Son Dakika

Son Dakika

Nikaragua Devlet Başkanı: Güvenliği sağlayan istikrardır, erken seçim anarşiye neden olur

Okunan haber:

Nikaragua Devlet Başkanı: Güvenliği sağlayan istikrardır, erken seçim anarşiye neden olur

Nikaragua Devlet Başkanı: Güvenliği sağlayan istikrardır, erken seçim anarşiye neden olur
Metin boyutu Aa Aa

Nikaragua son birkaç aydır derin bir sosyal ve siyasi krizin içinde. 18 Nisan'dan bu yana Devlet Başkanı Daniel Ortega'ya karşı aralıksız düzenlenen eylemlerde yüzlerce kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi yaralandı. Nikaragua bir yol ayrımında. Ülkenin geleceği ne yöne evrilecek? Daniel Ortega, nasıl bir rol oynayacak? Euronews, Daniel Ortega özel röportajında Nikaragua Devlet Başkanı'yla koltuk sevdasını, ailesi ile iktidarı arasındaki yakın ilişkiyi ve ülkenin iç savaşın eşiğine sürüklenmesinin nedenlerini konuştu.

euronews: Sayın başkan, euronews'e hoşgeldiniz. Nikaragua halkı için birçok şeyi simgelediniz: Bir kurtarıcı, çoğunluğun lideri, tarihi bir figür... Şimdiyse halk sokakta, sizden istifa etmenizi istiyor. Neden?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: İlk olarak, gitmemi isteyen halk değil, nüfusun sadece bir bölümü... Başından beri bu eylemlerin arkasında muhalefet var. Seçimler sırasında da muhalefet protesto eylemleri düzenlemişti. Şimdiyse tüm muhalif gruplar güçlerini birleştirdi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin emirlerini uyguluyor.

euronews: Fakat şu anda güncel eylemlerden bahsediyoruz. Anketler, Nikaragua halkının %79'unun görevinizden istifa etmenizi istediğini gösteriyor. Bu, en azından şüpheye düşmenize neden olmalı; halk gerçekten görevde kalmanızı istiyor mu, istemiyor mu...

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Nüfusun önemli bir bölümünün kalmamı istediğini düşünüyorum, size yüzde veremem, kesin anket sonuçlarını bilmiyorum.

euronews: Sokaktan bir çağrı olduğunu düşünmüyor musunuz? Belki de erken seçimle halkın ne istediğini söylemesine müsade etmelisiniz...

"Bu bir darbe girişimi!"

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Seçimler kısa süre önceydi. Şu anda ülkedeki durum bir darbe girişimi. İnsanların katlanmak zorunda olduğu, deneyimlediğimiz şey bu. Ayrıca euronews seyircisi için bir konuya açıklık getirmek isterim. Çünkü haberlerinizde "Nikaragua'da 100 günde 300 ölü" gibi şeyler okuyorum. Aslına bakarsanız...

Euronews: Bu rakamlar Nikaragua İnsan Hakları Merkezi tarafından açıklanan rakamlar, başka örgütler 400 ölüden bahsediyor.

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Bu rakamlar doğru değil. 18 Nisan'dan bu yana meydana gelen muhalefet ile hükümet, polis ve sandinist halk arasındaki bu şiddetli çatışmalarda 195 kişi hayatını kaybetti. Eğer bu sayıya, 18 Nisan'dan beri Nikaragua'da doğal sebeplerle hayatını kaybeden kişileri eklersek o zaman sizin söylediğiniz rakamlara ulaşırız. Nikaragua günde ortalama 2 ölümle bölgenin en düşük ölüm oranlarına sahip. Bu da 18 Nisan'dan bu yana yaklaşık 180 ölüm yapar. Sözünü ettiğiniz insan hakları kuruluşları tüm ölümleri bir arada sayıyor.

euronews: Yani size göre sayılarla oynuyorlar...

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Doğal nedenlerle hayatı kaybedenler ile protesto eylemlerinde ölenleri birlikte sayıyorlar. Bu dönemde hiç doğal ölüm olmamasını başka nasıl açıklıyorsunuz?

euronews: Anlamadığım şey şu: Neden bir anda sayıları değiştirmeye başlasınlar?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Bunlar Amerika Birleşik Devletleri'nin, tam da sayılarla oynaması için finanse ettiği kuruluşlar.

euronews: Ülkenin başkanı olarak bu ölümlerde bir sorumluluğunuz olduğunu düşünüyor musunuz? Merak ediyorum... Ölü sayısı kaç olursa olsun, vatandaşlarınızın güvenliğini sağlama görevinizde başarısız olduğunuzu düşünüyor musunuz?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Gerçek şu ki, Nikaragua'ya askeri olarak müdahalede bulunan bir düşmanla karşı karşıyayız. Bu düşman Amerika Birleşik Devletleri.

euronews: Birçok kez bu eylemlerin Amerika Birleşik Devletleri tarafından organize edildiğini söylediniz. Ancak bu konuda henüz bir kanıt görmedim. Bir kanıtınız var mı?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Amerika Birleşik Devletleri kurumlarının eylemleri organize eden kişilere para gönderdiğini kanıtlayan banka hesapları var. Ayrıca, Nikaragua'ya "demokrasi" için milyonlarca dolar para tahsis edeceklerini halka açık bir şekilde duyurdular. Demokrasi için diyorlar ancak bu parayı ülkenin istikrarını bozmak, göreve geldiğimiz 2007 yılından bu yana suç işleyen çeteleri silahlı saldırı yapmaya teşvik etmek kullanıyorlar.

euronews: Yani size göre Amerika Birleşik Devletleri'nin finanse ettiği bu eylemlerin halkla hiçbir bağlantısı yok. Bu eylemlerin terörist örgütler tarafından organize edildiğine dair fikrinize gelelim. Hareketin arkasında bir lider bulmak zor, birilerinin bu eylemleri finanse ettiğine dair hiçbir kesin delil yok. Olaylarla ilgili anlattığınız versiyon pek tutmuyor...

"Terörist eylemlere katılanları tutuklarsak ABD Nikaragua'ya yaptırım uygular"

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Eğer liderleri tutuklamak için harekete geçseydik, tepkinin ne olacağını tahmin edebilirsiniz. Bu terörist eylemlere katılanları tutuklarsak, insan hakları örgütleri gelip onları savunmaya geçer, onlar adına konuşur ve Nikaragua'yı cezalandırırlar. Ve sonra Amerika Birleşik Devletleri Kongresi Nikaragua'ya karşı yaptırım kararı alır.

euronews: Paramiliter gruplardan bahsedecek olursak. Bu olaylarda oynadıkları rol çok net değil. Çok sayıda görgü tanığı güvenlik güçleriyle birlikte çalıştıklarını söylüyor. Ve onlar suç işleyen insanlar... Örneğin Uluslararası Af Örgütü "yargı dışı infazlardan söz ediyor. Sizin bu konudaki fikriniz nedir?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Uluslararası Af Örgütü bu konuda tek bir delil göstermedi. Aşırı sağcı milis güçleri barikatların arkasında çok sayıda vatandaşı Sandinist oldukları için öldürdü, işkence etti. Onları ateşe atıp etraflarında dans etti ve tüm bu işkenceleri videoya kaydetti. Terörizm budur. Uluslararası Af Örgütü bu konuyla ilgili tek bir kelime bile etmiyor. Amerikalılar Arası İnsan Hakları Komisyonu da bir polisi yakalayıp yaktıkları zaman bu konudan hiç bahsetmedi.

euronews: Paramiliter grupların güvenlik güçleriyle nasıl birlikte hareket ettiğine dair çok sayıda örnek var.

Yüzleri maskeli, elleri silahlı "gönüllü" polisler

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Burada "gönüllü polis" dediğimiz bir sistem var.

euronews: Hayır ama bunlar yüzleri maskeli kişiler, "gönüllü polisler" maske takmıyor.

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Gönüllü polisler özel operasyonlar sırasında maske takabilir. Latin Amerika'da öldürülmemek için savcıların, yargıçların bile maske taktığı ülkeler var.

euronews: Yani kendilerini paramiliter güç olarak tanımlayan bu kişiler aynı zamanda "gönüllü polis" memurları.

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Evet, doğru. onlar gönüllü polisler.

euronews: Şimdi masaya oturup tekrar müzakerelere başlasanız, hangi konularda taviz vermezsiniz? Görevden ayrılmayı göz önüne alır mısınız? Yoksa bu kabul edemeyeceğiniz bir şey mi? Hiçbir koşulda erken seçim yapmayı göz önüne almaz mısınız?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: İlk olarak barış için adaleti yerine getirmeye kararlıyız, kendimizi buna adadık.

euronews: Eğer barış sağlanırsa, erken seçime gitmeye hazır mısınız?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Ülkemizde seçim dönemlerini belirleyen anayasal düzenlemeler mevcut. Görev süremiz, yeniden seçimlerin düzenleneceği 2021 yılında sona eriyor. Orta Amerika'da yapılan barış müzakereleri süresince seçimlerin daha erken bir döneme alınması hiç söz konusu olmadı.

euronews: Bu soruyu tekrar sorduğum için beni bağışlayın, cevabınızı duymak istiyorum: İstifa etmeyi veya erken seçime gitmeyi hiçbir koşulda düşünmüyor musunuz? Çünkü erken seçim de anayasanın bir parçası.

"Seçimle geldim, erken seçime gitmeyi asla düşünmüyorum"

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Orta Amerika'da olan şey bu değil. Kolombiya'da, akan tüm kana rağmen, ne zaman bir barış müzakeresi olsa erken seçim yapılmadı.

euronews: Yani bunu aklınızdan bile geçirmiyorsunuz.

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Hayır, hayır. Muhalefet bana, derhal görevden ayrılmak zorunda olduğumu söyledi. 19 Nisan'da istifa etmek zorunda olduğumu haykırdılar yüzüme. Bu durumun ülkenin iyiliği açısından çok önemli bir örnek oluşturduğunu düşünüyorum. İstifa ettiğimizi ve yerimize başka bir hükümetin geldiğini varsayalım. Sandinista Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin de devletin işleyişini durdurup yeni hükümetten göreve geldiğinin ertesi günü istifa etmesini isteme hakkı doğar. Bu örnek oluşturan bir durum olur ve ülkeye anarşi gelir.

euronews: Yani ya siz ya da anarşi. Ya siz ya kaos.

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Evet, bu yol ülkeyi anarşiye götürür. Ülke için iyi olmaz. Güvenliği sağlayan istikrardır. Bu bölge için önemli bir husus. Nikaragua, organize suçlar ve uyuşturucu ticaretinin önünde bir baraj görevi üstleniyor. Nikaragua'da istikrarın bozulması demek, tüm bölgenin uyuşturucu ticaretine kurban olması demektir.

euronews: 2017'de üst üste 3. kez devlet başkanı seçildiniz. Eşiniz ve çocuklarınızdan bazıları hükümette önemli pozisyonlara geldi. Aileniz ve hükümetiniz neden bu kadar birbirine karışmış durumda?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Önemli bir pozisyonda olan tek kişi hayat arkadaşım. O bir Sandinista militanı. Ben onu tanıdığımda da bir Sandinista militanıydı... Bir Sandinista kampında tanıştık, çoktan hareketin bir parçasıydı. Bulunduğu yerde olmayı hak ediyor. Ve ilk kez bu kadar önemli bir pozisyona geldi. Çocuklarım hayatlarını televizyona, gazeteciliğe adadı, bunun eğitimi aldı.

euronews: Bir de petrol konusunda uzmanlar...

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Hayır, hiçbiri. Bunu söyleyen muhalefet. Basitçe ifade etmek gerekirse, biz petrol üreten bir ülke değiliz. Petrol endüstrisini yöneten büyük şirketler, petrolün çıkarıldığı ülkelerde. Venezuela ile petrol konusunda yaptığımız bir işbirliği söz konusu. Bu hiçbir şekilde ticari operasyon değil.

euronews: Bu içinde petrol barındıran bir ilişki...

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Ancak bu anlaşma çocuklarım tarafından hazırlanmadı.

euronews: Şöyle bir algı var: Ailenizle hükümet arasındaki fark belki de ...

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Burada, Nicaragua'da bir hanedanlık deneyimi... Somoza oğlunu Amerika Birleşik Devletleri'nin West Point Harp okulu'na gönderdi ve daha sonra onu ordunun başına geçirdi. Diğer oğlunu da okumak için Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderdi ve daha sonra parlamentoya soktu.

euronews: Sayın başkan, anlıyorum, Somoza bir hanedanlık kurdu. Ancak 2018 Nikaragua'sından bahsediyoruz. Ben size halkın günümüzdeki rahatsızlıklarını soruyorum, ortada huzursuzluk yaratan bir durum olduğunu inkar edemezsiniz.

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Dünyanın hiçbir yerinde halkın bir kısmının memnun olmadığı bir ülke yok.

euronews: Evet, ama dünyanın her yerinde bu rahatsızlıkların nedeni aile üyelerinin hükümette önemli mevkilere getirilmiş olması değil, böyle çok fazla vaka yok...

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Bu doğru değil.

Daniel Ortega Nikaragua'da yeni bir hanedanlık mı kurmaya çalışıyor?

euronews: Yani aile üyelerinizle resmi kurumlar ve hükümet arasında bu kadar çok bağlantı olmasının sorun olmadığını söylüyorsunuz?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Ailem sadece televizyonda. Bu nasıl bir suç? Çalışmaya hakları yok mu? Bir gazetede çalışamazlar mı? Yaptıkları gazetecilikle barışı sağlamak adına çaba sarfettikleri için mi suçlanıyorlar? Barışı sağlamaya çalışmak kötü bir şey mi?

euronews: 2011 yılından bu yana size yöneltilen eleştirilerden bir diğeri ise iktidara yapışmış olmanız, yetkilerinizi bırakmak istememeniz. Örneğin, görev sürenizi uzatmak için anayasayı değiştirdiniz. Halkı huzursuz eden nedenlerden birinin bu olduğunu göremiyor musunuz?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Burada, Nikaragua'da anayasa 1984 yılında, yapılan devrimle oluşturuldu. 1979 yılında Somoza'yı devirdiğimizde asla bir hükümet kuramayacağımız söyleniyordu. 1984 yılında düzenlenen seçimleri kazandık, 1990 yılında yapılan seçimleri de kazandık. Daha sonra yapılan seçimleri kaybettik ve hükümeti devrettik. Bu Nikaragua tarihindeki ilk barışçıl siyasi geçiş dönemiydi. Çünkü Nikaragua tarihi, bir hükümetten diğerine bir savaş hikayesidir. Biz görevden ayrılmamış olsak ülke ikiye bölünebilirdi.

euronews: Peki o zaman neden tekrar aday oldunuz? Anayasanın yeniden devlet başkanı seçilemenize müsade etmediği çok açıktı...

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: 1984 Anayasası yeniden seçilmeye müsade ediyordu.

euronews: Ama 2011'de...

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: 2011'de, Costa Rica'da Başkan Oscar Arias'ın yeniden seçilmek için kullandığı kaynağı kullandım sadece. Başkan Oscar Arias, tüm Latin Amerika'nın en demokratik liderlerinden biridir.

euronews: Eğer karşımda Oscar Arias oturuyor olsaydı, ona da aynı soruyu sorardım...

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Başkan Oscar Arias Costa Rica'da bu yöntemi kullanarak yeniden başkan seçildi, Başkan Álvaro Uribe Kolombiya'da bu yöntemi kullanarak başkan seçildi.

euronews: Her iki durumda da, Kosta Rica'da ve özellikle Kolombiya'da aynı soruları yöneltirdim.

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Ancak bu yöntemler biri için uygulanabilirse, ötekiler için de uygulanabilir olmalı. Bunlar herkese açık olan prensipler

euronews: Ama benim sorum şu: Anayasa buna müsade etmediği halde yeniden seçilmeye çalışmak iyi mi kötü ? Kimin yaptığının bir önemi yok, bu iyi bir şey mi kötü bir şey mi?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Yeniden seçimlere katılmak için Anayasal bir yol bulduk. Ve son anayasal değişiklikler yeniden seçimlere katılmak için açık kapı bırakıyor. Yapılan reformlar yeniden seçilmenin önündeki engeli kaldırdı.

euronews: Siz yeniden seçilebilin diye yapılan reformlar...

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Herkes için geçerli

euronews: Saygın kuruluşlar tarafından yapılan araştırmalar, iktidarda kalma çabalarınızın ülke demokrasisine zarar verdiğini gösteriyor. Siz Nikaragua'yı demokratik bir ülke olarak kabul ediyor musunuz?

Daniel Ortega, Nikaragua Devlet Başkanı: Evet, Nikaragua demokratik bir ülke çünkü kararı oylarıyla halk veriyor. Halkın karar vermesi engellenemez. Avrupa'da bazı sistemler, sınırsız kez yeniden seçilmeye müsade ediyor. Avrupalılar için iyi olan şey Latin Amerikalılar için kötü mü? Bunların evrensel prensipler olduğunu düşünüyorum. 1990 yılında da aday oldum ve seçimleri kaybettim.