Eurostat’a göre Türkiye, haftada ortalama 42,4 saatle Avrupa’da çalışma süresinin en yüksek olduğu ülke oldu. Uzmanlar, ülkeler arasındaki farkta sendikaların gücü, yarı zamanlı çalışma oranı ve ekonomik yapının belirleyici olduğunu belirtiyor.
Yeni Eurostat verileri, Avrupa genelinde çalışma saatleri arasında belirgin farklar olduğunu ortaya koyuyor.
REKLAM
REKLAM
Eurostat’ın fiili haftalık çalışma saatlerine ilişkin verilerine göre Türkiye, haftada ortalama 42,4 saatle Avrupa’da çalışma süresinin en uzun olduğu ülke oldu.
AB aday ülkeleri ve EFTA üyelerinin de dahil edildiği sıralamada Türkiye’yi Bosna Hersek ve Sırbistan izlerken, haftalık ortalama çalışma süresinin 40 saati aştığı yalnızca üç ülke kaydedildi.
AB’nin istatistik kurumu son verilerine göre, AB’de insanlar haftada ortalama 35,9 saat çalışıyor. Bu veri, 20-64 yaş aralığındaki tam zamanlı ve yarı zamanlı çalışanların ana işlerinde geçirdikleri süreyi kapsıyor.
Veriler ayrıca ülkeler arasında önemli farklar olduğunu gösteriyor ve bazı Avrupalıların neden diğerlerinden çok daha uzun saatler çalıştığı sorusunu gündeme getiriyor.
Türkiye'yi Balkan ülkeleri takip ediyor
AB içinde fiili haftalık çalışma süresi Hollanda’da 31,9 saatten Yunanistan’da 39,6 saate kadar değişiyor. AB aday ülkeleri ve EFTA üyeleri de dahil edildiğinde bu rakam Türkiye’de 42,4 saate yükseliyor. Türkiye’yi iki diğer aday ülke yakından izliyor: Bosna Hersek 40,9 saat, Sırbistan ise 40,6 saat.
Haftalık ortalama çalışma süresinin 40 saati aştığı ülkeler yalnızca bunlar. Bu da beş günlük bir çalışma haftasında günde sekiz saatten fazla çalışmaya denk geliyor.
Yunanistan 39,6 saat, Kuzey Makedonya 39,5 saat ve Bulgaristan 38,7 saat ile sonraki sıralarda yer alıyor. En uzun çalışma haftalarına sahip ülkeler sıralamasında Balkan ülkeleri öne çıkıyor. Yunanistan ve Türkiye de çoğu zaman daha geniş Balkan bölgesinin parçası olarak değerlendiriliyor.
Leeds Üniversitesi’nden Profesör David Spencer, Euronews Business’a yaptığı açıklamada, “Hiçbir ülkede çalışanlar çalışma saatlerini ‘seçmez’; bunun yerine ‘normal’ kabul edilen bir saat düzeninde çalışırlar ve bu düzen işverenlerden etkilenir. Daha düşük verimlilik, yukarıdaki ülkelerde daha uzun çalışma saatlerini ve işçi gücünün zayıflığını açıklayabilir,” dedi.
Eurofound kıdemli araştırma yöneticisi Jorge Cabrita ise çalışma süresinin belirlenmesine ilişkin rejimler arasındaki farkların da bazı ülkelerde neden daha uzun çalışma saatleri kaydedildiğini açıklamaya yardımcı olabileceğini söyledi.,
En kısa çalışma saatleri Hollanda'da
Hollanda, haftada yalnızca 31,9 saatlik ortalama çalışma süresiyle Avrupa’da çalışma haftasının en kısa olduğu ülke olarak öne çıkıyor.
Cabrita, yarı zamanlı çalışanların Hollanda’daki toplam istihdamın neredeyse yüzde 43’ünü oluşturduğunu belirtti. Bu oran, diğer tüm AB üyesi ülkelerden belirgin şekilde daha yüksek. Ülke ayrıca, AB içinde toplu sözleşmelerle belirlenen ortalama çalışma haftasının en kısa olduğu ülkelerden biri.
Spencer, Euronews Business’a yaptığı açıklamada, “Hollanda, ortalama çalışma haftasının kısalmasına yardımcı olan daha fazla yarı zamanlı çalışmaya yöneldi. Ancak tam zamanlı çalışanlar için çalışma haftası hâlâ 40 saate daha yakın,” dedi.
Almanya, Norveç ve Danimarka 33,9 saatle Hollanda’yı izliyor. Bu da Hollanda’daki çalışanların, kendilerine en yakın ülkelerdeki çalışanlardan haftada yaklaşık iki saat daha az çalıştığı anlamına geliyor.
Ortalama çalışma süresi Avusturya’da 34,0, Belçika’da 34,3 ve Finlandiya’da 34,7 saatle haftada 35 saatin altında kalıyor. Bu yedi ülkede ortalama iş günü, beş günlük çalışma haftası üzerinden günde yedi saatin altına denk geliyor.
Almanya’da çalışma süresi Fransa, İtalya ve İspanya’dan daha kısa
AB’nin en büyük dört ekonomisi arasında en kısa çalışma haftası 33,9 saatle Almanya’da kaydediliyor. Almanya’daki çalışanlar, Fransa’dakilere kıyasla haftada 1,7 saat daha az çalışıyor. Fransa’da haftalık çalışma süresi 35,6 saat.
Dört büyük AB ekonomisi arasında en uzun çalışma haftası 36,3 saatle İspanya’da görülüyor. İtalya da 36,1 saatle AB ortalaması olan 35,9 saatin üzerinde yer alıyor. Almanya ile bu iki ülke arasındaki fark haftada iki saati aşıyor.
Spencer, "Örneğin Almanya’da daha kısa çalışma saatleri, kısmen sendikaların gücünü ve toplu pazarlığın olumlu etkisini yansıtıyor," dedi.
Diğer ülkelerde ortalama haftalık çalışma süresi Polonya’da 38,7, Romanya’da 38,2, Çekya’da 37,5, Macaristan’da 37,4, İsviçre’de 35,9, İsveç’te 35,4 ve İrlanda’da 35,1 saat olarak kaydediliyor.
Çalışma saatleri neden bu kadar farklılık gösteriyor?
Genel olarak Kuzey ve Batı Avrupa ülkelerinde çalışma haftaları, Doğu ve Orta Avrupa ülkelerine kıyasla daha kısa olma eğiliminde.
Cabrita, ülkeler arasındaki farkların temel nedenleri arasında çalışma süresinin belirlenme biçimini, istihdam yapısını ve daha geniş ekonomik yapıları gösterdi.
Sendikaların ve toplu pazarlığın rolü
Cabrita’ya göre, sendikaların ve toplu pazarlığın çalışma süresi sınırlarının belirlenmesinde daha büyük rol oynadığı ülkelerde fiili çalışma saatleri daha kısa olma eğiliminde.
Cabrita, daha güçlü toplu pazarlığın aynı zamanda daha az fazla mesai ve iş mevzuatına daha yüksek uyumla bağlantılı olduğunu da ekledi.
Yarı zamanlı çalışma ve serbest çalışmanın etkisi
Çalışanların meslekler, sektörler, istihdam statüleri ve sözleşme türleri arasındaki dağılımını içeren istihdam yapısı da önemli rol oynuyor.
Cabrita, yarı zamanlı istihdamın payı ne kadar yüksekse, ortalama çalışma saatlerinin de o kadar kısa olma eğiliminde olduğunu belirtti.
Genellikle çalışma programları üzerinde daha fazla özerkliğe sahip olan kendi hesabına çalışanlar, özellikle başka kişileri istihdam ediyorlarsa, ücretli çalışanlara kıyasla daha uzun saatler çalışma eğiliminde.
Ekonomik yapı da önem taşıyor. Bir ekonomide farklı sektörlerin göreli ağırlığı, ortalama çalışma saatlerini etkileyebiliyor; çünkü bazı sektörler genellikle diğerlerine kıyasla daha uzun çalışma düzenleri gerektiriyor.
Çalışma saatleri sektöre göre önemli ölçüde değişiyor
AB’de en uzun çalışma haftası 42 saatle nitelikli tarım, ormancılık ve balıkçılık çalışanlarında kaydediliyor. Bu grubu 40,6 saatle yöneticiler ve 39,4 saatle silahlı kuvvetler mensupları izliyor.
Listenin diğer ucunda ise en kısa ortalama çalışma haftası 31,8 saatle temel mesleklerde çalışanlarda görülüyor. Bu grubu 34,0 saatle büro destek çalışanları ve 34,5 saatle hizmet ve satış çalışanları takip ediyor.