Petrol, IEA’nin 2022’deki 182 milyon varili aşan rekor rezerv salımını aşabilecek yeni bir hamle yapabileceği beklentisiyle yatay; G7 çarşamba rezervleri görüşecek.
Petrol fiyatları, bu hafta başında görülen neredeyse 120 dolar seviyesinin oldukça altında kalmaya devam ediyor; bu satırlar yazılırken varil fiyatı, stratejik rezervlerin serbest bırakılmasının ele alınacağı çarşamba günkü G7 toplantısı öncesinde 90 dolar civarında seyrediyor.
REKLAM
REKLAM
Piyasalardaki hava, Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) İran’daki savaşın yol açtığı küresel arz şokunu telafi etmeye yardımcı olmak için rekor düzeyde petrol rezervi piyasaya sürülmesini önermesinin ardından görünüşe göre bir miktar toparlandı.
Söz konusu IEA önerisinin, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından 2022’de piyasaya sürülen 182 milyon varili aşacağı bildiriliyor. Ajansın 32 üye ülkesinin, salı günkü ilk toplantıda uzlaşma sağlayamamalarının ardından plana çarşamba günü oy vermeleri bekleniyor.
IEA üyeleri, arz güvenliğinin mevcut durumunu ve piyasa koşullarını değerlendirecek ve bu değerlendirmeyi, IEA ülkelerinin acil durum stoklarının piyasaya sunulup sunulmaması konusunda alınacak sonraki karara temel oluşturmak için kullanacak, dedi IEA İcra Direktörü Fatih Birol.
IEA üyesi ülkelerin kamuya ait acil durum petrol stokları 1,2 milyar varilin üzerinde; buna ek olarak, sektörün hükümet yükümlülükleri kapsamında tuttuğu yaklaşık 600 milyon varil bulunuyor.
Petrol fiyatları, İran’daki savaşın uzayacağı ve mevcut enerji arz kesintisinin ve bunun küresel ekonomi üzerindeki etkilerinin daha da ağırlaşacağı endişeleriyle hafta başında sert yükselmişti.
Hürmüz Boğazı’nda deniz mayınları
Enerji piyasalarındaki mevcut gerilime yeni bir boyut katan bir gelişmede, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) salı günü, bölgeden geçen gemi trafiğini daha da aksatmak için Hürmüz Boğazı’na deniz mayınları yerleştirmeye başlayacağını duyurdu.
Bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın, IRGC’nin gerçekten deniz mayınları döşemeye başladığının doğrulanması halinde ABD-İsrail saldırılarının tırmanacağı tehdidinde bulunarak derhal karşılık vermesine yol açtı.
Başkan Trump’ın tehdidinden birkaç saat sonra ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), aralarında Hürmüz Boğazı yakınlarındaki 16 mayın döşeyici geminin de bulunduğu çok sayıda İran savaş gemisinin ABD güçlerince imha edildiğini duyuran bir bilgilendirme yayımladı.
CENTCOM’un açıklamasında saldırılara ilişkin bir video da yer aldı.
Şu anda, İran güçlerinin gerçekten Hürmüz Boğazı’na deniz mayınları yerleştirip yerleştirmediği ya da ABD ordusunun başarılı bir şekilde müdahale ederek İran’ın bu tuzakları kurma niyet ve kapasitesini tamamen engelleyip engellemediği belirsizliğini koruyor ve bağımsız olarak doğrulanması zor.
Daha da önemlisi, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik fiilen durma noktasında; Wood Mackenzie analistleri, küresel piyasadan yaklaşık 15 milyon varilin çekildiğini tahmin ediyor.
ABD Enerji Bakanı’ndan sahte haber
Enerji piyasalarındaki, özellikle de petrol piyasasındaki dalgalanmayı daha da artıran bir gelişme olarak, ABD Enerji Bakanı Chris Wright, sosyal medyada paylaştığı bir mesajda ABD Donanmasının Hürmüz Boğazı’ndan bir tankeri başarıyla eskort eşliğinde geçirdiğini iddia etti; ancak bu bilgi yanlıştı.
Bakan Wright’ın paylaşımının hemen ardından petrol fiyatları %17’den fazla geriledi; Wright birkaç dakika içinde mesajı hızla silince piyasalar yeniden önceki seviyelerine döndü.
Piyasalar, kısa bir süreliğine de olsa, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda gerçekten ilave güvenlik sağladığı bir senaryoyu fiyatlamaya başlamıştı.
Olayın ardından Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ‘ABD Donanması bu aşamada bir tankere ya da herhangi bir gemiye refakat etmemiştir’ diyerek duruma açıklık getirdi.