Son Dakika

Almanya'daki kömür madenleri ve termik santraller kapatılacak mı?

Paris İklim Zirvesi sonrası alınan kararlar Almanya ve Polonya'da linyit kömürü kullanarak elektrik üretimi sanayisini ne yönde etkileyecek? Reporter bu hafta Almanya ve Polonya'ya giderek çevreye büy

Okunan haber:

Almanya'daki kömür madenleri ve termik santraller kapatılacak mı?

Metin boyutu Aa Aa

Sorblara ait geleneksel bir ev daha yıkılıyor. Linyit kömürü madenleri, Almanya’nın doğusunda yaşayan bir azınlık olan Sorblara büyük darbe vurdu. Christian Penk, Sorb kültürünün tehdit altında olduğunu düşünüyor. Yıkım ekipleri gelmeden önce bu azınlığa ait ev ve taşınmaz malları kayıt altına alıyor.

Edith Penk, Rohne Sakini: ‘‘Burada yaklaşık bin 700 kişi yaşıyor. Yapılan büyük maden kazıları yaşam alanlarımızı tehdit altına soktu. Tarihimiz yok ediliyor.’‘

Christian annanesinin kabrini temizliyor. Burası ormanın içerisinde bulunan Sorblara ait tarihi bir mezarlık… Buranın sadece birkaç metre altında linyit kömürü yatakları bulunuyor. Acaba bu bölge de kazılacak mı?

Sorblar ölleri ve kendi hayatları için endişe ediyor.

Christian Penk, Rohne Sakini: ‘‘Üç ayrı kömür madeni arasında yaşıyoruz. Hayatta en önemli şey sağlıktır. Ancak buradaki birçok insan kanser hastası…’‘

Christian’ın babası da kansere yakalanmış. Peki, civarda yaşayan insanların kanser olmasıyla, kömür madenleri arasında bir ilişki var mı? Rakamlar tartışmaya açık. İşte bu sebeple Penks, kapsamlı bir araştırma yapılmasını istiyor.

Avrupa'nın en çok karbondioksit salgılayan santralleri

Source: 2013, Europe's dirty 30 - CAN Europe and WWF

Haritadaki sarı yerler kazılan madenleri gösteriyor. Turuncu bölgelerdeyse çalışmaların sürdüğü yerler… Karmaşanın yaşandığı bölge işte tam da burası.

Proschim gibi köyler zarar görünce, bölge halkı bu kilisenin de aynı akıbete uğramasından korkuyor.

Bölgede yenilenebilir enerji ve tarım faaliyetleri yapan en büyük iş adamı Hagen ile buluşuyoruz. Büyüyen madenler tarım arazilerinin büyük bir kısmını yok etmiş. Acaba bu madenler çiftlikte çalışan 80 kişinin işine son mu verecek?

Hagen Rösch, Tarım Sektörü İşvereni: ‘‘Son yıllarda şirketimiz tarım arazilerini büyük oranda kaybetti. Madenler yaklaşık 200 tarım yapılan noktayı yok etti. Almanya’da enerjinin yüzde 30’u yenilenebilir kaynaklardan elde ediliyor. Artık linyit kömürüne ihtiyacımız yok. Almanya şu anda ihtiyacından çok enerji üretiyor ve bu sebeple elektrik fiyatları çok düşük. Bu ve çevresel faktörleri göz önüne alırsak, artık Almanya’nın linyit kömürü üretmesine gerek olmadığını görürsünüz.’‘

Almanca ve Sorb dilinde olan yol tabelaları bizi yeniden inşa edilen Horno Köyü’ne götürüyor. Eski Horno Köyü madenler sebebiyle yok oldu. Köylüler şimdi ‘Yeni Horno Köyü’ne taşınıyor.

Yeni yapılan kilisenin içerisinde Thomas Burchardt çocukluğunu hatırlıyor. O, tam 8 kilisenin yıkımına şahit olmuş. Madenler nedeniyle bölgede toplam 29 kilise yıkılmış.

Thomas Burchardt, Klinger Runde Sivil Toplum Örgütü: ‘‘Horno Köyü’nün yıkışına tanık oldum. Bölgedeki ağaçları söktüler. Kaldırım taşlarını çıkardılar. Adeta köyü parçalarına ayırdılar. Bu gerçekten de üzüntü verici…’‘

‘‘Buna ihtiyaç yok. Almanya büyük oranda enerji ihrac eden bir ülke. Bu bölge maddi nedenlerden ötürü yok edilmemeli. Kömürle enerji elde etmek çevreyi en çok kirleten yöntemlerden bir tanesi…’‘

Thomas bize yok edilen diğer köylerin arşivlerini gösteriyor. Kendisi Sorb halkını temsil ediyor ve ‘linyit kömürü mağdurları’nın sözcülüğünü yapıyor.

Thomas Burchardt, Klinger Runde Sivil Toplum Örgütü: ‘‘Yeri değiştirilen 136 bölge sakininin çoğunluğunu Sorblar oluşturuyor. Burada kültürel anlamda yeri doldurulamayak büyük bir yıkım yapıldı. Almanya’daki Sorblara ait bölgenin korunması anayasa güvencesi altında… Bu bölgede yapılan her türlü tahribat ve saldırı aslında anayasaya aykırı…’‘

Bölgedeki maden ve elektrik sanralleri Vattenfall adlı İsveçli bir şirkete ait. Bu firma, çevreye zarar veren bu işten kurtulmak ve hisselerini satmak istiyor. Ancak linyit kömürü bir ihtiyaç ve bu geçiş sürecinde Vattenfall firması direniyor.

Thoralf Schirmer, Spokesperson, Vattenfall Şirketi Çalışanı: ‘‘Rüzgar ve güneş olmadığı zaman kim elektrik üretecek? Bugüne kadar bu sorduğum soruların cevabı tam olarak verilemedi. Bu belirsizlik sürdüğü müddetçe linyit kömürü kullanılarak enerji üretimi 2010 yılına kadar devam edecek. Belki bu durum 2030 ya da 2050 yılına kadar dahi sürebilir.’‘

Alman hükümeti 2020 yılına kadar karbondioksit salınımını yüzde 40 oranında azaltmak istiyor. Bahar mevsiminde bu konu halka duyuruldu ve kömürle çalışan elektrik santrallerine bazı yaptırım ve cezalar getirildi. Şu anda kömür kullanan elektrik santrallerinden bazıları çalışmaya devam ediyor. Uzmanlar çevre konusunda endişeli…

Claudia Kemfert, DIW Enerji Departmanı Başkanı: “Almanya’nın sorunu kömür lobisinin hala çok güçlü olması… Yeni çıkan yasa gizliden gizliye firmalara destek veriyor olabilir. Bu durum Avrupa Birliği yasalarıyla bağdaşmıyor.’‘

Şimdi ülke sınırını aşıp Polonya’ya gidecek ve Anna ile buluşacağız. O ve arkadaşları çocukken bu kale civarında oynarlarmış. Bir girişimci burayı otel yapmak istemiş ancak yetkililer engel olmuş. İleride kömür madenleri için kullanılması gündemde…

Anna Dziadek, No Coal Pits Sivil Toplum Örgütü Üyesi: ‘‘Bu bina yıllardır boş duruyor. Kale neredeyse yıkılacak ancak yetkili devlet kurumu burayı satmayı reddediyor. Sebebi işte bu kömür madenleri… Siyasiler ve kömür madeni lobileri buraya yeni bir elektrik santrali kurmayı düşünüyor. Ortada büyük bir para dönüyor. Bu sebeple küçük yatırımcıların bir şeyler yapmasına izin verilmiyor.’‘

Anna, Polonyalı bu şirketi köyleri yok edilmeden durdurabileceklerine inanıyor. Şimdi rakamlardan bahsediyoruz. Yeni bir maden ve santral kurulması için yedi milyon Euro yatırım gerekiyor. Ancak bu para henüz temin edilememiş.

Anna Dziadek, No Coal Pits Sivil Toplum Örgütü Üyesi: ‘‘2009 yılında iki defa halk oylaması yaptık. İnsanlar burada kömür madenleriyle ilgili yeni bir yatırım yapılmasını istemiyor. Zaten bu lobi de eninde sonunda bu planlarından vazgeçmek zorunda kalacak.’‘

Çevreyi kirleten enerjiden uzak durun! Kömürleri olduğu yerde bırakın! Paranızı bu kirli yatırımdan uzak tutun! İşte bu cümleler 350DotOrg eylemcilerinin kullandığı sloganlardan bazıları…

Dünyayı korumak için mücadele etmek… Bu insanlar Rockefellers ile Fransız ve Alman büyük firmaları yeni yatırım yapmamaları konusunda ikna etmiş durumda…

Melanie Mattauch, 350.org Avrupa Komisyonu Koordinatörü: ‘‘Şu anda ‘Norveç Emekli Sandığı’ gibi çok büyük yatırımcılara ulaşmış durumdayız. Bu kurum dünyadaki en büyük emekli sandığı sermayelerinden birine sahip. Onları kömür endüstrisinden paralarını çekmeleri konusunda ikna ettik.’‘

Ancak bazı köyler hala risk altında…

Penk ailesine veda ediyoruz. Buradan dünya liderleri ve hükümetlerine sesleniyorlar: Kömür madenleri yatırımlarından uzak dursunlar!

Edith Penk, Rohne Sakini: ‘‘İklim konferansında alınan kararlar bu endüstriye eğilimi artırırsa, çevre açısından sonuçları çok ağır olur. Bir şeyler yapmazsak, savaşı başlamadan kaybederiz. Ben kendi haklarım için mücadele edeceğim. Kömür madenlerine karşı savaşım devam edecek.’‘

Acaba çevreyi kirleten yakıtlarla enerji elde etme sorunu çözülecek mi? Tüm dünya bunu ümit ediyor ve umutla bekliyor.

Reporter - Brown coal

Hollande ve Ban Ki-moon’un COP21 Zirvesi’nde yaptığı konuşmalar için aşağıdaki linkleri tıklayabilirsiniz. (İngilizce ve Fransızca olarak…)

François Hollande’ın konuşması(Fransızca):

Ban Ki-moon’un konuşması(İngilizce):