Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Başkanlığı düşünen Trump hangi yasal soruşturma ve davalarla karşı karşıya?

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Eski ABD Başkanı Donald Trump
Eski ABD Başkanı Donald Trump   -   ©  Yuki Iwamura/Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved.

Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) başkanlık seçimlerine yeniden katılıp katılmayacağı tartışılan eski Başkan Donald Trump, hakkında açılan birçok dava ve soruşturmayla karşı karşıya.

Soruşturmalar Trump'ın 2020 seçimlerinde ABD Başkanı Joe Biden'in kazandığı seçim sonuçlarını iptal ettirme çabalarına, Beyaz Saray kayıtlarını ortadan kaldırdığına dair iddialara ve 6 Ocak 2021'deki Amerikan Kongre Binası'nın basıldığı isyanlardaki rolüne odaklanıyor.

Hafta içinde Trump'ın Florida’da bulunan Mar-A-Lago malikanesine Federal Soruşturma Bürosu (FBI) ajanları tarafından baskın yapılmış ve 40 FBI ajanının 9 saatten fazla süren aramasında Mar-a-Lago’dan 12 kutu kanıt toplandığı bildirilmişti.

FBI aramasının, Trump'ın Beyaz Saray'daki görevi sırasında gizli kayıtları Florida'daki ikametgahına taşıyıp taşımadığına ilişkin devam eden bir soruşturmayla ilgili olduğu açıklanmıştı.

Trump sonraki günlerde ayrıca mülklerinin değerlerinin vergi beyannamelerinde yanlış gösterildiği gerekçesiyle ifadeye çağrılmıştı.

Eski Başkan, hakkındaki yasal soruşturmaları Demokratlar tarafından "cadı avı" olarak nitelerken suçlamaları düzenli olarak reddediyor.

Peki, Trump hakkında cezai yaptırımlara neden olabilecek davaların içeriği ne?

Gizli Beyaz Saray kayıtlarına ilişkin federal soruşturma

Trump'ın gizli kayıtları Beyaz Saray'dan Florida'daki evine alıp almadığına ilişkin soruşturma, FBI'ın pazartesi günü Florida'daki ikametgahına yaptığı baskınla Trump için en önemli yasal tehdit haline geldi.

Evinde yapılan aramanın, politikacının Ocak 2021'de görevden ayrılırken Beyaz Saray'dan gizli belgeleri de beraberinde götürüp götürmediğine yönelik federal büyük jüri tarafından yürütülen soruşturmayla bağlantılı olduğu bildirildi.

Adalet Bakanlığının Trump'ın evinde, bu yılın başlarında Ulusal Arşivler ve Kayıtlar İdaresi tarafından Mar-A-Lago'dan alınan 15 kutu belgenin içinden çıkan gizli kayıtların varlığını araştırdığı belirtildi. En son baskında 12 kutuya daha el konduğu açıklandı.

Steve Helber/Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved
Trump'ın Mar-a-Lago'daki malikanesiSteve Helber/Copyright 2022 The Associated Press. All rights reserved

Adalet Bakanı Merrick Garland, FBI ajanlarının Trump’ın malikanesine yönelik arama emri çıkarılması kararını "şahsen" onayladığını söyledi.

Federal yasalara göre gizli devlet belgelerinin yasalarca belirlenmiş yetkili yerlerden dışarı çıkarılmasının yasak olduğu biliniyor.

Georgia eyaleti tarafından seçimlere müdahale soruşturması

2020 seçimleri sonrası Georgia eyaletinde Fulton Bölge Savcısı Fani Willis tarafından Trump'ın Georgia'daki seçim sonuçlarına müdahale girişimine ilişkin cezai soruşturma başlatılmıştı.

Bu kapsamda Trump ve destekçilerinin Georgia'daki yetkililere 'seçim sonuçlarını Trump lehine çevirmesi' için baskı yaptığına ilişkin delil ve tanıkları sunmak için özel bir büyük jüri belirlenmişti.

Willis'in özellikle Trump'ın 2 Ocak 2021 tarihinde Georgia Eyalet Sekreteri Brad Raffensperger ile yaptığı telefon görüşmesine odaklandığı bildirilmişti.

Bu görüşmede Trump'ın Raffensperger'dan sonuçları Biden'a karşı tersine çevirmek üzere Trump adına fazladan "oy bulmasını" istediği belirtilmişti.

Bu soruşturma kapsamında, Trump ve destekçilerinin Georgia eyaletinden diğer yetkililerle temasları da araştırılıyor.

6 Ocak Kongre baskınına ilişkin federal soruşturma

Trump destekçileri, 6 Ocak 2021'de, Biden'ın kazandığı 3 Kasım 2020 seçim sonuçlarının onaylanması için oturumun yapıldığı Kongre binasını basmıştı.

Washington'daki başka bir büyük jüri Trump'ın Kongre'deki baskındaki rolüne ilişkin kanıtlar topluyor.

NBC News'in geçen hafta federal bir yetkiliye dayandırdığı habere göre, baskından günler önce seçimlerde hile yapıldığını söyleyen Trump kişisel olarak cezai soruşturma altında değil.

Ancak büyük jüri, Trump'ın eski Beyaz Saray Danışmanı Pat Cipollone'yi ve Eski Başkan Yardımcısı Mike Pence'in iki üst düzey yardımcısını mahkemeye ifade vermeye çağırdı.

Jose Luis Magana/Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved
6 Ocak Kongre baskınıJose Luis Magana/Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

6 Ocak Kongre baskınına ilişkin komite araştırması

Temsilciler Meclisindeki Demokratlar, Cumhuriyetçilerin itirazına rağmen bir komite kurmuş ve 6 Ocak Kongre baskınını soruşturmaya başlamıştı.

Komisyon Trump'ın Kongre baskınına yol açan ve baskın sırasındaki eylemlerini ortaya koyan oturumlar düzenliyor.

Tanıklar Trump'ın o gün Beyaz Saray önünde bir miting düzenledikten sonra Kongre önünde Biden'ın başkanlığını protesto eden kalabalığa katılmak istediğini ifade etti.

Komite, Trump'a karşı cezai veya hukuki suçlamalarda bulunamaz ancak bulgularını nihai bir raporda sunması bekleniyor.

Seçim sonuçlarının tanınmamasına yönelik çabalarına ilişkin federal cezai soruşturma

Trump ve destekçilerinin, yedi eyalette seçim sonuçlarını Trump lehine değiştirmeye yönelik kapsamlı bir çaba sarf ettiği düşünülüyor.

Adalet Bakanlığı, özellikle 6 Ocak'taki ortak Kongre oturumunda Biden'ın galibiyetini onaylamayı reddetmesi için Eski Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcısı Mike Pence'e yönelik baskılar üzerinde duruyor.

Federal ajanlar, Trump ile Biden'ın zaferini geri alma çabalarıyla bağlantılı olarak görüştüğü belirlenen üç kişinin telefonuna el koydu. Geçtiğimiz hafta Cumhuriyetçi Kongre üyesi Scott Perry'nin telefonuna el konulduğu bildirildi.

John Minchillo/Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.
Kongre baskınıJohn Minchillo/Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

New York Başsavcılığı tarafından mülklerinin değeri konusunda açılan soruşturma

Trump, mülklerinin değerlerinin vergi beyannamelerinde yanlış gösterildiği gerekçesiyle devam eden soruşturma kapsamında, bu hafta New York Başsavcılığına gitti.

New York Başsavcısı Letitia James, Trump Organization isimli şirkete ait gökdelenler ve golf sahaları gibi varlıkların değerinin 10 yıldan fazla süredir finansal tablolara yanlış yansıtılarak vergi kaçırıldığını iddia ettiği soruşturma kapsamında Trump ve çocuklarını ifade vermeye çağırmıştı.

Trump ve avukatları her seferinde karara itiraz etmiş, başsavcılığın istediği belgelerin kendilerinde bulunmadığını beyan etmişti.

Uzun bir sürecin ardından iki hafta önce, New York Eyalet Temyiz Mahkemesi soruşturmayla ilgili Trump'ın mahkemeye gelerek ifade vermesi gerektiği kararını onaylamıştı.

Bir gün sonra da federal bir yargıç, New York Başsavcılığının kendisi hakkında yürüttüğü soruşturmayı durdurmak için Trump'ın mahkeme kararı çıkartma girişimini olumsuz yanıtlamıştı.

Trump'ın çocukları Donald Jr. ve Ivanka Trump, aynı soruşturma kapsamında daha önce ifade vermiş, Trump'ın da geçen ay ifade vermeyi planladığı ancak eski eşi Ivana Trump'ın ölümü nedeniyle bu planın ertelendiği bildirilmişti.

Trump'ın sahibi olduğu aile şirketi Trump Organization'a yönelik cezai soruşturma

Manhattan Savcılığı, Trump Organization ve baş muhasebe müdürü (CFO) Allen Weisselberg'in 2005’ten bu yana eyalet ve şehir vergileri konusunda usulsüzlük yaptığını savunuyor.

Trump'ın şirketi ve CFO'su Weilsselberg 15 maddelik bir iddianamede cezai suçlamalarla yargılanmayı bekliyor.

Manhattan Savcısı Alvin Bragg'in ofisinden yapılan açıklamada soruşturmanın sürdüğü belirtildi.

Yazar E. Jean Carroll'dan hakaret davası

Trump'ın 1990'lı yıllarda kendisine tecavüz ettiğini söyleyen Elle dergisi yazarı E. Jean Carroll, Trump tarafından yalancılıkla suçlanmıştı.

Carroll, Trump'ın suçlamasının ardından hakaret davası açmıştı.