Yeni çalışma, somon avında uzman olan kuzey yerli orkalarının, yunusları adeta “öncü birlik” gibi takip ettiğini gösteriyor.
Kanada’nın Britanya Kolumbiyası kıyılarında orkalar (katil balinalar) ve yunusların birlikte avlandığı ilk kez bilimsel olarak kaydedildi.
Hakemli bilimsel dergi Scientific Reports'ta yayımlanan araştırma, iki türün tesadüfen bir araya gelmediğini, aksine koordineli bir av stratejisi yürüttüğünü ortaya koyuyor.
Britanya Kolumbiyası Üniversitesi, Leibniz Enstitüsü ve Hakai Enstitüsü’nden araştırmacıların yürüttüğü çalışmada drone görüntüleri, sualtı kameraları ve akustik kayıtlar kullanıldı. Bulgular, somon avında uzman olan kuzey yerli orkalarının, yunusları adeta “öncü birlik” gibi takip ettiğini gösteriyor.
Araştırmanın başyazarı ve Dalhousie Üniversitesi deniz bilimci Sarah Fortune, Guardian'a yaptığı açıklamada gözlemlerin kendilerini şaşırttığını belirterek şunları söyledi: “Bu orkalar somon avında son derece uzmanlaşmış yırtıcılar. Buna rağmen yunusları lider gibi takip etmeleri son derece şaşırtıcı ve heyecan vericiydi.”
Yunuslar 'izci', orkalar 'avcı'
Normalde Chinook somonuyla beslenen orkalar, büyük boyutları nedeniyle bu balıkları avlayamayan yunuslarla sık sık aynı bölgede görülüyordu.
Yeni bulgular, yunusların su yüzeyine yakın ve hızlı manevralarla somonların izini sürdüğünü, orkaların ise hemen arkadan gelerek avı tamamladığını ortaya koyuyor.
Çalışma kapsamında kaydedilen görüntülerde yunusların suyu yarıp somonların izini sürdüğü, orkaların kısa süre sonra aynı güzergahı takip ettiği, avlanan somonun yüzeye çıkarılıp orkalar arasında paylaşıldığı, yunusların ise parçalanan avın artıklarını topladığı kaydedildi.
Orkalar, taze avlarını genellikle kıskançlıkla korumalarına rağmen, yunusların varlığından rahatsız olmadı.
İşbirliğinin kökeni
Araştırma ekibi, orkalar ve yunuslar arasındaki bu yakın etkileşimin nedenlerini açıklamak için çeşitli teorileri test etti ama bunların hiçbiri davranışları açıklamaya yetmedi.
Bunun sonucunda bilim insanları, davranışların en tutarlı yorumunun karşılıklı faydaya dayanan av ortaklığı olduğu sonucuna vardı.
Fortune, orkaların yunusları takip ettiğini belirterek, “Orkalar kendilerini yunusların yönüne doğru konumlandırıyordu. Bu da yunusların liderlik rolünde olduğunu düşündürdü,” dedi.
100 metre derinde neler oldu?
Araştırmacılar, küçük bir botla yaklaşarak orkaların sırtına vantuzla kamera ve kayıt cihazı da yerleştirdi.
Kayıtlarda önce orkaların ekolokasyon yaptığı, ardından sessizlik olduğu ve sonra yunusların ekolokasyon sesleri çıkardığı duyuldu.
Bu durum iki türün birbirlerinin seslerine kulak vererek avı birlikte takip edebileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Av başarısını artırıyor mu?
Araştırmacılar, iki türün iş birliğinden karşılıklı nasıl bir fayda sağladığını henüz kesin olarak bilmiyor. Ancak çalışma, orkaların beklenenden çok daha esnek ve yenilikçi av stratejilerine sahip olduğunu gösteriyor.
Fortune, bulguların önemini şöyle özetledi:
“Orkaların güçlü bir kültürleri olduğu bilinir. Fakat somon avında genelde yalnız hareket ederler. Başka bir türle birlikte avlandıklarını görmek, bu hayvanların ne kadar uyum sağlayabilir olduğunu gösteriyor.”