AB Uyuşturucu Ajansı, Avrupa’daki uyuşturucu piyasasının giderek daha karmaşık hale geldiğini ve güçlü opioidler, daha etkili esrar türleri ile yeni psikoaktif maddelerin ciddi sağlık riskleri oluşturduğunu bildirdi.
Avrupa Birliği Uyuşturucu Ajansı European Union Drugs Agency, salı günü yayımladığı yıllık raporda uyuşturucu piyasalarının giderek daha karmaşık, öngörülemez ve tehlikeli bir yapıya büründüğü uyarısında bulundu. Rapor, AB’nin 27 üye ülkesinin yanı sıra Türkiye ve Norveç verilerine dayanıyor.
REKLAM
REKLAM
Ajans, özellikle yeni sentetik opioidlerin ciddi sağlık riski oluşturduğunu vurguladı. EUDA İcra Direktörü Lorraine Nolan, bu maddelerin son derece güçlü olduğunu belirterek, “Bir gramı binlerce ölümcül doz oluşturabilir,” dedi.
Nolan, bu durumun kullanım ile aşırı doz arasındaki farkı son derece daralttığını ve maddelerin çoğu zaman kullanıcıların farkında olmadan piyasaya sürülebildiğini ifade etti.
EUDA’nın tahminlerine göre 2024 yılında AB’de 7 bin 600'den fazla kişi aşırı doz nedeniyle hayatını kaybetti. Opioidler – çoğu zaman başka maddelerle birlikte alındıklarında – uyuşturucuya bağlı ölümlerin başlıca nedeni olmaya devam ediyor.
Rapor, her hafta bir yenisinin tespit edildiği yeni psikoaktif maddelerin (NPS) giderek daha fazla görüldüğüne de dikkat çekiyor. Yalnızca 2025 yılında Avrupa’da ilk kez 50 yeni madde bildirildi. Toplamda, EUDA şu anda yaklaşık bin 50 maddeyi izliyor.
24,9 milyon esrar kullanıcısı
Esrar, Avrupa’da hâlâ en yaygın kullanılan yasa dışı uyuşturucu olmayı sürdürüyor. Son bir yıl içinde 24,9 milyon yetişkin esrar kullandığını bildirdi.
Pazarın uzun süredir yerleşik olmasına rağmen değişmeye devam ettiği, özellikle yüksek etkili ürünlerin ve Kuzey Amerika kaynaklı ithalatın arttığı belirtildi.
Lorraine Nolan’a göre kaygı verici noktalardan biri, yeni düzenlenen yasal pazarlardan yasa dışı piyasalara ürün sızması ve daha güçlü ürünlerin ortaya çıkması.
“Örneğin bazı reçine türlerinde, THC oranının yüzde 33’e kadar çıktığını görüyoruz. Ve elbette uyuşturucudaki THC bileşeni ne kadar yüksekse, uzun süreli kullanımda psikozu tetikleme olasılığı da o kadar artıyor,” dedi.
Yüksek etkili ürünlerin, ekstraktların ve yenebilir türlerin daha geniş ölçekte bulunabilir olması, bazıları acil servis başvurularıyla ilişkilendirilen vakalar da dahil olmak üzere sağlık risklerini artırıyor. Yetkililer ayrıca sentetik kannabinoidlerle tağşiş edilmiş esrar ve potansiyel olarak tehlikeli pestisitlerle kontaminasyon konusunda uyarıyor.
Avrupa ajansı, kokain yakalamalarında düşüş kaydedildiğini; 2024’te 330 ton kokainin ele geçirildiğini, bunun da bir önceki yılın 419 tonuna kıyasla azalma anlamına geldiğini belirtiyor. Ancak yakalama sayısındaki artış, kaçakçıların tespitten kaçınmak için daha küçük ve daha parçalı sevkiyatlara yönelmiş olabileceğine işaret ediyor.
Düşüşe rağmen kokain, Avrupa’da uyuşturucu tedavisine giren kişilerin yaklaşık üçte birini oluşturmayı sürdürüyor ve sağlık üzerindeki olumsuz etkilerden giderek daha büyük pay alıyor.
Artan sağlık ve güvenlik riskleri karşısında ajans, üye devletleri izleme ve hazırlık sistemlerine yatırım yapmaya çağırırken, aynı zamanda hem arzı hem talebi hedef alan, halk sağlığı ve insan hakları temelli dengeli bir yaklaşım izlenmesini istiyor.