Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Maymun çiçeği virüsü şu ana kadar kaç kişiye bulaştı, hangi ülkelerde görüldü?

Access to the comments Yorumlar
 euronews
maymun çiçeği hastalığı
maymun çiçeği hastalığı   -   ©  AP Photo   -  

Afrika dışında nadir görülen maymun çiçeği virüsü (Monkeypox), her geçen gün daha fazla ülkeye yayılırken, vaka sayısının dünya genelinde 16 ülkede 100’e ulaştığı tahmin ediliyor.

Son olarak salı günü Fas, Slovenya ve Çekya’da maymun çiçeği virüsü görüldü.

Avrupa Birliği'ne (AB) bağlı Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), AB ülkelerinde önce 85 olarak açıkladığı maymun çiçeği vaka sayısını 67 olarak değiştirdi.

Ancak Slovenya ve Çekya’dan gelen vaka sayılarıyla bu rakamın yeniden güncellenmesi bekleniyor.

Maymun çiçeği vakaları 15-24 Mayıs arasında Avusturya, Belçika, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, Slovenya ve Çekya’da görüldü.

İngiltere'de yeni 36 maymun çiçeği vakası tespit edilmesiyle bu ülkedeki toplam vaka sayısı 56'ya yükseldi.

Endemik bir virüsün neden olduğu nadir hastalıklardan biri olarak bilinen Maymun çiçeği, Kongo ve Batı Afrika türü olmak üzere ikiye ayrılıyor.

Virüsün Kongo türünün yüzde 10'a kadar ölüm riski bulunurken Batı Afrika türünün her 2 vakadan birinde yüzde 1 ölüm oranına sahip olduğu biliniyor.

Hastalığın en yaygın semptomlarının yüksek ateş, sırt-kas ağrısı ve öncelikle yüzde başlayıp daha sonra vücudun diğer bölgelerine yayılan döküntüler olduğu belirtiliyor.

ECDC'nin bugün yayımlanan risk değerlendirmesinde, vakaların çoğunda hastalığın erkekler arasındaki cinsel ilişki nedeniyle bulaştığı ifade edilmişti. Hastalığın enfekte kişinin mukozasıyla, hasarlı deriyle veya yüz yüze uzun süreli temasta solunum yoluyla çıkan damlacıklara temas nedeniyle bulaşabildiği bildirildi.

ECDC Direktörü Andea Ammon, konuyla ilgili açıklamasında, "Mevcut vakaların çoğunda hafif semptomlar görülüyor. Hastalığın geniş nüfus kitlelerine yayılması ihtimali çok düşük." ifadesini kullandı.

AP
Maymun çiçeği virüsü özellikle Afrika ülkelerinde uzun yıllar önce görülen bir virüs. Bilim insanları, bu virüsün şimdi Avrupa'da neden yayıldığını anlamaya çalışıyor.AP

Genellikle hayvandan insana ve nadiren insandan insana yakın temasla bulaşan virüs, vücutta yüksek ateş ve kaşıntılı kabarcıklara yol açabiliyor.

TTB'den maymun çiçeği açıklaması

Türk Tabipleri Birliği (TTB), maymun çiçeği hastalığının bilinen özellikleriyle Covid-19 gibi hızla yayılan bir hastalık olmadığını ancak ilk defa bu kadar yaygınlaşmasının, hastalığın öneminin göz ardı edilmemesi gerektiğini gösterdiğini bildirdi.

TTB'den yapılan açıklamada, hastalığın varlığının 50 yıldan uzun süredir bilinmesine rağmen dünyada ilk defa bu kadar yaygınlaştığına işaret etti.

Çiçek aşısının sonlandırılması ile bağlantılı olarak azalan nüfus bağışıklığının, maymun çiçeği hastalığının yeniden canlanması için bir neden olduğunun düşünüldüğü aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Dünyadaki vakaların ani artışının, maymun çiçeği virüsünün geçmişe göre daha kolay bulaşmasını sağlayan bir mutasyonundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını ve her bir maymun çiçeği hastalığı salgınının tek bir kökene kadar uzanıp uzanmadığını ortaya koyacak çalışmalar yapılmalıdır. Tüm bunlara dayanarak maymun çiçeği hastalığının halk sağlığı açısından önemi hafife alınmamalıdır."

Maymun çiçeği virüsüne karşı mesafe ve temasa dikkat

Medipol Mega Üniversite Hastanesinden yapılan açıklamada, Doç. Dr. Başaranoğlu, dünyada paniğe yol açan maymun çiçeği hastalığıyla ilgili bilgilendirmede bulundu.

Açıklamada Doç. Dr. Sevgen Tanır Başaranoğlu, çiçek hastalığı aşısının, maymun çiçek virüsü hastalığına karşı yüzde 85 oranında etkili olabileceğini belirterek, virüse karşı sosyal mesafe ve temasa dikkat edilmesi gerektiği uyarısında bulundu.

Hastalığın 1980'de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından eradike edildiğini anlatan Başaranoğlu, şöyle devam etti:

"Yüksek ateş, halsizlik, ciddi sırt ağrısı, karın ağrısı ve kusma şikayetleri ile kendisini gösteren hastalık birkaç gün içinde döküntü ile devam eder. Vakaların yüzde 30'unda ölümcül seyreden bir hastalıktır. Tüm dünyada yaygın şekilde aşı uygulanması ile yeryüzünden silinmişti. Çiçek hastalığına sebep olan virüs ile aynı grupta yer alan maymun çiçeği virüsü de aslında yeni bir virüs değildir. Özellikle Afrika kıtası ülkelerinde 1970’lerden beri aralıklı salgınlara sebep olan virüs, Afrika dışı ilk salgınını 2003’te yapmıştır. Mayıs 2022'nin başında Avrupa ülkelerinden vaka bildirimleri yapılmaya başlandı."

"Sosyal mesafeye ve temasa dikkat edilmesi gerekiyor"

Virüsün, ortak eşyaların kullanılması, birlikte yaşam veya damlacık yoluyla yakın temasla bulaştığına dikkati çeken Başaranoğlu, "Tipik olarak ateş, kas ağrısı, şiddetli baş ağrısı, ciddi halsizlik ve büyümüş lenf nodları ile başlamakta. Ateşin ortaya çıkışından sonra 3 gün içinde en fazla yüz, gövde, avuç içi ve ayak tabanında görülen döküntü meydana gelir. Hastalık 2-4 hafta içerisinde kendiliğinden geçebilmekle birlikte yüzde 3-6 vakada ölümcül olabilmektedir. Virüsten korunmak için sosyal mesafeye ve temasa dikkat edilmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.

Çiçek aşısı virüse karşı etkili mi?

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İsmail Balık, Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, maymun çiçeğinin, çiçek hastalığı virüsüyle aynı aileden olduğunu belirtiyor.

Çiçek aşısının yüzde 80 etkili olduğunu belirten Balık şunları söyledi:

"Çiçek hastalığı dünyadan silindiği için 1980'den sonra çiçek aşısı yaptırılması terk edildi. Yaşı 45'in üzerinde olanlar çiçek aşılıdır, kollarında çiçek aşısı izi vardır. Çalışmalar, bu kişilerin yüzde 80'den fazla bu virüse karşı da korunduğunu gösteriyor. Hastalığın gençlerde daha ağır seyretmesinde onların aşısız olmasının rolü olabilir. Zaten bazı ülkeler şu anda çiçek aşısının yeni jenerasyonunu hızlı şekilde üretmeye ve risk gruplarına uygulamaya başladılar. Hastalığın yayılma durumuna göre bu diğer ülkelerde de gerçekleşebilir."

Balık, hastalığın kesin bir tedavisinin bulunmadığını ama bu virüs grubuna etkili bazı ilaçlar olduğunu belirterek, "Eğer virüs yayılmaya devam ederse bu ilaçlardan hangilerinin daha etkili olduğu hızlıca gözlemlenecek ve ilaç tedavisi de yakın zaman tespit edilecektir." diye konuştu.

Çiçek hastalığından ölen olduğu mu?

Hastalığın öldürücülüğünün düşük olduğunu vurgulayan Balık, "Maymun çiçeği virüsü, çiçek hastalığı kadar öldürücü değil. Ayrıca virüsün, ortaya çıktığı yıllardaki kadar da öldürücü olmadığını söyleyebiliriz. Şu ana kadar hiçbir ölüm görülmedi. Virüs ilk kez ortaya çıktığında bir bölgede yüzde 10'a kadar, diğer bölgede yüzde 1'in altında ölüm görülüyordu ama şu an muhtemelen yapı değiştirmiş yayılımda olan virüsün ölümcüllük oranı muhtemelen daha da düşük. Belki de hiç ölümcül olmayacak. Bunu zaman içinde göreceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Prof. Dr. İsmail Balık, çiçek aşısının hastalığı yeni kapan kişilerde bile etkili olabildiğine işaret ederek, "Ayrıca 'çiçek serumu' dediğimiz serumla da hastalık tedavisinde kullanılabilir gibi görünüyor. Çiçek serumu, çiçek hastalığı geçirmiş veya aşılı kişilerin kanlarındaki antikorların yoğunlaştırılmasıyla elde edilebiliyor." bilgisini paylaştı.

Çiçek hastalığının belirtileri neler?

Maymun çiçeği hastalığının tanısının kolaylıkla koyulabildiğini kaydeden Balık, şöyle konuştu:

"Hastalık seyrine bakılarak kolaylıkla anlaşılabilir. Öncelikle ateş, baş ağrısı, kas ağrısı ve sırt ağrısı gibi bulgularla başlıyor. Ardından ciltte kızarıklık ve nohut büyüklüğüne kadar varan içi sıvı dolu döküntülerle seyrediyor. Özellikle bu sıvı çok bulaştırıcı. Bu şekilde olan kişilerin kendilerini izole etmeleri, başkalarıyla temas etmemeleri gerekiyor. Bu çerçevede sağlık çalışanları da hastaya korunmasız müdahale etmişse bulaşması söz konusu olabilir. Bu tip kimselerle temas edebilecek, polis memuru gibi çalışanların da dikkatli olması gerekiyor."

Balık, hastalığın henüz semptomların ortaya çıkmadığı kuluçka süresi boyunca bulaşmadığını dile getirerek, "Hastalık belirtiler başladıktan sonra bulaşmaya başlıyor. Kuluçka süresi genellikle 6 ila 13 gün arasında ancak 5 ila 21 gün arasında da değişebiliyor. Kuluçka süresinin ardından 2-4 hafta kadar süren hastalık süreci oluyor." dedi.

Prof. Dr. Balık, hastalığın Covid-19'a göre rahatlıkla teşhis edilebilen hastalığın Türkiye'de herhangi bir vaka olması durumunda da hızlıca belirleneceğine işaret ederek, "Hasta kişiyle teması olanların yaklaşık 20 gün kadar karantinada kalmaları öneriliyor ama virüsün muhtemelen değişime uğramış bu yeni formunun ne şekilde seyir gösterdiği, tam olarak nasıl bulaştığı, nasıl bir klinik tablo oluşturduğu ve nasıl tedavi edileceği önümüzdeki günlerde netleşecektir." ifadelerine yer verdi.

"Dünyanın herhangi bir kapatmaya gideceğini düşünmüyorum"

Maymun çiçeğinin turizmi olumsuz etkilemeyeceğini düşündüğünü dile getiren Balık, şunları kaydetti:

"Virüsün bulaşma şekli göz önünde bulundurulduğunda dünyanın herhangi bir kapatmaya gideceğini düşünmüyorum. Hem bireysel olarak tedirgin olmamıza gerek yok hem de turizm açısından herhangi bir olumsuzluk oluşacağını zannetmiyorum. Genel hijyenik tedbirlere uyulması durumunda virüsün toplumda yayılması veya turizmi olumsuz etkilemesi açısından herhangi bir sorun oluşmayacaktır."

Ek kaynaklar • AA