SOFAZ, Doğu ve Güneydoğu Asya dışından konseyin tek kurucu üyesi olurken, bu durum Azerbaycan'ın Asya ile Avrupa arasındaki ticaret koridorundaki stratejik konumunu yansıtıyor.
Azerbaycan'ın Devlet Petrol Fonu (SOFAZ), Çin'in Xiamen kentinde bu hafta düzenlenen Çin Uluslararası Yatırım ve Ticaret Fuarı'nda beş Asyalı devlet ve emeklilik fonuyla birlikte Çin-ASEAN Ortak Yatırım Konseyi'ni kurdu.
REKLAM
REKLAM
Böylece Hazar bölgesindeki fon, 2 milyardan fazla insanı kapsayan bir pazara yönelik yatırım konseyinin kurucu üyeleri arasında yer aldı.
Konseye öncülük eden Çin Yatırım Kurumu'nun (CIC) yanı sıra oluşumda Tayland Devlet Emeklilik Fonu, Malezya'nın Khazanah Nasional Berhad ve KWAP emeklilik fonu ile Endonezya Yatırım Otoritesi (INA) bulunuyor. Konseyin sekretarya görevini Singapur merkezli CGS International Securities yürütüyor.
Bölge için rekorların kırıldığı 2025'te Çin ile ASEAN ülkeleri arasındaki ticaret ilk kez 1 trilyon dolar sınırını aşarak 1,05 trilyon dolara ulaştı. Ticaret hacmi bir önceki yıla göre yüzde 7,4 arttı.
Güneydoğu Asya'ya yönelik doğrudan yabancı yatırım da yüzde 9,7 artarak 243,9 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı. Bu rakam, küresel doğrudan yabancı yatırım girişlerinin yaklaşık yüzde 15'ine karşılık geliyor.
Azerbaycan'ın Orta Koridor'daki konumu
Azerbaycan'ın konseydeki yerinin ülkenin Asya ile Avrupa arasındaki stratejik konumunu yansıttığı belirtiliyor.
Azerbaycan, Asya ile Avrupa arasında yük taşımacılığını sağlayan ve Hazar Denizi üzerinden demir yolu ile deniz güzergahlarını birleştiren Orta Koridor üzerinde bulunuyor.
Avrupa Komisyonu, 2024'te Küresel Geçit (Global Gateway) programı kapsamında Orta Koridor'a 10 milyar avroluk yatırım taahhüdünde bulunmuştu.
SOFAZ'a göre fiziki bağlantıların güçlenmesiyle Azerbaycan'ın iki bölge arasında bir bağlantı noktası olarak önemi de artıyor.
Fon, bu güzergah üzerinden yalnızca malların değil, sermayenin de hareket edebileceğini belirtiyor. SOFAZ, bunun kendisine Asya'nın doğu ucunda yatırım yapan kurumlarla birlikte hareket etme ve uzun vadeli yatırımcı olarak daha geniş bir ortak ağına erişme imkanı sağlayacağını ifade ediyor.
SOFAZ'ın Çin yatırımları
Azerbaycan Devlet Petrol Fonu, Çin piyasasına 2015 yılında girdi ve ilk yuan cinsinden varlıklarını 1 Temmuz 2015'te satın aldı.
Fon, Nisan 2025'te Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Çin'e gerçekleştirdiği devlet ziyareti sırasında Çin Yatırım Kurumu (CIC) ile bir mutabakat zaptı imzaladı.
Bu anlaşma, bu yıl nisan ayında SOFAZ'ın CIC ve INA ile birlikte Galaxy Orientis China-ASEAN Yatırım Programı'nı kurmasıyla somut bir yatırıma dönüştü.
Özel sermaye fonunun ilk yatırım turu, 1 milyar dolarlık hedefe karşılık yaklaşık 520 milyon dolarla tamamlandı. Fon; sanayi, sağlık, tüketici ürünleri, ticari hizmetler ve teknoloji sektörlerine yatırım yapıyor.
Bu yatırım programı, Çin-ASEAN Ortak Yatırım Konseyi'nden bağımsız olarak faaliyet gösteriyor.
Azerbaycan'ın petrol ve doğal gaz gelirlerini yöneten SOFAZ, haziran sonu itibarıyla 72,6 milyar dolarlık varlığa sahipti.
Fon, yeni konseyin kendisine benzer kurumlardan oluşan bir yatırımcı ağına, yerel piyasalara ilişkin bilgiye ve yatırım eğilimleri hakkında daha erken bilgiye erişim sağlayacağını belirtiyor.
Ancak konsey başlangıçta herhangi bir sermaye ile faaliyet göstermeyecek. Konsey bir yatırım fonu değil ve üyelik kurumları yatırım yapmaya zorlamıyor. Yatırım kararları her kurumun kendi bünyesinde alınacak.
İlk aşamada forumlar ve ortak araştırmalar yürütülecek. Ortak yatırım fırsatları ise kurumların çıkarlarının örtüştüğü durumlarda gündeme gelecek.