Pitt Rivers Müzesi, teslim töreni için tarih belirlemek üzere Naga halkıyla yakından çalıştığını, ardından bir Naga heyetinin kalıntıları eve götüreceğini açıkladı.
Birleşik Krallık’taki bir müze, Britanya’nın sömürge döneminde alınmış insan kalıntılarından oluşan bir koleksiyonu Hindistan’ın kuzeydoğusundaki Naga topluluğuna iade etmeyi kabul etti.
Dünyanın en büyük Naga materyali koleksiyonuna sahip olan Oxford Üniversitesi’ne bağlı Pitt Rivers Müzesi, yıllar süren müzakerelerin ardından 39 Naga kişiye ait kalıntıları anavatanına iade etmeye hazırlanıyor.
Müzede bulunan Naga eserlerinin çoğu, 20. yüzyılın başlarında sömürge yöneticileri tarafından toplandı. Müze, 2020 yılında tüm insan kalıntılarını sergiden kaldırdığını belirtiyor.
Bu gelişme, Oxford Üniversitesi’nin Şubat 2026’da müzede tutulan 40 takım atalara ait kalıntının iadesi için bir başvuru almasının ardından geldi. Temmuz ayında üniversite bunlardan 39’unu iade etmeyi kabul etti ve kalan takımın "Naga kökenli olduğuna dair net bir geçmişe sahip olmadığını" belirtti.
Pitt Rivers Müzesi’nin müdürü Profesör Laura Van Broekhoven, Euronews’e yaptığı açıklamada, kalıntıların iadesine yönelik yürütülen sürecin parçası olmanın kendisi için "alçakgönüllü bir deneyim" olduğunu söyledi.
"Uzun süredir anavatanlarından uzakta bulunan bu 39 Naga atanın iade edilmesi için ortaklarımızla birlikte iade yolunu bulmaktan onur duyuyorum," diye ekledi.
Müze, teslim töreni için bir tarih belirlemek amacıyla Naga halkıyla "yakından çalıştığını" ve törenin ardından bir Naga heyetinin kalıntılara eşlik ederek onları anavatanlarına götüreceğini bildirdi.
Anlaşma, Naga Uzlaşma Forumu (FNR) ve diğer Naga grupları tarafından memnuniyetle karşılandı.
FNR ve diğer Naga örgütleri AFP haber ajansına gönderdikleri açıklamada, "Naga halkı için iade yalnızca kemiklerin ve atalara ait kalıntıların toprağa geri dönmesinden ibaret değil; asıl olarak hafızanın ait olduğu yere geri dönmesiyle ilgili" ifadelerini kullandı.
Pitt Rivers Müzesi’nin internet sitesine göre müze, Naga atalarına ait kalıntıları ilk kez 100 yıldan fazla süre önce, Hindistan Sivil Hizmeti’nde görev yapan antropolog ve sömürge yöneticisi John Henry Hutton’dan aldı.
Hutton’un ve bir diğer yönetici James Philip Mills’in, müzenin koleksiyonundaki Naga kalıntılarının büyük bölümünü yaklaşık 1910 ile 1940 yılları arasında müzeye getirdiği belirtiliyor.
Müze, "Onların 'toplama' faaliyeti, kelimenin ima ettiği tarafsız, akademik bir çalışma değildi," diyerek, "Kalıntılar ve nesneler çoğu zaman cezalandırıcı askeri harekâtlar sırasında el konularak alındı; özgürce verilmedi," ifadelerini kullanıyor.
Pitt Rivers’teki Naga koleksiyonu toplamda binlerce nesneyi barındırıyor.
Müze, "Bu koleksiyon içinde 219 parça Naga insan kalıntısı olarak kayıtlı: 39 atalara ait insan kalıntısı (çoğunlukla kafatasları) ve insan saçı içeren ya da içerebileceği düşünülen 178 nesne. Mevcut iade, bu 39 atayı kapsıyor," bilgisini paylaşıyor.