Eşel mobil sistemi, 2018’deki kur şoku sonrası uygulanmaya başlanmış, akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye doğrudan yansımaması için ÖTV’de indirim yapılmasını öngörmüştü.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası yükselen petrol fiyatları, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına zam olarak yansıdı.
REKLAM
REKLAM
Küresel piyasalarda brent petrolün 80 doların üzerine çıkmasının ardından NTV'ye göre Türkiye'de motorin fiyatlarına yüzde 10,5 oranında zam yapıldı. Artışla birlikte motorinin litre fiyatı 70 liraya yaklaştı.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, bölgedeki çatışmaların arz güvenliği üzerindeki riskleri artırmasıyla hız kazandı. Enerji ithalatına bağımlı olan Türkiye’de bu artış doğrudan pompa fiyatlarına yansıyor. Akaryakıt fiyatları, rafineri fiyatına eklenen Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Katma Değer Vergisi (KDV) ve dağıtım marjlarıyla belirleniyor. Ham petrol fiyatı yükseldikçe nihai satış fiyatı da otomatik olarak artıyor.
'Eşel mobil sistemi' yeniden gündemde
Bloomberg'ten Fıraz Kozok'un haberine göre artan fiyatların enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla hükümet, 'eşel mobil' olarak bilinen vergi mekanizmasını yeniden devreye almayı değerlendiriyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın sistemin bütçeye olası etkisini ve vergi gelirlerindeki kaybı hesapladığı belirtiliyor. Kararın hafta içinde netleşmesi bekleniyor.
Eşel mobil sistemi, 2018’deki kur şoku sonrası uygulanmaya başlanmış, akaryakıt fiyatlarındaki artışın tüketiciye doğrudan yansımaması için ÖTV’de indirim yapılmasını öngörmüştü. Bu uygulama 2022 yılında sona erdirilmişti.
Enflasyon riski
Yükselen enerji maliyetleri, Türkiye’de enflasyon görünümü açısından risk oluşturuyor. Yıllık enflasyon şubat ayında yüzde 31,5 seviyesine yükseldi. Ancak analistler mart ayında İran savaşı kaynaklı daha fazla artış olabileceği uyarısını yapıyor.
Petrol fiyatlarındaki seyrin devam etmesi halinde, hem bütçe dengesi hem de fiyat istikrarı açısından yeni politika adımlarının gündeme gelmesi bekleniyor.