Tayvan, ABD teknoloji sektörüne 250 milyar dolarlık yeni yatırım yapmayı taahhüt etti.
Tayvan yönetimi, cuma günü ABD ile imzalanan yeni ticaret anlaşmasını Washington ile ticaret fazlası veren ülkeler arasında elde edilen 'en iyi gümrük tarifesi anlaşması' olarak nitelendirdi. Anlaşma, Pekin’in sert tepkisine yol açtı.
Anlaşma kapsamında ABD, Tayvan menşeli ürünlere uygulanan gümrük vergilerini yüzde 15’e düşürürken, Tayvan da ABD teknoloji sektörüne 250 milyar dolarlık (215,3 milyar euro) yeni yatırım yapmayı taahhüt etti.
Bu düzenleme, ABD Başkanı Donald Trump’ın birçok ticaret ortağına kapsamlı gümrük tarifeleri getirme tehdidinin ardından Avrupa Birliği ve Japonya ile yapılan anlaşmalara benzerlik gösteriyor.
Tayvan Başbakanı Cho Jung-tai, “Tayvan, ek herhangi bir ücret olmaksızın yüzde 15’lik gümrük tarifesi elde etmeyi başardı,” dedi.
“Şu aşamada, ABD ile ticaret fazlası olan ülkeler arasında en iyi tarife anlaşmasını elde ettik. Bu aynı zamanda ABD’nin Tayvan’ı önemli bir stratejik ortak olarak gördüğünü gösteriyor,” diye konuştu.
Trump, başlangıçta Tayvan ürünlerine yüzde 32 oranında tarife uygulamayı planlamış, daha sonra bu oranı yüzde 20’ye çekmişti.
Bağımsız şekilde yönetilen Tayvan’ı kendi toprağı olarak gören Çin ise anlaşmaya sert tepki gösterdi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, rutin basın toplantısında sorulan bir soru üzerine,
“Çin, diplomatik ilişkilere sahip olduğu ülkelerin, Çin’in Tayvan bölgesiyle egemenlik çağrışımı taşıyan ve resmi nitelik arz eden herhangi bir anlaşma imzalamasına her zaman kesin şekilde karşı çıkmıştır,” dedi.
ABD Ticaret Bakanlığı ise yaptığı açıklamada, Tayvan ile varılan “tarihi ticaret anlaşmasının” ABD’de dünya standartlarında sanayi parklarının kurulmasını öngören bir ekonomik ortaklık oluşturacağını, bunun da yerli üretimi artıracağını ve ABD’nin yarı iletken sektöründe büyük ölçekli bir geri dönüşü teşvik edeceğini belirtti.
Cho, otomotiv ve ahşap mobilya sektörlerinde yüzde 15’lik tarifelerin ek ücret olmaksızın uygulanacağını, havacılık sektöründe kullanılan bazı bileşenler için ise gümrük vergisi alınmayacağını söyledi.
'Zamanlaması dikkat çekici'
Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için Tayvan parlamentosunun onayı gerekiyor. Muhalefet milletvekilleri ise anlaşmanın ülkenin yarı iletken sektörüne olası etkilerinden endişe duyuyor.
Anlaşma, dünyanın en büyük çip üreticisi olan Tayvan merkezli TSMC’nin bu yıl sermaye harcamalarını yüzde 40’a kadar artırmayı planladığını açıklamasıyla aynı döneme denk geldi. Şirket, yapay zekâ patlamasının etkisiyle son çeyrekte net kârını yüzde 35 artırdığını bildirdi.
TSMC, ABD’ye yaklaşık 165 milyar dolarlık (142 milyar euro) yatırım sözü vermiş durumda ve Arizona’daki yeni tesislerin inşasını hızlandırarak güçlü müşteri talebini karşılamayı hedefliyor.
ABD Ticaret Bakanlığı, ABD’de yatırım yapan Tayvanlı yarı iletken üreticilerinin muafiyetler de dahil olmak üzere avantajlı tarife uygulamalarından yararlanacağını açıkladı.
Trump ve eski ABD Başkanı Joe Biden dönemlerinde görev yapmış eski ticaret yetkilisi Ryan Majerus, anlaşmanın “zamanlamasının ilginç” olduğunu söyledi.
ABD Yüksek Mahkemesi, Trump’ın diğer ticaret ortaklarını taviz vermeye zorlamak için kullandığı en kapsamlı gümrük tarifelerinin hukuka uygunluğuna henüz karar vermedi. Mahkemenin bu tarifeleri daha bu ay iptal edebileceği belirtiliyor.
Ancak Pekin’den gelen sürekli tehditler karşısında Taipei, Washington ile ilişkilerini güçlendirmek ve bir anlaşmaya varmak konusunda istekliydi. Majerus, “ABD ile ilişkileri sağlamlaştırma isteği burada muhtemelen önemli bir rol oynadı,” dedi.