Dilbilimciler, yazarlar ve kültür uzmanlarından oluşan uluslararası jüri, ses yapısı, anlam derinliği, nadirlik ve kültürel önem kriterlerine göre kazananı seçti.
Yeni Zelanda'nın yerli halkı Maori dilindeki "kaitiakitanga" kelimesi, dil öğrenme platformu Babbel tarafından düzenlenen uluslararası değerlendirmede "dünyanın en güzel kelimesi" seçildi.
Babbel, Reddit ve TikTok gibi çevrimiçi topluluklarda yapılan binlerce dil tartışmasını analiz ederek 75 dilden 223 kelimelik bir kısa liste oluşturdu. Ardından dilbilimciler, yazarlar ve kültür uzmanlarından oluşan uluslararası jüri, ses yapısı, anlam derinliği, nadirlik ve kültürel önem kriterlerine göre kazananı belirledi.
Doğayı koruma sorumluluğunu anlatıyor
Maori dilinde "kaitiakitanga", doğayı koruma ve gelecek nesiller adına ona özen gösterme sorumluluğunu ifade ediyor. Kelime, yalnızca çevrenin korunmasını değil, Maori dünya görüşüne dayanan bir koruyuculuk ve emanet bilincini de kapsıyor.
Babbel, kelimenin hem kendine özgü telaffuzu hem de tek bir sözcükte taşıdığı çok katmanlı anlam nedeniyle öne çıktığını belirtti.
Şirket açıklamasında, "Kaitiakitanga; kendine özgü sesi, derin anlamı ve birçok dilde doğrudan karşılığı bulunmayan bir kavramı ifade etmesiyle olağanüstü bir kelime. Aynı zamanda çağımızın en önemli konularından biri olan çevreyi gelecek kuşaklar için koruma sorumluluğunu yansıtıyor. Dilin karmaşık değerleri tek bir kelimeyle ifade edebilme gücünü gösteriyor," denildi.
Babbel'in dil uzmanlarından Esteban Touma Portilla ise iklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha fazla hissedildiği günümüzde bu kavramın küresel ölçekte anlam kazandığını söyledi.
Portilla, "İnsanlar iklim değişikliğinin sonuçlarını yaşarken kaitiakitanga bize çevreye ve birbirimize karşı sorumluluğumuzu hatırlatıyor," dedi.
Azınlık dillerindeki kelimeler farklı bakış açıları sunuyor
Babbel'e göre özellikle azınlık veya yok olma tehlikesi altındaki dillerde bulunan bazı kelimeler, başka dillerde tam karşılığı olmayan deneyim ve değerleri ifade ederek dünyaya farklı bakış açıları kazandırıyor.
Dil uzmanı Maren Pauli, NZ Herald'a yaptığı açıklamada, bir kelimenin güzelliğinin yalnızca sesinden ya da anlamından kaynaklanmadığını belirterek, "Bir kelimeyi gerçekten özel yapan; ses, anlam, kültürel bağlam ve doğru zamanda toplumla kurduğu ilişkidir. Özellikle başka dillerde doğrudan karşılığı olmayan deneyim ve değerleri anlatan kelimeler dünyayı algılama biçimimize yeni perspektifler kazandırır," ifadelerini kullandı.
Türkçeden 'yakamoz' ilk 15'e girdi
Babbel'in hazırladığı dünyanın en güzel 15 kelimesi listesinde Türkçeden "yakamoz" da yer aldı. Ancak kaitiakitanga dışındaki kelimelerde güzellik sıralaması yapılmadı.
Söz konusu 15 kelimenin tamamı şöyle:
- Kaitiakitanga (Maori): Doğayı ve çevreyi bugünkü ve gelecek nesiller adına koruma ve gözetme sorumluluğu.
- Aura (Yunanca): Bir kişinin çevresinde hissedilen kendine özgü enerji veya atmosfer.
- Hiraeth (Galce): Kaybedilmiş ya da hiç tam anlamıyla sahip olunamamış bir yuvaya veya zamana duyulan derin, buruk özlem.
- Ikigai (Japonca): İnsana her sabah yataktan kalkmak için neden veren yaşam amacı.
- Iriy (Ukraynaca): Efsanelere göre kuşların ve ruhların kışın göç ettiği sıcak, efsanevi diyar.
- Kintsugi (Japonca): Kırılan seramikleri altınla onararak çatlaklarını gizlemek yerine görünür kılan sanat.
- Luftmensch (Yidiş): Günlük pratik işlerden çok fikirleri ve hayalleriyle yaşayan idealist veya hayalperest kişi.
- Mamihlapinatapai (Yaghan): İki kişinin de ilk adımı karşı tarafın atmasını istediği anda paylaşılan anlamlı bakış.
- Naz (Urduca): Koşulsuz sevildiğini bilmenin verdiği güven ve gurur duygusu.
- Ojalá (İspanyolca): Bir şeyin gerçekleşmesini içtenlikle umut eden dilek ifadesi.
- Poronkusema (Fince): Bir ren geyiğinin idrarını yapmak için durmadan önce kat edebileceği mesafeyi ifade eden geleneksel uzaklık ölçüsü.
- Saudade (Portekizce): Yokluğuyla acı veren ama aynı zamanda güzel duygular uyandıran derin özlem.
- Ubuntu (Zulu): "Ben, biz olduğumuz için varım" anlayışına dayanan ortak insanlık felsefesi.
- Yakamoz (Türkçe): Ay ışığının su yüzeyinde oluşturduğu gümüş renkli parıltı.
- Zephyr (Yunanca): Hafif, yumuşak ve ferahlatıcı esinti.