Fransa'da yaşayan muhalif lider: Kazakistan’da rejimin sonu geldi, üç gün içinde devrim gerçekleşti

Access to the comments Yorumlar
 Euronews
Kazakmuhalif lider Muhtar Ablyazov,
Kazakmuhalif lider Muhtar Ablyazov,   -   ©  AP

Fransa’da sürgünde yaşayan Kazak lider Muhtar Ablyazov, Sovyetler Birliği'nin çöküşünden bu yana Kazakistan'ı yöneten rejimin, insanların ilk kez öfkelerini ifade etmek için birleştiği bir halk devrimiyle sonunun yaklaştığını iddia etti.

Kazakistan’da gıyabında yargılanıp mahkum olan ve 2013 yılından bu yana Fransa’da siyasi mülteci olarak yaşayan Ablyazov, son gelişmelerle ilgili Fransız Haber Ajansı’nın sorularını yanıtladı.

Kazakistan’da bir dönem Enerji Bakanı ve BTA Bankası Genel Müdürü olarak görev yapan Ablyazov, Rusya’nın önderliğindeki askeri müdahaleyi “işgal” olarak niteledi ve halkına yabancı güçlere karşı mücadele etmeleri çağrısı yaptı.

Ablyazov, “Ben rejimin sonunun artık geldiğini düşünüyorum, sadece tam olarak ne zaman bu son gelecek o belli değil.” dedi.

Kazakistan’daki protestoları devrim olarak niteleyen muhalif lider, “Kelimenin tam anlamıyla üç gün içinde bir devrim gerçekleşti. İnsanlar artık zayıf olmadıklarını anladı. Ekonomik sorunlar yüzünden yıllarca süren hoşnutsuzluktan sonra artık halkın bastırılmış hayal kırıklığı isyan etti.” ifadesini kullandı.

Mevcut rejimin iktidarını sürdürümeyeceğini yineleyen muhalif lider, “En fazla bir yıl içinde, belki biraz daha fazla, ama kimse ne olacağını bilemez iki hafta içinde bile yönetim gidebilir.” dedi.

Muhalif lider, Kazakistan’da halkın artık biraraya gelmeleri halinde hükümetin istifa etmek zorunda kalacağı inancını taşıdığı görüşünü dile getirdi.

Fransa’dan 2016 yılında mülteci statüsü alan Muhtar Ablyazov, ülkesinde parlamenter sisteme geçilmesini arzu ettiği belirterek, ülkeye geri dönüp özgür seçimlere kadar geçici olarak başbakanlık görevini üstlenebileceğini söyledi.

"Batı ülkeleri Kazak yöneticilere yaptırım uygulasın"

Kazak muhalif lider, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile görüşmek arzusunu yinelerken, Batılı ülkelere Kazak yönetimine yönelik yaptırımlar uygulanması çağrı yaptı. Ablyazov, mevcut Kazak yöneticilerin Paris ve Londra gibi önemli başktentlerde önemli mal varlığı olduğunu iddia etti.

Rus birliklerinin askeri müdahalesine dikkat çeken Ablyazov, Putin’in eski Sovyetler Birliği’ni yeniden yaratma stratejisinin bir parçası olarak Kazak yönetimine yardım etmekten mutluluk duyduğunu ifade etti.

Kazakların yabancı güçlerin varlığını bir "işgal" olarak görmeleri gerektiğini kaydeden Ablyazov, halka sokak gösterilerine katılma ve grev çağrısı yaptı. Ablyazov, “Putin, Kazakistan’a daha fazla müdahele ederse ülke Ukrayna’ya dönecek.”dedi.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ülkedeki mevcut durum nedeniyle üyesi oldukları Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) ülke liderlerinden yardım istemişti.

KGAÖ Kolektif Güvenlik Konseyi'nin aldığı karar doğrultusunda Kazakistan'a asker gönderildi.

KGAÖ'nün 2 bin 500 kişi olacak barış güçleri arasında Rusya Hava İndirme Kuvvetlerinin askeri birimlerinin bulunduğu ve Kazakistan'a ulaştığı belirtilmişti. Bu birliklerin ülkede birkaç gün ya da hafta kalacağı açıklandı.

KGAÖ, 2002'de Bağımsız Devletler Topluluğu üye ülkeleri Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Ermenistan tarafından hükümetler arası askeri ittifak olarak kurulmuş bir örgüt.

Zengin yeraltı kaynaklarına rağmen fakirleşen halk

Kazakistan'da benzeri görülmemiş protesto olaylarının patlak vermesine ise yeraltı kaynakları zengini ülkede akaryakıt ürünlerine sene başında zam yapılması temel rolü oynadı.

Göstericilerin 3 yıl önce cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden 81 yaşındaki Nursultan Nazarbayev karşıtı sloganlar attığı dikkat çekti. 19 milyon nüfusa sahip ülkede göstericiler Nazarbayev ailesi ve ittifak içinde olduğu kişileri ülkenin zengin kaynaklarını tekelleştirmekle ve refahın tüm nüfusa yayılmasını engellemekle suçluyor.

Olayların hızla ülkenin geneline yayılması sonrası OHAL ilan edildi; internet ve bankalar kapatıldı.

Tokayev, protestolardan sorumlu tutulan hükümetin istifasını kabul etti.

Hafta başında Nazarbayev'in yerini alan Tokayev 'olayların kaynağında yurt dışında eğitilmiş teröristler olduğunu' açıkladı.

Tutuklananların kimlik tespit çalışmalarının sürdüğünü belirten yönetim, bu kişilerin aşırılık yanlısı bir örgüte mensup olma ihtimallerinin araştırıldığını söyledi.