Fransa: Macron'un çoğunluğu kaybetmesi ile hangi senaryolar konuşuluyor, hükümet nasıl kurulabilir?

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron   -   ©  AFP

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Ensemble (Birlikte) ittifakı, seçimlerde Ulusal Mecliste salt çoğunluğu elde edemedi. İki ay önce yeniden seçilen Macron'u zorlu günlerin beklediği yorumları yapılırken, Ensemble ittifakı 'felçten kurtulmak' için yeni senaryolar üzerinde çalışıyor. 

Ensemble'ın, Ulusal Meclis'teki sandalye sayısının 210 ile 260 arasında olması bekleniyor. Hükümeti kurmak için 289 milletvekili sayısına ulaşılması gerekiyor. 

Macron'un ekonomik reform planının hayata geçmesinin zor olacağı belirtilen son durumda, iç gündemle meşgul Fransa Cumhurbaşkanının dış politikada da zayıflayacağı yorumları yapılıyor. 

Fransa'da seçimden sonra hangi senaryolar konuşuluyor?

Koalisyon anlaşması

Fransa'da 1958 öncesi Üçüncü ve Dördüncü Cumhuriyetler döneminde sıklıkla koalisyon hükümetleri kuruldu. O dönemde 'istikrarsız' hükümetler genellikle sadece birkaç ay kadar yaşayabildi.

Bu istikrarsızlık İkinci Dünya savaşının başlarında Fransa'nın Nazi Almanyasına karşı erken yenilgisinin sebeplerinden biri olarak görüldü. 

Savaş sonrası yönetime gelen Charles de Gaulle'ün Beşinci Cumhuriyet'tinde kurulan yeni sistem başkana geniş yetkiler verdi.

Macron, salt çoğunluğu sağlamak için 289 barajını aşması gerekiyor. Bunun için ilk adım olarak merkez sağdaki Cumhuriyetçiler Partisi (LR) ile görüşmeler yapabilir.

Bir hükümet kaynağı, Reuters'e, Macron'un geçen hafta LR'nin kıdemli üyesi Senato başkanı Gerard Larcher'a sessizce ulaştığını ve böyle bu senaryonun önünü açtığını öne sürdü.

Ancak üst düzey LR yetkilileri pazar günü resmi bir koalisyona soğuk baktıklarını dile getirdi. 

Parlamento ilişkilerinden sorumlu bakan Olivier Veran, "Çoğunluğu çok hızlı bir şekilde oluşturacağız" dedi.

Ekonomi Bakanı Bruno Le Maire, Macron'un "net fikirlerini" paylaşan partileri kendisini desteklemeye çağırdı.

Tek tek yasalarda anlaşma

Koalisyon hükümetinin kurulamaması durumunda azınlık hükümetinin yasalar konusunda partilerle anlaşma yolunu araması gerekebilir. 

Beşinci Cumhuriyet'te daha önce sadece bir kez, azınlık hükümetine sahip bir cumhurbaşkanı, yasaları diğer partilerle müzakere etmek zorunda  kaldı.

Sosyalist başkan Francois Mitterrand, 1988'de mutlak çoğunluğu sağlayamadı ve sonraki beş yıl boyunca bazen merkez sağla, bazen de bir zamanlar güçlü olan Komünist partiyle uzlaşma aradı. O dönemde bazı yasa tasarıları çok az oyla kabul edilse de yürürlüğe girdi. 

Bu noktada eski cumhurbaşkanları Nicolas Sarkozy ve Jacques Chirac'ın partisi olan LR'nin özellikle ekonomi politikası konusunda birlikte hareket etmesi beklenebilir. 

Koalisyon olasılığını reddeden üst düzey LR yetkilileri, partilerinin duruma göre yasaları onaylamaya açık olacağını söyledi.

LR başkan yardımcısı Cecile Richez, "Eğer bazı tasarılar doğru yönde giderse, LR onları oylayacak, ancak Emmanuel Macron ile herhangi bir anlaşma olmayacak" dedi.

Macron'un hükümet sözcüsü Olivia Gregoire, hükümetin soldan ve sağdan ılımlı seslere ulaşacağını söyledi.

Macron'a yakın kaynaklar, ayrıca LR'nin bir noktada ikiye ayrılabileceğini ve bazı milletvekillerinin Ensemble'a katılmaya ikna edildiğini ifade ediyor. 

Her iki senaryonun da, soldan gelen bir teknokrat olan Başbakan Elisabeth Borne'nin koltuğunu tehlikeye atacağı yorumu yapılıyor. 

Erken seçim ve Macron'un istifası

Fransa'da partiler herhangi bir konuda anlaşamazlarsa bu bir "kaosa" neden olabilir. Sınırlı idari yetkilere sahip olacak azınlık hükümetinin yıl sonunda bütçe tasarısını geçiremeyeceği ifade ediliyor. 

Macron'un istediği zaman erken parlamento seçimleri yapma yetkisi bulunuyor. İstikrarlı bir hükümet kurulamazsa ve 'felç dönemi' devam ederse meclisi dağıtarak bu riski alabileceği belirtiliyor.

Jacques Chirac, 1997'de kazanacağını düşündüğü bir erken seçim çağrısı yaptığında çoğunluğunu kaybetti. 

Macron, erken seçimde tekrar kaybederse yeni bir seçim çağrısının 1 yıl geçmeden yapamıyor. Bu durumda Macron'un istifasının gündeme geleceği dile getiriliyor.