Ukrayna'nın hızlı NATO üyeliğinin önündeki 5 engel

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy resmi olarak hızlandırılmış NATO üyeliği başvurusunda bulundu
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy resmi olarak hızlandırılmış NATO üyeliği başvurusunda bulundu   -   ©  AP/Ukrainian Presidential Press Office

Rusya'nın Ukrayna'nın dört bölgesini resmi olarak ilhak etmesinin ardından Ukrayna hızlandırılmış yöntemle NATO üyesi olmak için ittifaka başvurdu

Halen NATO üyesi olan Polonya, Romanya, Slovakya, Çekya, Estonya, Letonya, Litvanya, Karadağ ve Kuzey Makedonya bu başvuruya desteklerini açıkladı.

Fakat NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg destek açıklaması yapmaktan kaçınırken Amerika Birleşik Devletleri güvelik danışmanı Jake Sulliva başvurunun ertelenmesi gerektiğini söyledi.

Ukrayna'nın hızlı bir şekilde NATO üyesi olmasının önündeki 5 engel

1. Ukrayna'nın NATO üyeliği savaşın daha da genişlemesine yol açabilir

Ukrayna'nın savaş halinde olması durumu karmaşıklaştırıyor.

NATO sözleşmesinin 5'inci maddesine göre ittifaka üye bir ülkeye saldırı olduğunda diğer tüm üyeler saldırının kendilerine yapılmış olduğunu kabul ederek müttefiklerine destek vermek zorunda.

Ukrayna'nın Rusya ile savaş halindeyken NATO'ya girmesi halinde 5'inci madde devreye girmiş olacak.

Durham Üniversitesi Profesörü John Williams Ukrayna'nın üyeliğinin bir felaket senaryosu olabileceğini belirterek NATO'nun doğrudan savaşa girmesi ile Baltık ülkeleri ve Polonya'da da cephe açılabileceğini vurguladı.

Fakat şu andaki isteksizlik Ukrayna'nın hiç üye olmayacağı anlamına gelmiyor. NATO Genel Sekreter Yardımcısı Jamie Shea ilk etapta çatışmanın çözüme kavuşturulması gerektiğini vurguladı.

2. Ukrayna için NATO üyeliği gerekli değil

NATO halihazırda Ukrayna'ya desek veriyor.

Üye ülkelerden gelen on milyarlarca euroluk finansal ve askeri desteğin yanı sıra bizzat NATO organizasyonu da bu ikili desteklerin ve insani yardımların koordinasyonunda rol alıyor.

Shea "Sevk edilen silahlar aslında Ukrayna'nın üye olmadan da NATO'nun güvenlik şemsiyesi altında olduğunu gösteriyor," ifadelerini kullandı.

Shea 1990'larda Kosova'da olduğu gibi NATO üyesi olmadan da üyelik avantajlarından faydalanılabildiğini hatırlattı.

Profesör Williams bu durumun nükleer tehdit için de geçerli olduğunu belirtti.

Çeçen lider Ramazan Kadirov'un Rusya'nın düşük etkili taktiksel nükleer silah kullanması gerektiği açıklamalarının ardından Washington'ın böyle bir şeye misillemede bulunacağını açıklaması da bunu gösteriyor.

3. Ukrayna NATO üyeliği için hazır değil

Ülkelerin NATO üyesi olmadan önce bazı ekonomik, siyasi ve askeri standartları yakalaması gerekiyor.

Williams'a göre ülkedeki demokratik kurumlar ve yolsuzluk karşıtı prosedürler açısından ülkenin kat etmesi gereken bir hayli mesafe var.

Ukrayna'nın AB üyelik başvurusu da benzer sıkıntılar içeriyor. Yine de savaşın Ukrayna'nın kriterleri karşılama yeteneğini en azından askeri şartlar bakımından artıracağı düşünülüyor.

Shea aldığı bir çok destek sayesinde Ukrayna'nın NATO üyeleri arasında en modern ve donanımlı ordulardan biri haline gelebileceğini vurguladı.

Uzun vadede bu durum Ukrayna'nın NATO üyeliği şansını da yükseltiyor.

4. NATO ülkelerinin tamamının desteğini almak zor

NATO kurallarına göre yeni bir üye 30 ülkenin tamamının onayıyla kabul ediliyor. Bir ülkenin itirazı tüm süreci geciktirebiliyor hatta iptal ettirebiliyor.

İsveç ve Finlandiya'nın üyelikleri ilk etapta Türkiye'nin itirazları nedeniyle çıkmaza girmişti.

Aynı şekilde Ukrayna'nın üyeliği de Macaristan engeline takılabilir. Ukrayna, komşusu Macaristan ile ülkedeki etnik Macar azınlık ile ilgili uzun süredir devam eden bir görüş ayrılığı yaşıyor.

2017 yılında Ukrayna'nın Ukraynacayı ülkedeki ilkokullarda zorunlu hal getirmesinin ardından Macaristan defalarca Ukrayna'nın AB ve NATO'ya katılma girişimlerini baltalamıştı.

Ayrıca Macaristan Başbakanı Viktor Orban bir çok defa batının Rusya'ya karşı stratejisini eleştirmiş ve kendisini Putin'in müttefiği olarak konumlandırmıştı.

5. Ukrayna'nın NATO üyeliği Putin'e propaganda malzemesi verir

Ukrayna krizinin en başından bu yana Putin, Rusya'nın NATO tehdidi altında olduğunu vurguladı. Rus lider düzenli olarak Ukrayna'yı işgalinin NATO tehdidinin engelleme amacı taşıdığını vurgulayarak bunun Rusya'nın toprak bütünlüğü için bir tehlike olduğunu savundu.

Ukrayna'nın NATO'ya üye olması halinde Shea batılı askerlerin bir şekilde Ukrayna'ya konuşlandırılacağını bunun da Putin'e bir propaganda malzemesi oluşturacağını vurguladı. Shea'ya göre Putin, Rus halkını bir NATO tehdidi olduğuna inandırmak için çok çalıştı.

NATO yetkilileri ve batılı politikacılar açık bir şekilde çatışmanın Kiev ve Moskova arasında olduğunu belirtirken ABD Başkanı Joe Biden da NATO'yu Ukrayna krizine sürüklemeyeceğini vurguladı.