Azerbaycan Devlet Petrol Fonu’nun 2025 yıl sonu sonuçları, İtalya’nın Azerbaycan petrolü ve doğal gazının Avrupa’daki en büyük alıcısı konumunu koruduğunu ortaya koydu.
İtalya, 2025 yılında Azerbaycan petrolü ve doğal gazının Avrupa’daki en büyük alıcısı konumunu pekiştirdi.
Bu gelişme, Azerbaycan Devlet Petrol Fonu’nun (SOFAZ) hidrokarbon ihracatından elde edilen gelirler ve Avrupa’dan gelen istikrarlı talep sayesinde varlıklarında kayda değer bir artış yaşandığını açıklamasının ardından geldi.
SOFAZ’ın Ocak 2026’da yayımlanan 2025 yıl sonu resmi mali raporuna göre, Fon’un toplam varlıkları yıl başındaki yaklaşık 50,5 milyar euro seviyesinden yüzde 22,5 artarak 2025 sonunda yaklaşık 61,6 milyar euroya ulaştı.
Raporda, Azerbaycan’ın başlıca deniz sahalarındaki güçlü üretim ve istikrarlı ihracat akışları sayesinde petrol ve gaz gelirlerinin Fon’un mali performansında belirleyici rol oynamayı sürdürdüğü vurgulandı.
Azerbaycan'ın enerji ihracatının merkezinde İtalya var
İtalya, 2025 yılında Azerbaycan ham petrolü için Avrupa’daki en büyük pazar olmayı sürdürdü ve Hazar bölgesinden yapılan sevkiyatların en büyük bölümüne sahip. İtalyan limanlarına ulaştırılan ham petrol, ülkedeki büyük rafinerilerde işlendikten sonra Avrupa pazarlarına dağıtılıyor.
Azerbaycan Enerji Bakanı Parviz Şahbazov, 13 Ocak 2026’da Bakü’de düzenlenen Azerbaycan–İtalya Hükümetlerarası Ekonomik İşbirliği Komisyonu’nun 6’ncı toplantısında yaptığı açıklamada, iki ülke arasında stratejik bir enerji ortaklığı geliştirildiğini söyledi. Şahbazov, İtalya’nın Azerbaycan’ın hem petrol hem de doğal gaz alanında Avrupa’daki başlıca alıcısı olmaya devam ettiğini vurguladı.
Bu açıklamalar, komisyon toplantılarını izleyen Azerbaycan ve bölge medyasında yer aldı.
İtalya, aynı zamanda Güney Gaz Koridoru üzerinden Avrupa’ya taşınan Azerbaycan gazı için kilit bir nihai pazar konumunda bulunuyor. Şah Deniz sahasından çıkarılan gaz, Güney Kafkasya Boru Hattı, Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) ve Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) aracılığıyla Avrupa’ya ulaştırılıyor. TAP hattı, İtalya’nın güneyinde karaya çıkıyor.
Azerbaycan Enerji Bakanlığı ve bölgesel enerji medyasına göre Şahbazov, 2025 yılı boyunca katıldığı çeşitli uluslararası enerji forumları ve ikili temaslarda bu iş birliğinden elde edilen kazanımlara dikkat çekti.
Şahbazov, TAP üzerinden sevk edilen Azerbaycan gazının Avrupa’nın enerji kaynaklarını çeşitlendirmesine doğrudan katkı sağladığını, bu hat üzerinden taşınan gazın en büyük bölümünün İtalya’ya gittiğini ifade etti.
Resmi ihracat verilerine göre, Azerbaycan gazı İtalya’nın yanı sıra Yunanistan ve Bulgaristan’a da tedarik edilirken, daha sınırlı miktarlar diğer Balkan ülkelerine ulaştırılıyor. Ancak en büyük payı İtalya alıyor.
Petrol ve gaz gelirleri SOFAZ'ın gelirini destekliyor
SOFAZ’ın 2025 yılına ilişkin resmi mali açıklamasına göre, petrol ve doğal gaz gelirleri toplamda yaklaşık 5 milyar euroya ulaştı. Üretimde başı, Azeri–Çırak–Güneşli petrol sahası ile Şah Deniz doğal gaz sahası çekti. Bu iki saha, Azerbaycan’ın ihracat kapasitesinin omurgasını oluşturuyor.
Fon tarafından yapılan açıklamada, söz konusu gelirlerin SOFAZ’ın bütçeye yönelik yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlarken uzun vadeli mali istikrarın korunmasına da katkı sunduğu belirtildi. Bu kapsamda Fon, 2025 yılı boyunca yaklaşık 7,1 milyar euroyu devlet bütçesine aktararak, küresel ekonomik belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde kamu harcamalarına destek verdi.
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin daha dalgalı tedarikçilere olan bağımlılığı azaltma ve uzun vadeli, boru hattına dayalı ithalatı güvence altına alma arayışları doğrultusunda, Azerbaycan enerjisine yönelik Avrupa talebinin güçlü seyrini koruduğu ifade edildi.
SOFAZ, özellikle Güney Avrupa’nın ve İtalya’nın, Hazar enerjisine güvenilir erişimin sağlanmasında kritik bir rol oynadığına dikkat çekerek, altyapının ve uzun vadeli sözleşmelerin önemini vurguladı.
Son beş yılda, petrol ve gazdan elde edilen gelirlerin etkisiyle SOFAZ’ın varlıklarının yaklaşık yüzde 70 oranında arttığı, yatırım gelirleriyle birlikte bu kalemin Fon’un mali yapısında merkezi bir rol oynamayı sürdürdüğü kaydedildi.
Fon yetkilileri, 2025 yılı sonuçlarının Azerbaycan’ın Avrupa için uzun vadeli bir enerji ortağı konumunu teyit ettiğini, petrol ve doğal gaz ihracatında ise İtalya’nın başlıca varış noktası olarak öne çıktığını belirtti.