Dünya siyasi tarihinde suikasta uğrayan liderler

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Yakın tarihte suikasta uğrayan liderler
Yakın tarihte suikasta uğrayan liderler   -   ©  AP

Eski Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı John F. Kennedy, eski Pakistan Başbakanı Benazir Butto, eski İsrail Başbakanı İzak Rabin gibi birçok lider suikasta uğrayarak hayatını kaybetti. Bu suikastlarden bazıları, ülkelerin hatta bölgelerin geleceğini de etkiledi.

Eski Japonya Başbakanı Şinzo Abe, Nara kentinde silahlı saldırıya uğrayarak bu listeye katılan son siyasetçi oldu. 

Şinzo Abe suikastınin siyasi ya da dini nedenli olup olmadığı henüz belirsizliğini koruyor.

İşte yakın tarihte öne çıkan lider isimlere yönelik düzenlenen suikastlardan bazıları:

John F. Kennedy

AP
Başkan John F. Kennedy, 22 Kasım 1963'te Fort Worth'taki Hotel Texas'ın önünde coşkulu bir kalabalık tarafından karşılanmıştıAP

ABD'nin 35. Başkanı John F. Kennedy, 22 Kasım 1963'te Dallas'ta uğradığı suikast sonucu hayatını kaybetti.

Suikastın faili olarak yakalanan Lee Harvey Oswald ise gözaltındayken Jack Ruby tarafından öldürüldü.

Resmi açıklamalarda Ruby'nin, Oswald'u "bireysel tepki" nedeniyle öldürdüğü ve herhangi bir örgütle bağlantısının kurulmadığı iddia edildi.

Kennedy suikastı, üzerinden geçen yaklaşık 59 yıla rağmen hala birçok soruyu içerisinde barındırıyor. Hakkında birçok komplo teorisi üretilen suikast, "Killing Kennedy" isimli filmle beyaz perdeye aktarıldı.

Kral Faysal

AP
ABD Dışişleri Bakanlığı'nı ziyaret eden Kral Faysal / 1971AP

1964'ten suikasta uğradığı 25 Mart 1975'e kadar Suudi Arabistan'da krallık yapan Faysal bin Abdulaziz, ülkede bir dizi reformu hayata geçirdi. Televizyonların kurulmasını, kız okullarının açılmasını sağladı.

ABD'nin Yom Kippur Savaşı'nda İsrail'e destek vermesi nedeniyle Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Birliği'nin petrol ambargosu kararı almasında ve tarihte "1973 Petrol Krizi" olarak bilinen olayda önemli rol oynadı.

Kral Faysal, sarayında yeğeni Faysal bin Musad tarafından vurularak öldürüldü.

Park Chung-hee

AP
Güney Kore'de dönemin Devlet Başkanı Park Chung-hee (sağda), ve kızı Park Geun-hye, 1977 seçimlerinde başkent Seul'de oy kullanırkenAP

Güney Kore'de yönetimi 1961'de askeri darbeyle ele geçiren Devlet Başkanı Park Chung-hee, 26 Ekim 1979'da arkadaşı Kim Jae Kyu tarafından bir restoranda silahla vurularak öldürüldü.

Kaynaklarda, İstihbarat Başkanı olan Kim'in, ülkeyi "demir yumrukla" yönettiği aktarılan Park'ı "Güney Kore'ye demokrasiyi geri getirmek için" öldürdüğünü söylediği belirtiliyor. 

Enver Sedat

AP
Eski Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat Kahire'deki askeri geçit töreni sırasında gülümserken. Sedat aynı törende üzerine açılan ateş sonucu 11 kişi ile birlikte öldü /1981AP

Eski Cumhurbaşkanı Cemal Abdülnasır'ın ölümünün ardından Mısır'da yönetime geçen Enver Sedat, İsrail ile yakınlaşması nedeniyle suikasta uğradı.

Sedat'ın cumhurbaşkanlığı döneminde Mısır'ın da aralarında bulunduğu Arap ülkeleri ile İsrail arasında 6 Ekim 1973'te "Yom Kippur" Savaşı başladı. Bu savaşın ardından Kahire ile Tel Aviv arasında "Mısır-İsrail Barış Antlaşması"na varıldı.

Mısır Cumhurbaşkanı Sedat, 6 Ekim 1981'de, 6 Ekim Savaşı'nın (Yom Kippur) 8. yılı kutlamalarında düzenlenen resmi geçit töreninde, sonradan İslami Cihad Hareketi mensubu oldukları açıklanan Mısır ordusu subayları Halid el İslambuli ve arkadaşlarınca kurşunlanarak öldürüldü.

"Dindar Cumhurbaşkanı" olarak bilinen Sedat, İsrail'i 1967 sınırları ile tanımak için Arap ülkelerine çağrıda bulundu ancak "hain" ilan edilerek öldürüldü.

İndira Gandi

AP
Eski Hindistan Başbakanı Indira Ghandi, başkent Yeni Delhi'deki konutunun önünde toplanan göstericilerle sohbet etmeden önce /14 Haziran 1975.AP

Hindistan'ın ilk ve tek kadın Başbakanı olan İndira Gandi de öldürülen liderler arasında. 

Gandi, Sihler'e ait "Altın Tapınak"a yapılan askeri baskının emrini verdiği gerekçesiyle 2 Sih korumasınca 31 Ekim 1984'te vurularak hayatını kaybetti.

Gandi'nin öldürülmesinin ardından Hindistan'da Sihlere yönelik saldırılarda binlerce kişi öldürüldü.

Olof Palme

AP
Eski İsveç Başbakanı Olof Palme, Sosyal Demokratların seçim zaferinin ardından zafer işareti yaparken. Pelme, 1986'da Stockholm'de vurularak öldürüldüAP

Eski İsveç Başbakanı Olof Palme, Güney Afrika'daki ırkçı rejiminin yanı sıra hem ABD hem de Sovyetler Birliği'ni eleştiriyordu.

Palme, 28 Şubat 1986'da eşiyle birlikte gittiği sinema salonundan çıktıktan sonra arkasından yaklaşan bir kişinin ateş açması sonucu yaşamını yitirdi.

Stockholm'un en işlek caddelerinden birinde eşiyle evine doğru yürüyen Palme'nin vurulduğu gün, korumaları yanında değildi.

Suikasta ilişkin onlarca kitap yazılırken, cinayete ilişkin soru işaretleri bugün hala devam ediyor.

 Palme hükümeti, 1984'te PKK'yı terör örgütü olarak tanıdı.

İzak Rabin

AP
Eski İsrail Başbakanı İzak Rabin, 10 Eylül 1993 Cuma günü Kudüs'te "Başkan Arafat "a atfen FKÖ'yü Filistin halkının temsilcisi olarak kabul ettiğine dair bir mektup imzaladıAP

Eski İsrail Başbakanı İzak Rabin de silahlı saldırı sonrası ölen liderler arasında yer alıyor. 

İsrail ile Filistin arasında barış sağlanması için gösterdiği çabalar Rabin'in adeta sonunu hazırladı.

Rabin, iki devletli çözüm girişimi için Filistin Kurtuluş Örgütü ile İsrail arasında 13 Eylül 1993'te imzalanan Oslo Anlaşması'na imza atan isim oldu.

Aynı zamanda eski İşçi Partisi lideri olan Rabin, 4 Kasım 1995'te Tel Aviv'de katıldığı mitingin ardından İsrailli "aşırı sağcı" Yigal Amir tarafından silahla vurularak öldürüldü.

Rabin suikasta sonrası Filistin-İsrail meselesinde iki devletli çözüm olasılığı daha da zor hale geldi.

Refik Hariri

AP
Eski Lübnan Başbakanı Refik HaririAP

Lübnan'ı "yeniden inşa eden siyasetçi" olarak bilinen eski Başbakan Refik el Hariri'ye yönelik suikast, ülkenin kaderini derinden etkiledi.

Ülkedeki 15 yıllık iç savaşın sona ermesine ciddi katkılar sunduğu gibi savaştan sonra 1992'de yönetime gelen ve savaşın izlerini silmek için yeniden imara öncülük eden Hariri, 14 Şubat 2005'te başkent Beyrut'ta konvoyunun geçişi sırasında patlatılan bir ton bomba yüklü araçla suikasta uğradı.

Lübnan, Hariri suikastından sonra ciddi kutuplaşmaya girdi ve siyasi belirsizlikler ülkeyi derinden etkiledi. 

Siyasi istikrarsızlığın hakim olduğu ülke, bugün tarihinin en büyük ekonomik krizlerinden birini yaşıyor.

Benazir Butto

AP
Pakistan'ın eski Başbakanı Benazir Butto, 18 Ekim 2007'de Karaçi kentinde düzenlenen bir bombalı saldırıdan yara almadan kurtulmuştuAP

Pakistan'ın seçimle göreve gelen ilk Başbakanı Zülfikar Ali Butto'nun kızı olan Benazir Butto, 1988'de "Pakistan'ı ve Müslüman bir ülkeyi yöneten ilk kadın" olarak tarihe geçti.

Dönemin Cumhurbaşkanı tarafından iki yıl sürdürdüğü görevinden yolsuzluk iddiaları nedeniyle alınan Butto, 1993'te seçimlerden tekrar lider olarak çıktı ve ikinci kez başbakanlık koltuğuna oturdu.

İkinci başbakanlık görevinden de 3 yıl sonra benzeri iddialarla alınan Butto, 1999'da kendi isteğiyle Pakistan'dan ayrıldı ve 2007'ye kadar ülkeye dönmedi.

Ülkede düzenlenen 2008 seçimlerine katılmak için Ekim 2007'de Pakistan'a dönen Butto, 27 Aralık 2007'de silahlı bir intihar bombacısının önce ateş etmesi ardından da üzerindeki düzeneği patlatması sonucu hayatını kaybetti.

Jovenel Moise

AP
PHTK Partisinden Cumhurbaşkanı adayı Jovenel Moise, 4 Ocak 2016 Pazartesi günü Port-au-Prince'de düzenlediği basın toplantısında konuşurkenAP

Şinzo Abe'den önce suikasta uğrayan liderlerden biri de Haiti Devlet Başkanı Jovenel Moise idi. 

Haiti'nin 53 yaşındaki Devlet Başkanı Moise, 7 Temmuz 2021'de silahlı kişilerce evine düzenlenen saldırıda hayatını kaybetti. 

Eşi Martine Moise yaralandı.

Gizemini koruyan suikasta ilişkin en az 40 kişi gözaltına alındı ancak hiçbiri resmi olarak suçlanmadı.

Ecevit ve Özal'a suikast girişimleri

AP
Eski Cumhurbaşkanı Turgut Özal (sol), eski Başbakan Bülent EcevitAP

Türkiye'de de birçok siyasi lider, suikast girişimlerine maruz kaldı. Eski Başbakan Bülent Ecevit'e yönelik biri ABD'de olmak üzere birçok suikast girişiminde bulunuldu.

Ecevit'in atlattığı suikast girişimlerinden biri de 29 Mayıs 1977'de İzmir'in Çiğli ilçesinde yaşandı. 

Seçim çalışmaları için İzmir'de yapılacak miting hazırlığı sırasında seçim otobüsüne binmek üzere olan Ecevit'e yaklaşan biri ateş açtı ancak kurşun sıyırarak arkada bulunan bir kişiye isabet etti.

Turgut Özal ise başbakan olarak görev yaptığı sırada partisi ANAP'ın 18 Haziran 1988'de Ankara'da düzenlenen kongresinde kürsüde yaptığı konuşmada, Kartal Demirağ tarafından silahlı saldırıya uğradı.

Parmağından yaralanan Özal, suikast girişimi sonrası tekrar kürsüye çıkarak konuşmasını tamamladı.