Son Dakika

Son Dakika

Yaptırımlar gölgesinde Rus KOBİ'lerin durumu

Okunan haber:

Yaptırımlar gölgesinde Rus KOBİ'lerin durumu

Metin boyutu Aa Aa

Gennady ve Nadezhda Moskova’nın banliyösünde kiralık bir dairede yaşıyor. Sıklıkla siyaset hakkında tartışıyorlar. Gennady, Vladimir Putin hayranı, Nadezhda ise başka bir adaya oy verecek.

Nadezhda, ekonomist. Gennady, geçmişte bir emlak şirketine sahipti. Finansal sorunlar yüzünden kapatmak zorunda kaldı. Şimdi bir nalbur mağaza zincirinde yönetici olarak çalışıyor. Emlak işine geri dönmek istiyor ama piyasanın buna uygun olmadığını düşünüyor.

Gennady Shihkerimov:
“Son zamanlarda kendi işimi kurmayı düşündüm. Fakat bunun kesinlikle gerçekçi olmadığına dair bir sonuca vardım. Çünkü iş kurmak için gereken krediyi eğer mucize gibi bir şey olur da alabilirsem faiz oranı yüzde 13 olur. Bu durumda krediden beş kat daha fazla para kazanmalıyım bu da imkansız! Böyle bir kazanç emlak işinde zor. Sadece altın madeni bulursam olur.”

Gennady ve Nadezda’nın politik tartışmalarında aynı fikirde oldukları tek şey – Rusya’daki küçük ve orta ölçekli işletmelerin artık kapılarına kilit vurdukları.

Nadezhda Bysik:
“Ucuz kredilere ihtiyacımız var. İnsanlara para kazanma kapılarının açılması gerek. Şirket kurmak artık basit olmalı.”

Rusya gelirinde küçük ve orta ölçekli işletmelerin payı yüzde 20 civarında. Vladimir Putin son konuşmasında Federal Meclise, bu sayının 2025 yılına kadar en az iki katına çıkması gerektiğini söyledi. İş kurma yolunda sayısız engelin büyümeyi yavaşlattığını açıkladı.

… Carnegie Moskova Merkezi’ndeki Ekonomi Politika Programı’nın Direktörü Andrey Movchan:

“Küçük ve orta ölçekli işletmeler üzerindeki vergi yükü artıyor ve daha da artacak. Yine KOBİ’ler üzerindeki yasal ve yasal olmayan kontroller büyüyor ve büyüyecek. Denetimlerin sayısı ve karmaşıklığı artacak. Piyasa küçülüyor, nüfusun gelirleri düşüyor. Hem düşmekte olan pazar hem de dış ticaret faaliyetlerinin yokluğu ihracat yapmayı gerçek anlamda olanaksız kılmakta. İşletmelerin mallarını satması daha zorlaşacak.”

Anton Samoylov’un yıllık cirosu 80 milyon ruble yani yaklaşık 1 milyon Euro’nun üzerinde. Kendisi IT güvenlik yazılımı üreten bir şirketin sahibi. Anton, Rus devletinin IT işletmeleri için vergi indirimine gitmesini büyük bir artı olarak görüyor.

Şirketinin en önemli ürünü, her basılı belgeyi benzersiz yapan bir yazılım. Bir sızıntı durumunda, kimin sızdırılmış kopyayı yazıcıdan çıkardığını tam olarak bilmek mümkün. Anton, bu yazılımın “Wikileaks” çağının ihtiyaçlarına cevap verdiğine inanıyor. Ancak büyük dış pazarların şirketine kapalı olduğunu söylüyor.

Anton Samoylov, EveryTag Genel Müdürü:
ABD seçimlerine müdahale iddiaları, yaptırımlar, suçlamalar nedeniyle herhangi bir Batı pazarına girmemiz çok zor. ABD ve Avrupa’dakiler de dahil olmak üzere, tüm Batılı şirketler, bilgi teknolojisiyle ilgilenen ve hatta dolaylı olarak, güvenlikle bağlantılı şirketlere, basit bir nedenden dolayı güvenmiyorlar. Sızıntılardan korkuyorlar.”

Moskova’da peynir fuarındayız. Yaptırımlar, Rusya üretimi peynirlerin artmasında bir teşvik oldu. Çoğu firma üç yıl önce peynir üretimine başlamış. Bu bir tesadüf değil. 2014 yılında, AB ve ABD yaptırımlarına cevaben Rusya, Avrupa’dan peynir ithalatını yasakladı. Piyasadaki boşluk da yeni Rus üreticiler tarafından doldurulmaya başladı. Kilo başına 10 ile 50 Euro’dan satılan peynir oldukça pahalı.

Aleksei Zyuzin’in mimarlık diploması var. 4 ortakla birlikte Moskova’ya 700 km uzaklıkta bulunan Donskoi köyünde bir çiftlik sahibi olmuş. Eski Rus tariflerini kullanarak şimdilik 3 çeşit peynir üretiyorlar. Fakat daha da büyüme hedefindeler.

Aleksei Zyuzin, Bogomolov Çiftliği ortaklarından:
“Yaptırımların uygulamaya konması bizi bu ilginç ve karmaşık işlere teşvik etti. Ayda 200 kilo peynir üretiyoruz. Ancak üretimi artırmayı planlıyoruz. İşleri iyi yönetiyoruz. Doğru yolda olduğumuzu düşünüyoruz.”

Lyubov ve Victor Gorbaçev, Moskova’nın en iyi restoranlarında servis edilen 40 çeşit yumuşak el yapımı peynir üretiyorlar.

Lyubov Gorbacheva:
“Bizim için biraz zor. Çünkü müşterilerimiz yabancı peynire alışmış. Bu yüzden peynirimizin ithal edilenlerden daha aşağı kalitede olmadığını ikna etmeye çalışıyoruz.”

Taşradaki küçük bir işletmeyi görmek için Moskova’ya 160 kilometre uzaklıkta Berendeevo köyüne gittik. Berendeevo’da 3 bin kişi yaşıyor ve bunların bir kısmı demiryolu elektrik ekipmanlarında kullanılan metalleri üreten özel bir şirket MetKomplekt için çalışıyor.

Şirketin sahipleri, Kirill Zakharov ve eşi Evgenia bize etrafı gezdirdi. Şirkette 40 kişiye iş veriyorlar. Yıllık ciroları 100 milyon ruble neredeyse 1 buçuk milyon Euro civarında. Kirill, kalifiye insanları bulmada zorlandığını söyledi. Ancak tek sorununun da bu olmadığını ekledi:

Kirill Zakharov , MetKomplekt Genel Müdürü:
“Rublenin diğer para birimlerine karşı zayıflaması, ithal fabrika makinelerinin yedek parça maliyetini birkaç kat arttırdı. Bu ise üretim maliyetimize ve dolayısı ile rekabet edebilirliğimizi ciddi şekilde etkiledi.”

Yine de Kirill, şirketinin geleceği konusunda çok iyimser. Rusya da dahil olmak üzere herhangi bir ülkede küçük ve orta ölçekli işletmelerin tek yolunun çalışmak, sıkı çalışmak ve hatta daha da sıkı çalışmak olduğuna inanıyor.

Zakharov:
“Yetkililerin, küçük işletmeleri Rus ekonomisinin temel direği olarak ele almasını gerçekten istiyorum. Dikkat çekiyoruz fakat ekonominin direği olduğumuzu hissetmiyoruz.”

Kaynakçı Aleksandr Morozov, askerlik görevinden hemen sonra MetKomplekt’e geldi ve ilk işi olarak çalışmya başladı. 23 yaşında, Berendeevo’da doğdu ve hayatını burada geçirmeyi planlıyor. Eşi Irina, yerel okulda muhasebeci. Küçük bir daire kiralamışlar ve ayda 400 Euro kazanıyorlar. Hayatın pahalı olmasına rağmen kesinlikle mutlu olduklarını söylüyorlar.

Aleksandr: “Cüzdanda 1000 Ruble ile alışverişe gidince pazar çantasını dolduracaksınız sanıyorsunuz fakat öyle değil. Paranın hiçbir değeri yok. Sanki paranızı sokağa atmış gibi oluyorsunuz. Maaşlar yükseltilirse çok iyi olur.”

Irina: “Bireysel girişimci olmak daha iyi.”

Aleksandr ve Irina büyük hayaller kuruyor. Kendi evlerini satın almak istiyorlar. Irina’nın hayallerinin nasıl gerçekleşeceğine dair bir fikri var.

Irina: Kolunda altın bilezik gibi mesleği var. Bunu en iyi bir şekilde değerlendirmesini istiyorum.
Aleksandr: Soğuk dövme yapmayı seviyorum. Kendim için çalışmak istiyorum.

Çifte, “Risklerden korkmuyor musunuz?” diye sorduğumuz cevaba ise aldığımız cevap:

Aleksandr: En azından denemelisiniz. Denemeden asla bilemezsiniz.
Irina: Evet! Risk almayanlar ilerleyemez!