğer bölümleri ve evrenle ilgili diğer gelişmeleri internet sitemiz euronews.com adresinden takip edebilirsiniz.

Editörün Seçtikleri

Bir sonraki konu
60 yaşındaki İtalyan astronot Paolo Nespoli'nin uzaya 3. yolculuğu

uzay

60 yaşındaki İtalyan astronot Paolo Nespoli'nin uzaya 3. yolculuğu