Son Dakika

Katalonya'da bağımsızlık tartışması

Katalan gazeteci Josep Carles Rius'a göre, tek çözüm yolu, ortak noktaları bulup, müzakere etmek ve uzlaşmak. Rius, Sosyalist Parti'nin krizi aşmak için ara bulucu görevini üstlenmesini savunuyor.

Okunan haber:

Katalonya'da bağımsızlık tartışması

Metin boyutu Aa Aa

Josep Carles Rius Katalonya’daki durumu yıllardır izleyen ayrıcalıklı bir gözlemci. Katalan gazetesi, La Vanguardia’nın bir dönem yazı işleri müdürlüğünü yaptı ve gazetecilik okulunda yöneticilik görevi ile birlikte bu okulda dersler verdi. Rius, Euronews haber kanılına, Katalan sorununun kökeni, sonuçları ve olası çözümleri hakkında konuştu.

Josep Carles Rius’a göre, son gösteriler Katalan halkının derin bir şekilde ikiye bölündüğünü ortaya koyuyor. O, sadece diyaloğun çözüm olacağı görüşünde.

Josep Carles Rius: “Katalonya’da yaşadığımız bu süreç, yıllardır bir satranç maçı gibi sürüyor. Her oyuncu, adımını atmadan olası sonuçları hakkında dikkatli bir biçimde düşünüyor ve rakibinin hamlelerini kolluyor. Oyuncular özellikle bir hata yapmamaya çalışıyor. Bir kaç ay önce, bağımsızlık süreci artık son aşamaya geldiğinde bu kez etki, tepki dönemi başladı. Ben daha farklı anlaşmaların araştırılmasından, çoğulculuğu yansıtacak ve daha kapsamlı olacak anayasal reformlardan yanayım. Eğer bu olmadığı takdirde, ‘evet’ ve ‘hayır’ cephesi toplumu daha fazla bölebilir. Toplum referandum için karar verebilir, ancak bu durum da toplumu parçalayabilir. Biz bunu Katalan toplumunda da görüyoruz. Pazar günkü gösteriler bu parçalanmanın adeta bir yansıması.”

Bu satranç oyununda tarafların bir sonraki adımı acaba ne olacak ? Katalan liderler ve Madrid bundan sonra nasıl bir yol izleyecek ? Madrid, tek taraflı devlet ilanı karşısında bölgenin özerliğini de askıya alacağı tehdidinden bulunuyor.

Josep Carles Rius: “Doğru dürüst bağımsızlık yanlısı olmayan bir çok insan bu referandumda oy verdi. Bağımsızlık hareketi insanların üzerinde bir miras gibi, ama burada sorulması gereken soru ayrılık isteyenlerin bir sonraki adımı ne olacak ? Bu mirasa uluslararası alandaki hedeflerle sahip mi çıkılacak ? Veya bu mirası da kaybedecekleri geriye dönüşü olmayan bir hata mı yapacaklar ? Eğer Katalanların özerkliği askıya alınırsa, mantıklı olarak ilk aklımıza gelen buna karşı bir tepki verilecek olması. Bence bu tür bir durumda, Katalan toplumu içinde çoğunluk ayrılık yanlılarının etrafından daha fazla kenetlenebilir.”

İspanya hükümeti, Anayasaya saygı göstermedikleri ve yasa dışı yol izledikleri gerekçesiyle Katalan özerk yönetimiyle diyaloğu reddediyor. Katalan uzman, sağ partinin geleneksel görüşlerin dışına çıkamamasından şikayetçi.

Josep Carles Rius: “Burada problem, sorunu tartışmak istemeyen bir İspanya devleti ile karşı karşıya olmamız. Onlar sadece karşı tarafı mağlup etmek güdüsüyle hareket ediyor, yine onlar ‘biz diyalog istemiyoruz, bizim tek istediğimiz ayrılıkçı tutkuları mağlup etmek ve bu yenilginin bir kaç nesil sürmesini sağlamak’ refleksiyle hareket ediyor. İspanyol devletinin sağ kanadında özellikle siyaset ve toplumda bu yönde büyük bir eğilim var.”

Diyaloğu başlatma girişimi muhalefet partilerinden de gelebilir. Ancak, Sosyalist Parti lideri Pedro Sanchez, ayrılık kararı halinde iktidarı desteklemekten yana.

Josep Carles Rius: “Burada başka bir faktör var. Sosyalist Parti oynaması gereken uzlaştırıcı rolü oynayamıyor. Sosyalist Parti, bağımsızlık isteyenler ile istemeyenler arasında bir köprü rolü oynayabilirdi. Ancak onlar bu rolü üstlenmiyorlar. Pedro Sanchez üstüne düşen görevi üstlenmiyor ve bu konuda oldukça başarısız kalıyor. Ben Sosyalist Parti’nin tarihi bir sorumlulukla karşı karşıya olduğunu düşünüyorum.”

Geçen haftaki gösterilerin ardından iş dünyasında adeta panik havası yaşanıyor. Katalonya’daki bir çok şirket merkezlerini başka yerlere taşılama için harekete geçti.

Josep Carles Rius: “Biz buralara nasıl geldik ? Sorun ne ? Bağımsızlık yanlıları oldukça güçlü. 2 milyon kişiyi sokaklara harekete geçirebilecek güçleri var. Ancak onların İspanya devleti gibi bir devlete karşı koyabilecek güçleri de yok. Burada iki grup var. Birinci grup diğerini kuşatmak istiyor diğeri ise bunu kabul etmiyor. Burada tek çözüm ortak noktaları bulup müzakere etmek ve uzlaşmak. Anayasa Mahkemesi’nin, 2006 yılında daha geniş özerklik içeren referandum kararı ile parlamentonun bunu onaylamasını daha sonra iptal etmesi, sorunların kaynağı olarak ortaya çıkıyor. Sorun, daha önceki referandum kararına uymamaktan geliyor, bu sorunu eninde sonunda yine sandıkta çözülmeli, ancak bugünkü gibi baskı altındaki bir referandumda değil, tam olarak demokratik garantiler içeren bir referandumla çözülmeli.”