Grönlandlıların ABD Başkanı Donald Trump’a karşı politik muhalefetini simgeleyen sembol: Üzerinde 'Make America Go Away' yazan kırmızı şapkalar.
Eğer Greenland ve Danimarka’da ortaya çıkan kırmızı şapkaların size tanıdık geldiğini düşünüyorsanız, haklısınız.
Üzerinde “Make America Go Away” yazan şapkalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın “Make America Great Again” (MAGA) hareketini ti’ye almak için tasarlandı.
Şapkalar, başlangıçta Kopenhag’daki vintage giyim mağazası sahibi Jesper Rabe Tonnesen tarafından tasarlanmış, ancak geçen yıl piyasaya sürüldükten sonra beklenen ilgiyi görmemişti. Şimdi, ABD-AB gerilimleri tırmandıkça, tasarım yeniden ilgi görmeye başladı.
Avrupalı liderlerin protestolarına rağmen, Trump yarı özerk Danimarka toprağı Grönland’ı ele geçirme niyetinde ısrar ediyor ve önünde engel olan sekiz Avrupa ülkesine ek gümrük tarifeleri uygulamakla tehdit ediyor.
58 yaşındaki Tonnesen, "Amerikalı bir heyet Grönland’a geldiğinde, bunun muhtemelen şaka olmadığını fark etmeye başladık. Bu bir reality show değil, gerçek hayatta oluyor,” diyor.
Tonnesen, “O zaman dedim ki, peki ben ne yapabilirim? Mizahi bir mesajla Danimarkalıları birleştirip, Grönland halkını desteklediğimizi gösterebilir miyim?” diye ekliyor. Tonnesen’in tasarladığı orijinal şapka, Danimarkaca “Nu det nok” (Artık yeter) ifadesini Grönland’ın küçük başkenti Nuuk ile oynayarak “Nu det NUUK!” şeklinde bir kelime oyununa çevirmişti.
Bir diğer şapka satıcısı Victor Schott (Greenland Support) Business Insider’a, siparişlerinin çoğunun artık ABD’den geldiğini, ardından Danimarka, Almanya, İrlanda, İngiltere ve İskandinav ülkelerinin geldiğini söyledi. Schott, tüm gelirlerin Grönlandlı çocuklara destek sağlayan bir hayır kurumuna gittiğini belirtti; bu da kampanyaya ilgiyi artırdı.
Schøtt, projenin Amerika’yı küçümsemeyi amaçlamadığını, aksine Trump’ın temsil ettiği dış politika tarzını eleştirdiğini vurguladı.
Trump'ın Grönland'dan beklentileri
Donald Trump’ın Grönland ilgisi yeni değil. 2019’da başkan adayı, adayı satın alma olasılığından açıkça bahsetmiş, bu da uluslararası şaşkınlık ve Danimarka’dan sert bir ret cevabı almıştı.
Ancak Grönland, stratejik olarak büyük öneme sahip. Arktik ve Atlantik arasındaki konumu, nadir toprak mineralleri dahil zengin doğal kaynakları ve ABD savunma ile iletişim sistemleri için kilit bir lokasyon olması bunu sağlıyor. Ada, halihazırda Pituffik Uzay Üssü’ne (eski adıyla Thule Hava Üssü) ev sahipliği yapıyor; bu üs, hava ve uzay gözetimi açısından kritik.
Trump, Washington’un ulusal güvenlik gerekçeleriyle Arktik bölgesi üzerinde daha fazla kontrol sahibi olması gerektiğini savundu; özellikle Rusya ve Çin’e karşı gerilimler bağlamında. Avrupa’da, tarifeler ve askeri müdahale olasılığının reddedilemeyeceği tehditleri, önceki ittifak temelli diplomasiden endişe verici bir sapma olarak algılandı.
Trump'a karşı protestolar ve Grönland özerkliğinin savunulması
Grönland halkının yanıtı hızlı ve kararlı oldu. Son haftalarda Nuuk ve diğer şehirlerde protestolar düzenlendi; adanın geleceğinin yalnızca Grönlandlılar tarafından şekillendirilmesi gerektiği vurgulandı. Protestocular, Grönland’ın resmi olarak Danimarka’ya bağlı olmasına rağmen geniş özerkliğe sahip olduğunu ve olası bağımsızlığı yıllardır kendi şartlarıyla tartıştığını hatırlattı.
Böylece şapkalar, viral bir yenilik veya moda objesinden öteye geçti. Trump’ın emperyal politik tonuna bir protesto ve Grönland’ın kendi kaderini tayin etme hakkının hatırlatıcısı hâline geldi.