Yapay zekâ çip devinin bekleyen bir lideri yok, Washington’da etkisini yitirebilir ve kurucusunun bizzat savunduğu Avrupa’daki büyük bahisleri var.
33 yıl boyunca Nvidia'yı Jensen Huang'dan ayrı düşünmek neredeyse imkansızdı. Her zaman deri ceketiyle görülen kurucu ortak, iki arkadaşıyla Silikon Vadisi'ndeki bir lokantada kurduğu şirketi dünyanın en değerli firmalarından birine dönüştürdü. ChatGPT gibi araçlara güç veren çipleri tanıtırken stadyumları dolduran kalabalıkları kendine çekti.
REKLAM
REKLAM
Perşembe günü istifası, şirketi hiç cevaplamak zorunda kalmadığı bir soruyla karşı karşıya bıraktı: Nvidia onsuz nasıl görünecek? Huang, ABD'li yetkililerin Çin istihbaratı için çalıştığına inandığı bir kadınla ilişki yaşadığını kabul ettikten ve bir astıyla ikinci bir ilişki yaşadığına dair haberlerin ardından görevinden ayrıldı.
Kontrolü kim devralacak?
Şimdilik, mali işler direktörü Colette Kress geçici CEO olarak görev yapacak ve finans görevini sürdürmeye devam edecek. Çip tasarım yazılım şirketi Synopsys'in eski CEO'su Harvey C. Jones, yönetim kurulunun tarihteki ilk başkanlığını üstlenecek.
Kress, Cisco ve Microsoft'un da aralarında bulunduğu şirketlerde yaklaşık 25 yıl çalıştıktan sonra 2013'te Nvidia'ya katıldı ve içeriden olası lider adayları arasında sık sık öne çıkan isim olarak anılıyor. Ancak şirketin bilinen bir halefiyet planı yok ve Huang defalarca bir varis ismi vermekten kaçındı.
Biden yönetiminin Beyaz Saray'ında üst düzey yapay zeka danışmanı olarak görev yapmış olan Carmem Domingues, "Sırada, bir anlamda hazırlanmış ve görevi devralmaya hazır biri yok," dedi.
Teknoloji yayın organı The Information'dan Martin Peers, şirket içinde "bariz adaylar" olmadığını söyledi. Peers, olası iki dış aday olarak, Huang'ın akrabası olan AMD CEO'su Lisa Su ile İngiliz çip tasarımcısı Arm'ın CEO'su Rene Haas'ı işaret etti. Bir başka analist ise Intel'in başındaki Lip-Bu Tan'ı önerdi.
Huang'ın çocukları Madison ve Spencer, şirkette yönetici pozisyonlarında görev yapıyor. Domingues, görevi devralmaya ne kadar hazır olduklarının belirsiz olduğunu söyledi.
'Huang primi'
Yatırımcılar, uzun süredir Nvidia'nın liderliği için fazladan bedel ödüyor.
SPI Asset Management'tan Stephen Innes, "Yatırımcılar fiilen Nvidia'nın teknolojisi ile Huang'ın vizyonunu eşit ölçüde satın alıyordu," dedi. Innes, "Şimdi bu primin ne kadarının tek bir kişiye bağlı olduğunu hesaplamak zorunda kalabilir," diye ekledi.
Bloomberg Intelligence'te küresel teknoloji araştırmaları başkanı olan Mandeep Singh, yeni yönetim altında Nvidia'nın "aynı derecede agresif" olmasının pek olası olmadığını söyledi. Bu durum, her yeni yapay zeka çip neslini piyasaya yetiştirmeye çalışan bir şirket için önem taşıyor.
Müşterilerin siparişlerini farklı firmalara yaymaya çalışmasıyla rakipler kazançlı çıkabilir. Saxo Markets'ten Charu Chanana, "yapay zekada liderlik genişleyebilir, patlama sona ermek zorunda değil" dedi ve olası kazananlar arasında AMD, Broadcom, Alphabet ve Samsung'u saydı.
İlk sınav, Nvidia'nın geçici yönetim altında üç aylık sonuçlarını açıklayacağı 17 Kasım'da gelecek.
Yapay zeka sektörüne yansımaları
Daha büyük kaygı ise bulaşıcılık. Nvidia, şirketlerin birbirini döngü halinde finanse ettiği yapay zeka ekonomisinin en temelinde yer alıyor.
Domingues, "Yapay zeka şirketlerinin hepsi ya Nvidia'ya borçlu ya da ona bağımlı," dedi ve "Birinin düşmesi çok sayıda şirketi aşağı çekebilir" diye konuştu.
Chanana, "daha büyük riskin bizzat yapay zeka harcamalarının bozulması" olduğunu söyledi. Finansman, bulut devlerinin harcamaları ve yapay zeka yatırımlarının getirileri zaten mercek altındaydı. Yaşanan sarsıntı, ayrıca sektör için yatırımcı iştahını sınayacağı geniş kabul gören yapay zeka şirketi Anthropic'in borsaya açılışına günler kala ortaya çıktı.
Herkes aynı derecede kaygılı değil. Yatırımcı Sheikha Maytha Bint Maktoum, Nvidia'nın onlarca yılda kurduğu ekosistem dikkate alındığında yaşanacak herhangi bir aksamanın "geçici" olacağını söyledi.
Avrupa için ne anlama geliyor
Avrupa, Nvidia'nın bundan sonra atacağı adımlara büyük önem veriyor. Birkaç hafta önce Almanya'nın Berlin kentindeki bir yatırım zirvesinde, Huang, Başbakan Friedrich Merz ile bir yapay zeka ortaklığı konusunda uzlaştı. Federal hükümetin projeye euro cinsinden dokuz haneli bir tutar koyduğu bildiriliyor.
Siemens, Audi ve Freiburg im Breisgau merkezli girişim Black Forest Labs'in de aralarında bulunduğu yaklaşık bir düzine Alman şirketin projeye katılması bekleniyor.
Nvidia, 2025'te Almanya'da neredeyse 1 milyar dolar (900 milyon euro) yatırım yaptığını söylüyor. Ekim ayında ise İsveç'in Stockholm kentinde girişimler için bir yapay zeka merkezi kuracağını duyurdu.
Bu projeleri bizzat Huang destekledi ve ön plana çıkardı. Halefinin, her ülkenin kendi verilerinden bir "ulusal zeka" oluşturması fikrine onun kadar hevesli olup olmayacağı ise zamanla belli olacak.
Washington'da sesini yitirmesi
Huang, yapay zeka konusunda ABD Başkanı Donald Trump'ın yakın ve gayriresmi bir danışmanıydı ve gelişmiş çiplerin Çin'e satışına getirilen kısıtlamalara karşı yıllarca lobi yaptı. Trump, geçen yıl her iki partideki Çin karşıtı şahinlere rağmen Nvidia'nın H200 çiplerinin Çin'e ihraç edilmesine onay verdi.
Huang'ın ayrılması ve şirketin üzerinde dolaşan casusluk iddialarıyla birlikte bu etki zayıflayabilir. Demokrat senatörler Elizabeth Warren ve Chris Coons, Nvidia'nın çip ihracatının Çin'le ilgili tüm belgelerinin korunmasını hükümetten şimdiden talep etti.
Pekin, casusluk iddialarını reddediyor ve bunların teknolojik bir "abluka" için bahane olarak kullanıldığını öne sürerek Washington'u suçluyor. Bu sırada Çinli şirketler ABD'li tedarikçilere bağımlılıklarını kırmaya çalışırken, Huawei kendini Nvidia'ya Çin'in yanıtı olarak konumlandırıyor.