Starlink’i filosuna ilk entegre eden havayolu Hawaiian Airlines oldu. Şirket, Ekim 2024 itibarıyla tüm uçaklarında hizmeti devreye aldı. Aynı dönemde Qatar Airways de Starlink’i kullanmaya başladı.
Havacılık dünyası, yeşil yakıtların yaygınlaşmasından süpersonik uçuşların geri dönüş planlarına kadar sürekli yenilik içinde. Yolcular açısından en görünür yeniliklerden biri ise uçak içi internetin giderek hızlanması.
Artık uçuş öncesi telefonu uçak moduna alıp birkaç sayfa sonra bırakacağınız bir kitaba sarılmak zorunda değilsiniz. Günümüzde yolcular, uçuş sırasında kesintisiz bağlantı kurabiliyor; mesaj göndermekle sınırlı kalmayan bu bağlantı, yüksek kalitede video izlemeye kadar uzanıyor. Bu dönüşümde en büyük pay ise uydu internet sağlayıcısı Starlink’e ait.
Lufthansa Grubu’nun da uçaklarında Starlink teknolojisini kullanacağını açıklamasının ardından, sistemin nasıl çalıştığına ve uçuş sırasında eğlence sistemiyle yetinmek istemeyen yolcular için hangi havayollarının bu hizmeti sunduğuna yakından bakalım.
Starlink nedir, nasıl çalışır?
Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX’in bir iştiraki olan Starlink, dünya genelinde internet erişimi sağlamak için binlerce uydudan oluşan bir ağ kullanıyor.
Bir kullanıcı Starlink üzerinden internete bağlandığında, veri yörüngedeki 6.750’den fazla uydudan birine iletiliyor, ardından uçakta bulunan alıcı antene aktarılıyor.
Starlink’i geleneksel uydu sistemlerinden ayıran en önemli fark, uyduların Dünya’ya çok daha yakın bir yörüngede bulunması. Klasik haberleşme uyduları ekvator üzerinde yaklaşık 36 bin kilometre yükseklikte dönerken, Starlink uyduları “alçak Dünya yörüngesi”nde konumlanıyor.
Bu sayede sinyaller ışık hızında yol alsa da, kat edilen mesafe kısaldığı için veri iletim süresi ciddi biçimde azalıyor. “Gecikme” (latency) olarak adlandırılan bu süre Starlink’te yaklaşık 25 milisaniye iken, geleneksel uydu sistemlerinde bu süre 600 milisaniyeye kadar çıkabiliyor.
Yörüngedeki yüksek uydu sayısı, Starlink’in küresel bir ağ oluşturmasını sağlıyor. Bu da sistemi, dünyanın en uzak bölgelerinde bile internet erişimi sunabildiği için uçak içi kullanım açısından son derece elverişli hale getiriyor.
Hangi havayolları Starlink sunuyor?
SpaceX, Starlink uydularını ilk kez 2019’da fırlattı. İnternet hizmetinin test süreci ise 2020’de başladı. Ancak sistemin ticari uçuşlarda yaygın biçimde kullanılmaya başlanması 2024’ü buldu.
Starlink’i filosuna ilk entegre eden havayolu Hawaiian Airlines oldu. Şirket, Ekim 2024 itibarıyla tüm uçaklarında hizmeti devreye aldı. Aynı dönemde Qatar Airways de Starlink’i kullanmaya başladı ve bugün itibarıyla yaklaşık 120 uçağı bu sistemle donatılmış durumda.
Avrupa’da Starlink’i kullanan ilk havayolu Letonya merkezli airBaltic oldu. Şirket, Şubat 2025’ten itibaren hizmeti sunmaya başladı. Air France ve SAS da geçtiğimiz yıl Starlink’i uçaklarına entegre eden şirketler arasında yer aldı.
Lufthansa ise Starlink ile iş birliğini duyuran en son havayolu oldu. Şirket, 2026’nın ikinci yarısından itibaren filosunda Starlink’i kullanmayı planlıyor. Virgin Atlantic ise yılın üçüncü çeyreğinden itibaren Starlink donanımlı uçuşlar sunarak bu teknolojiyi kullanan ilk İngiliz havayolu olacak.
Çoğu havayolu, Starlink hizmetini yolcularına ücretsiz sunuyor. Ancak bazı şirketlerde bu hizmetten yararlanmak için havayolunun sadakat programına üye olmak gerekebiliyor. Bu üyelikler genellikle ücretsiz.
Hepsinde bu hizmet yok
Tüm havayolları bu trene katılmış değil. Özellikle kısa mesafeli uçuşlara odaklanan şirketler temkinli davranıyor.
Avrupa’nın en büyük havayolu şirketlerinden Ryanair’in CEO’su Michael O’Leary, Reuters’a yaptığı açıklamada, uçuş sürelerinin kısa olması ve kurulum maliyetleri nedeniyle Starlink’i kullanmayı düşünmediklerini söyledi.
Şu an için hiçbir düşük maliyetli havayolu Starlink hizmeti sunmuyor. Ancak Lufthansa Grubu’na bağlı Eurowings, grubun kararı doğrultusunda önümüzdeki aylarda bu hizmeti uçaklarına ekleyecek. Barselona merkezli Level da yıl sonuna doğru Starlink’i devreye almayı planlıyor.