Batı Norfolk’ta yapılan kazılarda olağanüstü bir Demir Çağı koleksiyonu gün yüzüne çıkarıldı. Metal objelerden oluşan bu hazine, konut projeleri için yürütülen standart planlama süreci kapsamında, Pre-Construct Archaeology tarafından yapılan rutin bir arkeolojik kazı sırasında bulundu.
Batı Norfolk’ta keşfedilen dikkat çekici Demir Çağı eserleri, Britanya’nın antik kültürüne dair yeni bilgiler sunuyor.
Kazıda, carnyx olarak bilinen, neredeyse tamamen korunmuş bir Demir Çağı savaş borusu ile ikinci bir boruya ait parçalar ortaya çıkarıldı. Hayvan başı şeklinde tasarlanan bu bronz enstrümanlar, Avrupa genelindeki Kelt kabileleri tarafından savaşta askerleri coşturmak için kullanılıyordu. Romalılar da bu borulardan büyük ölçüde etkilenmiş ve onları sıklıkla savaş ganimeti olarak tasvir etmişti.
Hazine ayrıca, bir askeri sancaktan geldiği düşünülen bronz levhadan yapılmış bir yaban domuzu başı, beş kalkan göbeği ve kökeni henüz belirlenemeyen bir demir nesne içeriyor.
Koruma çalışmaları
Ulusal İskoçya Müzeleri’nde Demir Çağı ve Roma dönemi küratörü olan Dr. Fraser Hunter, “Bu son derece kırılgan kalıntıların kapsamlı araştırılması ve korunması, Demir Çağı’nda ses ve müziğe bakışımızı kökten değiştirecek," dedi.
Hunter, carnyx’lerin ve yaban domuzu başlı sancağın kıta Avrupası’nda iyi bilinen stiller olduğunu vurgulayarak, Britanya’daki toplulukların o dönemde daha geniş bir Avrupa dünyasıyla güçlü bağlara sahip olduğunu hatırlattı.
Keşfin ardından objeler, bulundukları toprak bloğu içinde dikkatlice kaldırıldı ve konumlarını tespit etmek için ilk taramalar yapıldı. Daha sonra Norfolk Müzeleri Servisi’ndeki uzmanlar tarafından tek tek çıkarılarak ön incelemeye alındı. Eserler oldukça hassas durumda ve ayrıntılı araştırmalar başlamadan önce kapsamlı bir sağlamlaştırma sürecine ihtiyaç duyuyor.
Norfolk Müzeleri Servisi Kıdemli Arkeoloji Küratörü Dr. Tim Pestell ise, “Bu keşif, Norfolk’un Demir Çağı geçmişinin ne kadar etkileyici olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Norfolk Carnyx Hazinesi, arkeologlara son derece nadir objeleri incelemek ve iki bin yıl önce bu eserlerin neden buraya gömüldüğünün hikâyesini anlatmak için benzersiz bir fırsat sunuyor," değerlendirmesinde bulundu.
Aynı noktadan çıkarılan iki veya daha fazla tarihöncesi metal eserden oluştuğu için buluntu, 1996 Hazine Yasası kapsamında potansiyel hazine olarak adli tabibe bildirildi. Dosya şu anda adli tabibin incelemesinde ve hukuki statüsüne 2026’nın başlarında karar verilmesi bekleniyor. Bu karar, hazinenin geleceğine ilişkin sonraki adımları belirleyecek.
Historic England, Pre-Construct Archaeology, Norfolk Müzeleri Servisi ve İskoçya Ulusal Müzesi ile birlikte araştırma ve koruma çalışmalarını koordine ediyor. Eserlerin uzun vadede nerede sergileneceği ise henüz netlik kazanmış değil.