Neredeyse bin yıl sonra Bayeux Duvar Halısı yeniden İngiltere’de sergileniyor. İngiliz öğrencilerden ise eserin kayıp final sahnesini hayal etmeleri isteniyor.
Bazı İngiliz okul çocukları için bu sonbahardaki tarih ödevi, 1066 yılına ilişkin bir çalışma kâğıdının çok ötesine geçiyor.
İngiltere genelindeki ilkokul öğrencilerinden, Normanların İngiltere’yi fethini anlatan ve son bölümü eksik olan 70 metre uzunluğundaki Bayeux Gobleni için yeni bir son panel tasarlayıp işlemeleri isteniyor.
Goblenin sonunda başlangıçta neyin yer aldığı tam olarak bilinmiyor. Ancak çocuklardan kayıp sahneleri yeniden canlandırmaları beklenmiyor. Bunun yerine, fethin ardından neler yaşanmış olabileceğini hayal etmeleri ve bir başka savaştan ziyade “daha iyi bir yarın” tasvir etmeleri isteniyor.
Bayeux Gobleni nedir?
Adının aksine Bayeux Gobleni, dokuma bir halı değil; keten kumaş üzerine renkli ipliklerle işlenmiş bir nakış.
Terim tartışmasını bir kenara bırakırsak, eser William’ın Normandiya’dan İngiltere’yi işgaline giden süreci anlatıyor ve 1066’daki Hastings Muharebesi’ndeki zaferiyle sona eriyor.
Goblenin 1070’lerde İngiltere’de yapıldığı düşünülüyor. William’ın üvey kardeşi, Bayeux Piskoposu Odo tarafından Bayeux’daki yeni katedrali süslemek amacıyla sipariş edilmiş olabileceği değerlendiriliyor. Bu da eserin neden Bayeux Gobleni olarak adlandırıldığını açıklamaya yardımcı oluyor.
Dönemden günümüze ulaşan sanat eserlerinin çoğunun aksine dini bir eser olmayan goblen, gemiler, silahlar, atlar, yapılar, giysiler ve yiyecekleri fetih anlatısıyla birlikte resmederek 11. yüzyıl günlük yaşamına dair olağanüstü ayrıntılı bir pencere açıyor.
Goblenin son bölümü ise yüzyıllardır kayıp. Ne zaman ortadan kaybolduğu ve tam olarak neyi tasvir ettiği bilinmiyor. Ancak uzmanlar, kayıp bölümün muhtemelen William’ın taç giyme törenini betimlediğine inanıyor.
‘Bitmemiş’ hikayeyi tamamlamak
Şimdi kadim tarihten yeni bir gelecek yaratmak İngiliz öğrencilerin elinde.
“Beyond the Battle” adı verilen ve İngiltere genelinde düzenlenen ücretsiz yarışma, yaklaşık 7-11 yaş arasındaki, eğitim sisteminde Key Stage 2 olarak adlandırılan kademedeki öğrencilere açık. Öğrenciler, sınıf arkadaşlarıyla birlikte kendi panellerini tasarlayıp işleyecek.
Art Explora UK tarafından English Heritage iş birliğiyle düzenlenen yarışma, bu yıl eylül ayı sonunda başlayacak.
Yarışmayı kazanan sınıflar, orijinal gobleni görmek üzere Londra’ya tamamen finanse edilen bir gezi kazanacak. Programa ayrıca 1066 Hastings Muharebesi Manastırı ve Savaş Alanı’nı veya English Heritage tarafından yönetilen başka bir Norman dönemine ait alanı ziyaret de dahil olacak.
Öğrencilerin eserleri özel bir sergide de gösterilecek. Her kazanan sınıfa ayrıca sanatçı Jessica Grady tarafından hazırlanan özel üretim bir tekstil eseri verilecek.
İkincilik ödülünü alan sınıflar ise kendilerine en yakın English Heritage Norman mekânına düzenlenecek finanse edilmiş bir geziye katılacak.
İngiltere’ye uzun bir dönüş yolculuğu
Goblen normalde Normandiya’daki Bayeux Müzesi'nde sergileniyor, ancak müze eylül 2025’te iki yıllık bir yenileme için kapandı. Geçici kapanış, Fransa ile İngiltere arasında yapılan tarihî ödünç verme anlaşmasının önünü açtı.
Bayeux Gobleni, 10 Eylül 2026’dan 11 Temmuz 2027’ye kadar Londra’daki British Museum’da, Sainsbury Sergi Galerisi’nin 30 numaralı salonunda görülebilecek. Goblen, neredeyse bin yıl önce yapıldığından bu yana ilk kez İngiltere'de sergileniyor olacak.
Goblen Londra’dayken, Sutton Hoo hazineleri ve Lewis satranç taşları gibi eserler British Museum’dan Normandiya’daki müzelere gönderilecek.
Goblenin tarihî olarak İngiltere’ye dönüşünün ötesinde, bir başka tarihî bağlantı daha var.
Gelecek yıl, William’ın Falaise’de doğumunun üzerinden 1.000 yıl geçmiş olacak. Avrupa’daki yetkililer de bu yıldönümü kapsamında “Normanların Yılı” düzenliyor.
Normandiya ve Norman mirasına sahip yedi Avrupa bölgesinde — İngiltere, İrlanda, Manş Adaları, Flanders, Güney İtalya, Norveç ve Danimarka — yaklaşık 1.000 etkinlik planlanıyor. Programda sergiler, konserler ve Orta Çağ temalı festivallerin yanı sıra, goblenin kayıp bölümünü yeniden canlandıran yeni bir eser de yer alacak.
25 metrekarelik goblen, Fransız sanatçı Helene Delprat tarafından tasarlandı ve Atelier Tapisserie Guillot d’Aubusson atölyesinde dokunacak. William’ın taç giyme törenini tasvir eden eser, 2027’de Westminster Abbey’de sergilendikten sonra Falaise’e taşınacak.