Avrupa Komisyonu, çiftçileri yatıştırmak için bir sonraki Ortak Tarım Politikası (CAP) bütçesi kapsamında 45 milyar euroluk fona 2028'e kadar erken erişim teklif etti. Fransa'nın Mercosur anlaşmasına vereceği destek belirsizliğini korurken, gözler İtalya'ya çevrilmiş durumda.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB üye ülkelerine ve Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Roberta Metsola'ya Mercosur ticaret anlaşmasının imzalanması halinde AB çiftçilerinin bir sonraki Ortak Tarım Politikası (CAP) bütçesi kapsamında 2028'den itibaren 45 milyar euroya erken erişim sağlayacağı sözünü verdi. Von der Leyen'in hamlesi, üye ülkelerin çok geciken anlaşmaya desteğini sağlamak için son bir çaba olarak görülüyor.
Aynı zamanda, müzakereleri 25 yılı aşkın bir süredir devam eden Mercosur anlaşmasının sonuçlandırılması çabalarında çok önemli bir an.
Fransa ve İtalya'nın Latin Amerika'dan yapılan ithalatın haksız rekabetinden korkan çiftçileri için cuma günü Brüksel'de yapılacak kritik oylama öncesinde, von der Leyen salı günü bir mektupla bu taahhüdünü dile getirdi.
Von der Leyen mesajında, CAP fonlarındaki 45 milyar euronun "2028'den itibaren çiftçilerin ve kırsal toplulukların ihtiyaçlarını karşılamak için ek kaynakların mevcut olmasını sağlayacağını" söyledi.
Bu miktar, 2028-2034 AB bütçesinin orta vadede gözden geçirilmesine kadar ayrılan miktarın üçte ikisine tekabül ediyor ve piyasa aksaklıklarını gidermek için halihazırda planlanan 6,3 milyar euroluk rezervin üzerine ekleniyor.
Tüm gözler İtalya'da
Von der Leyen Aralık 2024'te Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay ile Mercosur anlaşmasını imzalayarak Atlantik ötesinde bir serbest ticaret alanı oluşturmayı hedefledi.
Anlaşma AB içindeki derin bölünmeleri ortaya çıkardı. Almanya ve İspanya'nın başını çektiği destekçi ülkeler anlaşmanın imzalanması için yoğun çaba sarf ederken, Fransa'nın başını çektiği bir grup anlaşmayı engellemeye çalıştı.
Şimdi anlaşmanın geleceği, desteği matematiksel olarak belirleyici olan İtalya'ya bağlı. Anlaşma için üye devletlerin nitelikli çoğunluğu gerekirken, AB nüfusunun yüzde 35'ini temsil eden sadece dört ülkeden oluşan engelleyici bir azınlık anlaşmayı bozabilir.
Komisyon çarşamba günü Brüksel'de AB tarım bakanlarını bir araya getirerek CAP finansmanının yanı sıra Fransa'nın üretim standartlarında mütekabiliyet ve çiftlik ithalatında daha sıkı kontrol talebini görüşecek.
Von der Leyen'in CAP esnekliği vaadinin Roma ve Paris'i etkilemeye yetip yetmeyeceği belirsizliğini koruyor. Fransa son haftalarda derin bir tarımsal krizle karşı karşıya kalarak desteğini azalttı. İtalya ise yeni esnekliği çiftçilere gelecekteki gelirleri konusunda güvence vermek için yeterli görebilir.
Macaristan ve Polonya Noel öncesinde anlaşmaya karşı olduklarını teyit ederken, Belçika ve Avusturya çekimser kalmayı planlıyor.
Cuma günü 27 üye ülkenin büyükelçileri anlaşmayı oylayacak. Anlaşmanın kabul edilmesi halinde von der Leyen anlaşmayı önümüzdeki hafta Latin Amerika'da imzalayabilecek.