İsrail Kültür Bakanı, Gazze’deki sivillerin kitlesel öldürülmesini anlatan ve Venedik’te Jüri Özel Ödülü’nü alan Oscar’lı “NAZA”nın yönetmenleri Yuval Abraham ile Rachel Szor’un vatandaşlıktan çıkarılmasını istedi.
Bu yılki Venedik Film Festivali'nin en çok konuşulan ve övgü alan yapıtlarından biri, İsrailli No Other Land filminin yönetmenleri Yuval Abraham ile Rachel Szor'un yeni filmi NAZA. Aynı zamanda bu yıl ana yarışmaya seçilen tek belgesel.
REKLAM
REKLAM
Resmî özetinde, filmin “İsrail’in Gazze’de Filistinli sivilleri planlı biçimde kitlesel olarak öldürmesinin arkasındaki mekanizmaları ayrıntılı biçimde ortaya koyduğu” belirtiliyor.
Devam eden Gazze savaşı sırasında Tel Aviv'in çatılarında geceleri gizlice çekilen 80 dakikalık, siyasal açıdan son derece tartışmalı belgesel; 24 İsrailli askerî istihbarat subayı, asker ve ifşacıyla yapılan röportajlara yer veriyor. Onlar, Filistinlilerin nasıl hedef alındığını anlatıyor; film adını da buradan alıyor. NAZA, İsrail ordusu tarafından Gazze'ye düzenlenen bir hava saldırısında kaç sivilin öleceğinin tahmin edildiğini belirtmek için kullanılan askerî bir kısaltma; İbranice 'Nezek Agavi'nin kısaltması ve 'yan zarar' (collateral damage) anlamına geliyor.
Cumartesi günkü ödül töreninde, NAZA, Jüri Özel Ödülü'nü kazandı. Yalnızca bir gün sonra İsrail Kültür Bakanı Miki Zohar, yönetmen ikilinin İsrail vatandaşlığını “derhal iptal etmek için harekete geçeceğini” açıkladı ve İsrail'in eylemlerine yönelik eleştiriyi doğrudan antisemitizmle eş tuttu.
X'in sağladığı bir çeviriye göre Zohar, NAZA için “iğrenç” ve Venedik Film Festivali'ndeki onuru için “şoke edici” ifadelerini kullandı ve şöyle ekledi: “Dünyanın dört bir yanındaki antisemitlerden alkış alabilmek uğruna vatanlarına zarar vermeye razı olan bu yaratıcıların içini kemiren öz nefret akıl almaz ve devletin ihaneti anlamına geliyor.”
İşte Zohar'ın açıklamasının tam çevirisi: "Venedik Festivali'nde iğrenç NZA [sic] filminin ödül kazanması şoke edici. Dünyanın dört bir yanındaki antisemitlerden alkış almak uğruna vatanlarına zarar vermeye razı olan bu yaratıcıların içini kemiren öz nefret akıl almaz ve devletin ihaneti anlamına geliyor. Bu, sinemada önemli reformu neden hayata geçirdiğimin tam da sebebi; böylece İsrail vatandaşları artık kendi ceplerinden IDF askerlerine ve İsrail Devleti'ne zarar verilmesini finanse etmek zorunda kalmayacak. Kültür Bakanı olarak, devlete ihanet ettikleri için bu aşağılık yaratıcıların İsrail vatandaşlığını iptal etmek üzere derhal harekete geçeceğim."
İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise X'te şunları yazdı: “Siz tüm İsrail halkı için bir yüzkarası ve utançsınız. Defolup gidin!” “Eminim ki dostlarınız, yani düşmanlarımız Hamas, Gazze'de sizi kollarını açarak karşılayacaktır.”
NAZA, Venedik prömiyerinde rekor kıran 25 dakikalık bir ayakta alkış aldı. Daha önce rekor, Tunuslu yönetmen Kaouther Ben Hania'nın Gazze'de geçen The Voice of Hind Rajab filmiyle elindeydi; bu film, ailesiyle birlikte Gazze Şehri'nden kaçmaya çalışırken İsrail askerî ateşiyle öldürülen 6 yaşındaki bir kızın ölümünü konu alıyor. Geçen yıl Venedik'te prömiyerini yapan ve Euronews Culture'ın 2025'in En İyi Filmleri arasında yer alan yapım, 22 dakikalık bir ayakta alkış toplamıştı.
Zohar ve Ben-Gvir'in aksine, bazıları NAZA ve yönetmenlerini övdü. Solcu Hadash partisinin eski milletvekili ve parti başkanı Yousef Jabareen, ödül için yönetmenleri tebrik ederek Gazze'deki “bu dehşet verici suçları ve vahşi gerçekliği” ifşa ettikleri için onlara teşekkür etti.
Ayrıca Haaretz gazetesi bir başyazısında şunları yazdı: “Filmlerini Venedik Film Festivali'nde göstererek Abraham ve Szor, İsraillileri zaten bildikleri bir gerçekle yüzleşmeye zorlamaya çalışıyor: İsrail'in Gazze'de savaşı yürütme biçiminin üzerinde, hafif tabirle, kara bir leke var."
Yuval Abraham ile Rachel Szor'un önceki filmi No Other Land, 2024'te gösterime girdi ve Batı Şeria'daki Filistinli topluluklara yönelik İsrailli yerleşimci şiddetini konu aldı. En İyi Belgesel dalında Oscar kazandı.
Hamas, 7 Ekim 2023'te İsrail'e saldırı başlattı. Gazze sağlık bakanlığı, İsrail bombardımanının son üç yılında 73 binden fazla kişinin öldüğünü bildirdi. Uluslararası Af Örgütü, İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Birleşmiş Milletler de dahil olmak üzere kuruluşlar İsrail'in eylemlerini “soykırım” olarak nitelendirdi - Haziranda yayımlanan bir BM bağımsız komisyonu raporu (kaynak İngilizce) da “İsrailli yetkililerin ve güvenlik güçlerinin kasten Filistinli çocukları hedef aldığını ve bunun Gazze Şeridi'nde soykırım ve dehşet suçlarına, Batı Şeria'da ise savaş suçlarına yol açtığını” tespit etti.
NAZA, 2023 ile 2025 yılları arasında İsrail-Filistin ortak yayını +972 Magazine, İbranice yayın yapan Local Call ve The Guardian'da yayımlanan haberlere dayanıyor. Belgesel, 23 Eylül'de İspanya'daki San Sebastián Uluslararası Film Festivali'nde ve ardından 26 Eylül'de New York Film Festivali'nde gösterilecek.
Şu an için resmî bir sinema gösterim tarihi açıklanmış değil; ancak Fransız dağıtımcı MK2 Films, filmin dünya satış haklarını elinde bulunduruyor.