Son Dakika

Son Dakika

'Türkiye'nin Balkanlar'daki rolü sanıldığı kadar büyük değil'

Okunan haber:

'Türkiye'nin Balkanlar'daki rolü sanıldığı kadar büyük değil'

Metin boyutu Aa Aa

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker AB Dönem Başkanı Bulgaristan’ın başkenti Sofya’da düzenlenen Avrupa Komisyonu-Batı Balkanlar Zirvesi’nde Euronews Muhabiri Efi Koutsokosta’a özel bir röportaj verdi.

Efi Koutsokosta, Euronews:
“Avrupa Birliği liderleri, bundan daha bir kaç yıl önce artan Avrupa baskısı, Brexit ve Euro bölgesi krizi ile boğuşurken yeni bir genişleme akıllarından bile geçmiyordu. Oysa bugün Brüksel altı Batı Balkan ülkesine üyelik için kapı araladı. AB Komisyonu Başkanı Jean Claude Juncker, altı ülkenin her birini ziyaret etti ve şimdi kendisiyle Sofya’da buluştuk. Sayın Juncker, röportajımıza hoş geldiniz ve çok teşekkürler.”

AB’nin yeni Balkan açılımı

Euronews: “Yeni genişleme sürecinin önde gelen iki ülkesi Sırbistan ve Karadağ‘dan başlayalım. Açıkçası, daha önce var olan anlaşmazlıklar göz önüne alındığında, bu ülkelerin AB’ye katılımı ne kadar gerçekçi?”

Jean Claude Juncker:
“Tarihleri veya hikayenin sonunu tartışmıyoruz. Süreci tartışıyoruz. Bölge hükümetlerinin katılım için gereken tüm koşulları ve kriterleri yerine getirmeleri gerektiğini, aksi takdirde bunun zaman alacağını anlamalarını sağlamaya çalışıyorum. İşaret edilen tarih 2025, bir vaat değil sadece bir hedef. Eski Avrupa’nın batı kesiminde ve başka yerlerde bir çeşit genişleme yorgunluğunun olduğunun farkında olmalıyız. Sırbistan ve Karadağ için de bu durum açıkça geçerli. Ancak iyi gidiyorlar ve onlara yardım etmeliyiz.”

Euronews:
“Fakat orada başka bir faktör var. Sırbistan, bölgede oldukça faal olan Moskova ile çok yakın ilişkilere sahip. Dışişleri bakanı Lavrov’un bölgeye ve Sırbistan’a son zamanlarda ziyaretleri var. Lavrov, Sırbistan’dan bir seçim yapmasını isteyen Avrupa Birliği’ni Ukrayna’da yapılan hatayı tekrarlamaması konusunda uyardı. Buna ne diyeceksiniz? Bir tercih çıkmazı var mı?”

Jean Claude Juncker:
“Sırbistan ile Ukrayna arasında karşılaştırma yapmak mümkün değil, bu bir. İkincisi, bölgedeki meslektaşlarımıza Avrupa yapılanmasının başkalarına karşı oluşturulmuş bir blok olmadığını açıkladım. Bizim için bu bir entegrasyon süreci. Sırplardan Rusya ile sıkı fıkı olmamasını ve Avrupa Birliği ile mümkün olan en iyi ilişkiler içinde olması konusunda bir seçim yapmalarını istemedim.”

Euronews:
“O zaman onlardan Rusya’nın Kırım’daki yaptırımları da dahil, dış politikalarını AB üyeliğine uyumlu hale getirmelerini mi istiyorsunuz?”

Jean Claude Juncker:
“Bölgedeki tüm ortaklar dış politika ile uyumlu. Fakat Sırplar, bu yaptırım sürecine katılmadığı için farklı bir tavır sergilemekte. Avrupa Birliği’ne yakınlaştıklarında politikaları da uyum sağlamalı. Ama bu kısa sürede halledilebilecek bir sorun değil.”

Sorunlu ülkeler AB’ye giremez

Euronews:
“Şimdi uzun vadede AB’ye üye olmayı umut eden ülkelere, Makedonya ve Arnavutluk’a gidelim. Şu an nerede duruyoruz? Bu iki ülkenin liderleriyle buluştunuz. İzlenimleriniz neler?”

Jean Claude Juncker:
“Bölge ile, özellikle de bahsettiğiniz bu iki ülke ile alakalı ilk izlenimim; sınır anlaşmazlıklarını çözmediği sürece hiçbir ülke Avrupa Birliği’ne üye olamaz. Bölgede istikrarı kurmalılar. Batı Balkanlarda devam eden sorunları kendi içimize taşıyamayız bilakis bizdeki istikrarı onlara getirmeliyiz. Bu yüzden AB’ye üye olmak isteyen ülkeler sınır anlaşmazlıklarını sona erdirmek zorunda. Balkanlar sınır bunalımlarının çok fazla olduğu bir bölge.”

Üsküp Atina isim anlaşmazlığı

Euronews:
“Üsküp’ün adı Yunanistan ile arasında uzun zamandır devam eden bir anlaşmazlıkta geçiyor. Şimdi devam eden bir müzakere var. AB’nin bu konuda rolü nedir? Bir çözüm bulmaları için onlara baskı uyguluyor musunuz? Çözüme doğru bir evrilme görüyor musunuz?”

Jean Claude Juncker:
“Baskı, kullanmamız gereken bir araç değil. Yunanlıları ve Makedonyalıları isim konusunda kendi aralarında bir anlaşmaya varmalarını teşvik ediyoruz. Müzakere sürecindeler, müdahale etmemizi gerektirecek bir durum söz konusu değil.”

Euronews:
“Yunanlılar, komşularının kendinden toprak almayı amaçlayan iddialarını anayasalarından çıkarmalarını istiyor. Sınırlar söz konusu olduğunda tüm bölge için bunu doğru buluyor musunuz?”

Jean Claude Juncker:
“Yunanistan ile Makedonya arasında bu müzakere sürecine müdahale etmiyoruz.”

Balkanlar’da Türkiye nüfuzu

Euronews:
“Bir diğer husus da, özellikle Kosova, Arnavutluk ve Bosna’daki siyasi nüfuz konusunda bölgedeki Türk nüfuzunun etkisi. Erdoğan’ın bölgedeki çıkarları AB’nin çıkarlarıyla uyumlu mu?”

Jean Claude Juncker:
“Türkiye bölgede bir rol oynamakta, ancak bu, insanların sandığı kadar büyük değil. Bölgedeki ortaklarımız bunu çok yakından takip ettiğimizi biliyor.”

Euronews:
“Peki onlara, bu ortaklarınıza daha fazla şeyler sunmazsanız, Rusya ve Türkiye gibi ortaklarını ararlar izlenimine sahip misiniz?”

Jean Claude Juncker:
“Farklı bir kulvara girmenin mantıklı olmadığını çok iyi biliyorlar. Sadece tek bir kulvar var.”

Türkiye AB ilişkileri

Euronews:
“Türkiye-AB ilişkilerinin yeniden geliştirilmesi amacıyla Bulgaristan’ın Varna şehrinde bir zirve olacak. Özellikle Yunanistan ve Kıbrıs gibi bazı üye ülkelerdeki son gelişmeler ve Batı Balkanlar’daki hareketlilik göz önüne alındığında, zirvede bu konuların ağırlıklı olacağını düşünüyor musunuz?”

Jean Claude Juncker:
“Muhtemelen Varna’da Mart ayında Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir görüşme yapacağız. Türk Cumhurbaşkanı ile farklı konuları görüşmek zorunda kalabiliriz. Bu görüşmenin içeriği ile ilgili şimdiden tahminler yürütüp ona göre davranmak istemiyorum.”

Euronews:
“Görüşmenin iptal edilme ihtimali var mı?”

*Jean Claude Juncker: *“Şimdiye kadar iptal edilmedi.”

Balkanlar’da güç savaşları

Euronews:
“Bölgenin güvenlik gibi başka konuları da var. Bu bölgede oldukça faal olan ABD’ye güveniyor musunuz?”

Jean Claude Juncker:
“Batı balkan devletlerinin ve ortaklarının AB’ye üyeliği ve genişleme söz konusu olduğunda karar verici tek merci Avrupa Birliği’dir, ABD değil. Onlara saygı duyuyoruz, katkıda bulunmaktan memnuniyet duyuyorlar, ancak bir taraftan ABD’nin önemli bir rol oynadığı, bunun sonucunda Rusya’nın daha büyük bir role sahip olacağı bir üyelik süreci istemiyorum. Bu şekilde çözülmemeli.”

Balkanlar’daki yolsuzluk sorunu

Euronews:
Bosna’da parlamentonun önünde vatanseverliğin ırkçılıkla hiçbir ilgisi olmadığını söylediniz. Sözleriniz AB’de geçerli mi? Ayrıca AB içinde Doğu ile Batı arasında çatlak varken, özellikle Balkanların halihazırdaki AB üyeleri, hukukun üstünlüğü ve yolsuzluk konularında sorunlar yaşarken Avrupalılara yeni bir genişleme projesini nasıl anlatacaksınız?

Jean Claude Juncker:
Vatanseverlik başkalarına karşı değil, kendi ülkenize duyduğunuz sevgi ile alakalıdır. Bunun yanlış bir tarafı yok. Irkçılık başkalarına karşı yönlendirilir. Önemli olan yolsuzlukla, örgütlü suçlarla mücadeledir ve vatanseverlikle hiçbir ilgisi yoktur. Bölgedeki ortaklarımızdan talep ettiğimiz şey bu taahhüdü ciddiye almaları ve sadece lafta kalmamaları. Verdikleri sözler doğrultusunda hareket etmek zorundalar, yoksa kapı kapanır.