Arenanın iç kısmını dış bölüme bağlayan, imparatorlara ait antik gizli geçidin restorasyonu, Kolezyum Arkeoloji Parkı’nın rutin fonları ile PNRR kaynaklarının entegrasyonuna dayanan bir model olarak öne çıkıyor.
Avrupa Birliği fonları sayesinde hayata geçirilen Kolezyum Arkeoloji Parkı’ndaki en son yeniliklerden biri, Roma İmparatorluğu’nun elitleri için ayrılmış alanı anıtın dışına bağlayan yeraltı geçidi Passaggio di Commodo (Commodus Geçidi). Kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından bu etkileyici koridor, geçtiğimiz Ekim ayında yeniden halkın erişimine açıldı.
AB fonları sayesinde yeni bir alan halka kazandırıldı
Proje, NRP kaynaklarının kültürel alanların erişilebilirliğini artırmak için nasıl kullanılabileceğine dair somut bir örnek niteliğinde. Hareket kısıtlılığı yaşayan kişilerin de rotayı kullanabilmesi, farklı finansman modellerinin bir araya getirilmesiyle mümkün oldu.
Kolezyum’un teknik sorumlusu Mimar Barbara Nazzaro, Euronews’e yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Kolezyum Arkeoloji Parkı’nın olağan fonları, Commodus Geçidi’nin tamamının restorasyonu ve yeniden açılması için 160 bin euroluk Kurtarma ve Dayanıklılık Fonuyla (PNRR) birleştirildi. Bu entegrasyon son derece başarılı oldu. Böylece mimari engellerin üstesinden gelmemiz mümkün hale geldi ve biz de ‘sihirli’ adını verdiğimiz özel bir merdiven inşa ettik; bu merdiven bir platforma dönüşerek alt kata erişimi sağlıyor.”
Karmaşık bir restorasyon süreci ve yeni planlanan çalışmalar
M.S. 1. ve 2. yüzyılların başında, Flavian Amfitiyatrosu’nun inşasının ardından yapılan ve 19. yüzyılda keşfedilen bu gizli geçit, imparatora mutlak mahremiyet sağlıyordu. Restorasyon, yüksek arkeolojik değere sahip eserlerin korunmasını gerektiren, son derece hassas bir yeraltı ortamında gerçekleştirildi.
Mermerle kaplı duvarlar, daha sonra manzara temalı alçı süslemelerle değiştirilmişti. Güzergâhın girişindeki nişlerde hâlâ arena gösterileriyle ilgili sahnelerin kalıntıları görülebiliyor. Orijinal tonozların artık var olmaması nedeniyle, yenileme projesinde tarihi bütünlüğü koruyarak mekânı zenginleştiren etkileyici bir ışıklandırma sistemi kullanıldı.
Ancak restorasyon burada bitmiyor. Şu anda erişilemeyen geçidin yeni bir bölümünü kapsayacak ikinci bir çalışma alanı planlandı. Nazzaro, “Yeni restorasyon çalışmaları sayesinde, süslemeleri korunmuş diğer önemli sıva ve fresk parçalarını da kurtarabileceğiz” dedi.
Palatine’de PNRR destekli 10 proje
PNRR tarafından finanse edilen Caput Mundi planı kapsamında, Palatine bölgesinde arkeolojik alanların, tarihi bahçelerin, parkların ve yenilikçi turizm rotalarının iyileştirilmesine yönelik toplam on proje yürütülüyor.
Kültür Bakanlığı Kültürel Mirasın Geliştirilmesi Departmanı Direktörü Alfonsina Russo’ya göre, kısa süre önce açılan Griffinlerin Evi, “gizli yerlerin halka açılması” hedefinin bir parçası. Bu girişimler arasında, geçtiğimiz yıl ziyarete açılan Schola Praeconum da bulunuyor; Palatine’in güney yamaçlarında yer alan bu yapı, bir zamanlar sirk duyurucularına ev sahipliği yapıyordu.
Ayrıca Palatine Bazilikası altındaki Aziz Anastasia zindanları, Domus Tiberianae’nin gizli odaları ve bazı kaynaklara göre Nero’nun Domus Aurea’sıyla bağlantılı olabilecek Barberini Bağları’ndaki Coenatio Rotunda da bu kapsamda yer alıyor.
Russo, “Tüm bu çalışmalar başladı ve PNRR takvimine göre yıl içinde tamamlanması planlanıyor” diyerek sürecin devam ettiğini belirtti.