Son Dakika

Son Dakika

AK Parti ile MHP'nin 'ittifak kanunu' kabul edildi, Meclis’te kavga çıktı

Okunan haber:

AK Parti ile MHP'nin 'ittifak kanunu' kabul edildi, Meclis’te kavga çıktı

Metin boyutu Aa Aa

AK Parti ve MHP'nin seçim ittifakı ve oy kullanımına ilişkin düzenlemeleri içeren ortak kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda kabul edildi. 20 saati bulan görüşmeler sonrası dört seçim yasasını değiştiren 26 maddelik teklif yürülüğe girmek için Cumhurbaşkanının onayına sunuldu.

Oldukça gergin geçen görüşmeler esnasında CHP'li ve MHP'li vekiller arasında kavga çıktı.

Genel Kurulu'nda CHP Milletvekili Musa Çam, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin geçmişte söylediği bir sözü hatırlatması ile tansiyon yükseldi. Musa Çam, Meclis'ten 3 birleşim uzaklaştırma cezası alırken, kuliste CHP ve MHP milletvekileri arasında çıkan kavgayı, Meclis polisi güçlükle ayırdı.

'İttifak teklifi' olarak bilinen kanunun özellikle mühürsüz oyların geçerli sayılmasına ilişkin 9. maddesi ciddi tartışmalara yol açmıştı. Bu maddenin kabul edilmesiyle muhalefet partileri seçim güvenliğinin ciddi bir risk altına girdiğini ileri sürüyor.

16 Nisan 2017 Anayasa değişikliği referandumu esnasında mühürsüz oyların geçerli sayılacağına ilişkin Yüksek Seçim Kurulu'ndan yapılan açıklama kamuoyunda tepki ile karşılanmıştı. O günden bu yana ülkede büyük tartışma konusu olan meseleye seyyar sandık uygulaması, kendi bina, mahalle ve komşularından farklı yerde oy kullanma, sandık başkanlarının kamu görevlisi olması ve kolluk kuvvetlerinin sandık alanındaki görevlerine dair kanun tekliflerinin de eklenmesiyle tartışmalar büyüdü.

Adalet Bakanı Abdulhamit Gül, ittifak teklifine ilişkin eleştirilere yanıt olarak Pazartesi günü yaptığı açıklamada şunları söyledi:

"Koalisyon dönemleri bitmiştir ama teklif, ittifak anlamında bir arada olma, ortak müştereklerde buluşabilme anlamında bir imkanı getirmektedir. Oy pusulaları filigranlıdır. Yüksek Seçim Kurulunun filigranı vardır, ilçe seçim kurulunun mührü vardır. Dolayısıyla bütün partilerin temsilcilerinin de bulunduğu bir yerde eğer bir ihmal olursa, bu ihmalden dolayı vatandaşımızın oyunun heba olmaması adına bir düzenleme yapılmıştır. Dışarıdan herhangi bir oy pusulasının kabulü söz konusu değildir. Asla yolsuz bir işlem söz konusu değildir."

CHP İzmir Milletvekili Mustafa Balbay mecliste yaptığı konuşmada yasayı şu sözlerle eleştirdi:

"Esas kural gizli oy açık sayımdır. Siz yaptığınız düzenleme ile bunu genişlettiniz. Artık seçimin kuralları; gizli pazarlık, acil yasa, seyyar sandık, bölünmüş seçmen, mühürsüz oy, kontrollü sayım ve oynak dağılım oldu."

Yeni düzenleme ile seçilme yaşı 18'e indirildi. Muhalefetin itirazlarına ve eleştirilerine hedef olan maddelerden biri de yeni yasa ile seçim barajında ittifakın oylarının toplamının sayılcak olması. Buna göre ittifak yapmış yüzde 1 oy oranına sahip bir parti meclise girebilirken ittifak yapmayan yüzde 9 oy oranına sahip bir parti mecliste temsil edilmemiş olacak. Muhalefet partileri bu durumun ittifakları gönüllü değil zorunlu kıldığı eleştirisi getiriliyor.

Aynı şekilde seçim güvenliğine gölge düşürebileceği gerekçesiyle muhalefetin eleştirilerine hedef olan seyyar sandık, oturduğu bölgeden farklı yerde oy kullanma ve sandık birleştirilmesi gibi maddeler de 'Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanunu’nun 'Yüksek Seçim Kurulunun görev ve yetkileri' başlıklı maddesine eklenen üç fıkra ile hayata geçirilmiş oldu.

Buna göre YSK görev ve yetkileri arasına şunlar ilave edildi:

* Seçim türüne göre sandık bölgesi seçmen sayısını belirlemek

* Seçim güvenliği açısından gerekli görülmesi durumunda, vali veya il seçim kurulu başkanının oy verme gününden en geç bir ay önce talepte bulunması halinde, o yerdeki sandıkların en yakın seçim bölgelerine taşınmasına, sandık bölgelerinin birleştirilmesine, muhtarlık seçimleri hariç olmak üzere seçim bölgelerinin birleştirilmesi ile seçmen listelerinin karma şekilde düzenlenmesine ve bu hususların ilanına karar vermek

* Hastalığı veya engeli sebebiyle yatağa bağımlı olan seçmenlerin, muhtarlık seçimleri hariç, oy kullanmalarını sağlamak için seyyar sandık kurulu kurulmasına, oy kullanılmasına, sayım ve döküm ile birleştirme işlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemek.

Bunlarla birlikte kolluk kuvvetlerinin kullanımı da genişletildi. Mevcut sistemde yalnızca sandık kurulu başkanı veya üyelerden birinin çağrısı üzerine gelebilen kolluk kuvvetleri artık seçmenlerin ihbarı üzerine de gelerek sandık alanında müdahalelerde bulunabilecek.