Sundance Film Festivali'nde katılımcılar ve ünlüler, ABD'nin federal göç baskısına ve ICE'ın cumartesi 37 yaşındaki Alex Pretti'yi vurularak öldürmesine tepki gösteriyor.
Bu yılki Sundance Film Festivali, uzun süredir evi olan Utah’taki Park City’de düzenlenen son etkinlik olacak.
Hayatını kaybeden Robert Redford’un fikir babası olduğu festival, gelecek yıl Colorado’nun Boulder kentine taşınıyor. Bu yazı kaleme alınırken, katılımcılar Park City ve Redford’a saygılarını sunarken festivalin gündemini gölgeleyen trajik bir gelişme yaşandı.
Minneapolis’te Cumartesi günü federal göçmenlik yetkililerinin Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) düzenlediği operasyon sırasında 37 yaşındaki yoğun bakım hemşiresi Alex Jeffrey Pretti, federal ajanlar tarafından vurularak hayatını kaybetti. Pretti’nin vurularak öldürülmesi, bir göçmenlik karşıtı protesto sırasında meydana geldi ve bölgeden paylaşılan çok sayıda video, Pretti’nin saldırı anında silahsız olduğunu ve yalnızca çevresindekilere yardım etmeye çalıştığını gösterdi.
Federal yetkililer, Pretti’nin silahlı olduğunu öne sürerken görgü tanıkları ve video kayıtları bunun aksini yansıtıyor. Bu olay, bu ay içinde federal güçlerin Minneapolis’te düzenlediği ikinci ölümcül müdahale oldu.
Pretti’nin ailesi, oğullarının barışçıl protestoya katıldığını ve Trump yönetiminin olayla ilgili “mide bulandırıcı ve kabul edilemez yalanlar” söylediğini belirterek açıklamada bulundu. Hemşirenin ebeveynleri “yıkılmış ama aynı zamanda çok öfkeliyiz” dedi.
Olay, Minneapolis ve Minnesota genelinde protestoların yeniden alevlenmesine yol açtı ve yerel yetkililer federal göçmenlik operasyonlarının geri çekilmesini talep ediyor. Minnesota Valisi Tim Walz, Başkan Donald Trump’tan eyaletteki federal göçmenlik yetkililerini çekmesini istemiş, federal ajanların yerel soruşturmalara müdahale ettiğini iddia etmişti.
Bu gelişmeler, ABD’de göçmenlik politikaları, federal güçlerin kullanımı ve sivil haklar konularında geniş çaplı kamuoyu tepkisine neden oluyor. Pretti’nin ölümü, yalnızca bir sağlık çalışanının trajik kaybı değil, aynı zamanda federal kolluk güçlerinin yetki sınırları ve sivil güvenlik üzerine süregelen tartışmaları derinleştiren bir dönüm noktası olarak görülüyor.
“Sundancers Melt ICE” protestosunda kalabalık “Love Melts ICE!” sloganları attı; aralarında Yüzüklerin Efendisi oyuncusu Elijah Wood’un da bulunduğu ünlüler etkinliğe katıldı.
Wood, Deadline’a yaptığı açıklamada, “Minnesota’da haksız yere vurulup öldürülen insanlar… Bu korkunç,” dedi. “Burada, insanları bir araya getirmekle ilgili bir film festivalindeyiz; dünyanın dört bir yanından hikayeler anlatmakla ilgili. Burada bölünmüş değiliz. Bir araya geliyoruz.
Protesto, ünlülerin ICE karşısında seslerini yükselttiği pek çok anın yalnızca biriydi; bazıları gala gösterimlerinde “ICE OUT” (ICE DIŞARI) rozetleri takarken, bazıları doğrudan ölümcül eylemleri ve protestoculara yönelik saldırıları eleştirdi.
Natalie Portman ve Olivia Wilde, ICE karşıtı rozetler takan en bilinen isimler arasındaydı. Portman, Deadline’a yaptığı açıklamada, “Bu ülkede şu anda yaşananlar kesinlikle dehşet verici” dedi.
Portman sözlerine şöyle devam etti: “Federal hükümetin, Trump yönetiminin, Kristi Noem’in ve ICE’in yaptığı şey insanlığın en kötüsünün de en kötüsü. Ama sonra insanların birbirleri için ortaya koyduğu dayanışma da insanlığın en iyisi.”
Başka bir yerde, The Hollywood Reporter’a konuşan Edward Norton, “Bugünlerde mesele şu: Amerikan vatandaşlarının topluca Gestapo gibi vurulmasına karşı ne yapacağız?” dedi. Şöyle ekledi: “ABD vatandaşlarına karşı yasa dışı bir ordu örgütlenirken biz burada filmler hakkında konuşuyoruz.”
Norton, The Times’a da şunları söyledi: “Sanki Amerikalılara ve insanlara yönelik yargı dışı saldırılar artık her gün yaşanıyor. Bu kabul edilemez. Herkes bir şekilde günün gerekleriyle başa çıkmak zorunda olsa da, bunlar yokmuş gibi davranamayız.”
Belgeselci Alex Gibney, “Bunun iyi yanı, kanıtların olması; Amerikalılara uygulanan bu tür devlet destekli terörün gerçekliğine dair kanıtların olması” dedi. Yönetmen Kogonada ise Zi filminin gösteriminde seyircilere şöyle seslendi: “Minnesota’da olup biten her şeyi anmak için bir an ayırmak istedim. (Roger) Ebert’in sinemayı bir empati makinesi olarak tanımlayan sözlerine inanırım. En karanlık zamanda, sanatın kendini fazla şımartan bir şey gibi değil, insanlık duygumuzu derinleştiren bir şey gibi hissettirmesini umarsınız. Dünyada olup bitene karşı koymak için bunu yapmak her zamankinden daha önemli gibi geliyor.”
Festivalin başlarında, yetenek ajansı CAA'nın Cuma akşamı düzenlediği özel bir partide Florida Kongre Üyesi Maxwell Frost'a saldırdığı iddia edilen bir kişi tutuklandı.
ABD'li Demokrat Temsilci Frost, Cumartesi günü X'te, bir adamın kendisine Başkan Donald Trump'ın onu sınır dışı edeceğini söylediğini ve adamın yüzüne yumruk attığını yazdı.
“Sarhoş bir halde kaçarken ırkçı sözler bağırdığı duyuldu,” diye yazdı Frost. “Söz konusu kişi tutuklandı ve ben iyiyim.”
Mahkeme kayıtlarına göre, 28 yaşındaki Christian Joel Young, nitelikli hırsızlık, seçilmiş bir yetkiliye saldırı ve darp suçlamalarıyla tutuklandı ve Summit County Hapishanesine götürüldü.
Sundance Film Festivali temsilcileri, olayın festivalle bağlantılı olmayan bir etkinlikte gerçekleştiğini belirtirken, bu davranışın “tüm katılımcılarımız için sıcak ve ilham verici bir ortamı sürdürme” değerlerine aykırı olduğunu vurguladı ve olayı “şiddetle kınadıklarını” açıkladı.
Festival açıklamasında, “Katılımcılarımızın güvenliği ve emniyeti her zaman başlıca önceliğimizdir; düşüncelerimiz Kongre Üyesi Frost ve onun iyi oluşu ile birlikte” denildi. “Bu konuyla ilgili ek bilgisi olan herkesi Park City Polis Departmanı ile iletişime geçmeye teşvik ediyoruz.”
Cumhuriyetçi Utah Valisi Spencer Cox da saldırıyı kınadı ve Minneapolis gibi yerlerdeki göçmenlik uygulamalarına ilişkin gerilimlerin Utah’a taşmasına izin vermeyeceklerini belirtti.
Cox açıklamasında, “Her türlü siyasi veya ırk temelli şiddet Utah’ta kabul edilemez. Saldırganı hızla yakalayan ve Temsilci Maxwell Frost için adalet peşinde koşan yerel kolluk kuvvetlerine minnettarım” ifadelerini kullandı.