Ekolojik Dönüşüm Bakanlığı, Cebelitarık Boğazı'nın en yaşlı katil balinası Toni'nin sırt yüzgecinde saçma yaralarıyla görülmesinin ardından inceleme başlattı.
Yaklaşık 60 yaşındaki Toni, Cebelitarık Boğazı ile Cadiz Körfezi arasında dolaşan katil balina popülasyonunun araştırmacılar arasında "büyükannesi" olarak biliniyor. Toni bu hafta, sırt yüzgeci ve sırtında daha önce görülmeyen 10 kadar izle görüntülendi. Hayvanı takip eden kuruluşlara göre bu izler, haftalar önce çekilen fotoğraflarda bulunmuyordu.
REKLAM
REKLAM
Toni'nin güncel görüntülerini önceki fotoğraf kayıtlarıyla karşılaştırarak durumu yetkililere bildiren kuruluş, deniz yaşamını koruma grubu WeWhale oldu. WeWhale ve Iberian Orca Guardians'ın kurucusu Janek Andre, yüzgeç ve sırttaki yaraların av tüfeğiyle ateş edilmesi sonucu oluşmuş olabileceğini söyledi.
Atlantik Katil Balina Çalışma Grubu ise teknik değerlendirmesinde daha ileri bir ihtimal üzerinde durdu. Gruba göre yaralar, yaban domuzu avında kullanılan iri saçmalı fişeklerdekilere benzer, yaklaşık 9 milimetrelik kurşun saçmalardan kaynaklanmış olabilir. Bu tür mühimmatların genellikle üçe üç düzende dokuz saçma ateşlediğine dikkat çeken grup, hayvandaki izlerin dağılımının da bu örüntüyle uyumlu olduğunu belirtti.
Soruşturma başlatıldı
Ekolojik Dönüşüm ve Demografik Mücadele Bakanlığı (MITECO), bölgede idari izinle faaliyet gösteren WeWhale'in ilettiği bilgiler üzerine 11 Ağustos öğleden sonra olaydan haberdar oldu.
Biyolojik Çeşitlilik, Ormanlar ve Çölleşme Genel Müdürlüğü ertesi gün, olayın aydınlatılması ve gerektiğinde sorumlular hakkında yaptırım süreci başlatılması amacıyla ön inceleme başlattı.
Başbakan Yardımcısı ve Ekolojik Dönüşüm Bakanı Sara Aagesen, Bluesky üzerinden yaptığı açıklamada katil balinanın vücudundaki izlerin saçma atışıyla uyumlu olduğunu doğruladı. Aagesen, türün hassas statüsünde bulunduğunu ve hayvana verilecek her türlü zararın ciddi bir ihlal oluşturduğunu vurguladı.
1999'dan bu yana İber katil balinalarını bilimsel olarak izleyen CIRCE de incelemelere katıldı. Kuruluşun elinde Toni'nin 20 yılı aşkın süreye yayılan fotoğraf arşivi bulunuyor.
CIRCE, yaraların kaynağı belirlenmeden önce mevcut görüntülerin ayrıntılı biçimde incelenmesi, geçmiş kayıtlarla karşılaştırılması ve Toni ile bulunduğu grubun yeniden doğrudan gözlemlenmesi gerektiğini bildirdi.
Yetkililer, yaraların ateşli silahla vurulma sonucu oluştuğunu henüz resmen doğrulamadı. Ancak bu ihtimal, soruşturmanın başlıca hipotezi olmayı sürdürüyor.
Yasalar ne diyor, katil balinayla karşılaşınca ne yapılmalı?
Cebelitarık Boğazı ve Cadiz Körfezi'ndeki katil balina popülasyonu, İspanya Tehdit Altındaki Türler Kataloğu'nda "hassas" olarak sınıflandırılıyor. Doğal Miras ve Biyolojik Çeşitlilik Hakkındaki 42/2007 sayılı kanunun 57'nci maddesi, katalogda yer alan hayvanları öldürmeye, yakalamaya, takip etmeye veya rahatsız etmeye yönelik her türlü eylemi yasaklıyor.
Balinaların korunmasına ilişkin özel düzenlemeler de ek kısıtlamalar getiriyor. Buna göre tekneler hayvanlara 500 metreden fazla yaklaşamıyor; onlara dokunmak, birlikte yüzmek, beslemek, yollarını kesmek, grupları ayırmak ya da onları çekmek veya korkutmak amacıyla yüksek ses çıkarmak yasak.
Ensenada de Barbate, Conil ve Banco Majuan'ı kapsayan kritik bölgede 1 Mart ile 31 Ağustos arasında katil balina gözlemciliği de yapılamıyor. MITECO'ya göre bu kuralları ihlal edenler iki milyon euroya kadar para cezası ve cezai sorumlulukla karşı karşıya kalabilir.
Cebelitarık Boğazı ve Cadiz Körfezi'nde seyreden teknelerle katil balinalar arasındaki etkileşimler 2020'den bu yana arttı. Bu nedenle Ulaştırma Bakanlığı ile MITECO, nisan-ağustos döneminde bölgede seyirden kaçınılmasını tavsiye ediyor.
Bir katil balinayla karşılaşılması halinde kıyıya yönelinmesi, hayvana zarar verebilecek manevralardan kaçınılması, teknedeki kişilerin küpeşteden uzak tutulması ve Deniz Kurtarma Koordinasyon Merkezi'ne haber verilmesi öneriliyor.
Toni'nin durumu, dikkatleri bir kez daha koruma altındaki bu popülasyona çevirdi. Bölgede çalışan kuruluşlar, bu hayvanlara misillemeyle karşılık verilmemesi ve korunmaları gerektiğini vurguluyor.