Jordan Bardella liderliğindeki 'Avrupa için Vatanseverler' grubu, Avrupa Parlamentosu'nda Kültür ve Eğitim Komitesi başkanlığı için yarışıyor. Peki, bunun AB kültür politikaları üzerinde nasıl bir etkisi olabilir?
Avrupa Parlamentosu'nun (AP) komitelerinin başkanlarının belirlenmesi için Salı günü oylama yapılacak.
AP üyeleri, parlamento içindeki aşırı sağcı 'Avrupa için Vatanseverler' grubunun Kültür ve Eğitim Komitesi (CULT) başkanlığını talip olması ile engellenme ihtimali yüksek olan ancak radikallere bazı aşırı politika pozisyonlarını vurgulama fırsatı sunabilecek bir hamle yapmış oldu.
Komite üyeleri, öğrencilerin farklı üye ülkelerde eğitim görmelerini sağlayan Erasmus programları, medya ve görsel-işitsel politikalar (Medya Özgürlüğü Yasası aracılığıyla), kültürel fon programlarının bütçesi (Yaratıcı Avrupa) gibi eğitim politikası ile ilgili dosyalarıdenetlemekte ve "Avrupa Kültür Başkenti" ya da Avrupa film ödülleri "Lux Prize" gibi vatandaşlara yönelik sosyal faaliyetlerde aktif rol alıyor.
Gençleri temsil eden bir sivil toplum kuruluşu (STK) olan Avrupa Gençlik Forumu tarafından yapılan açıklamada, "Kültürlerarası beceri ve hoşgörüyü geliştiren, Avrupa Birliği'ne destek ve güveni artıran ve bir Avrupa kimliğini teşvik eden bu programlar, kendini Avrupa karşıtı ilan edenlerin eline bırakılamayacak kadar önemli," denildi.
Komite başkanı ne kadar etkili?
Komite başkanının rolü özellikle önemli olurken; toplantıları organize etmek, gündemi belirlemek ve üyelere tartışma süresi ayırmak gibi bazı idari ayrıcalıkları bulunuyor. Başkan ayrıca, komite tartışmalarının canlı yayınlanması ve muhabirlerin erişimi konusunda da söz sahibi.
Başkan, komiteyi diğer Avrupa kurumlarında ve yurtdışındaki parlamentolarla yapılan toplantılarda temsil ettiği için aynı zamanda sembolik bir pozisyon.
Başkan, AP'nin komitelerin çalışmalarını koordine eden ve komiteler arasında sorunsuz bir işbirliği sağlayan siyasi organı olan Komite Başkanları Konferansı'nın masasında da bir koltuğa sahip. Bu organ, birden fazla sektörü ilgilendiren dosyalar için hangi komitelerin yetkili olduğu konusundaki anlaşmazlıkları çözüyor.
Parlamento komiteleri, AP'nin pozisyonu haline gelmek üzere genel kurullarda oylamaya sunulmadan önce metinlerin hazırlandığı ve üzerinde anlaşmaya varıldığı yerler. Avrupa yanlısı güçler olan Yeşiller, Sosyalistler ve Demokratlar İlerici İttifakı (S&D), liberal grup Renew Europe ve AP'nin en büyük grubu Avrupa Halk Partisi (EPP), 30 sandalyenin 19'u ile bu komitedeçoğunluğa sahip.
Komitedeki bu güç ittifakı teorik olarak Avrupa için Vatanseverler'in dört AP üyesinin pozisyonunu geçersiz kılabilir. Ancak CULT, üyelerin çekimser kalmaya eğilimli olduğu, özellikle küçük bir komite.
Bir sonraki dönem için hangi dosyalar bekleniyor?
Bir önceki yasama döneminin en büyük dosyası, Avrupa'da medyanın şeffaflığını ve bağımsızlığını garanti altına almak üzere tasarlanan Avrupa Medya Özgürlüğü Yasası. Bu görev, kısmen bu yasanın uygulanması ve izlenmesine ayrılacak.
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu İletişim Başkanı Pamela Moriniere Euronews'e yaptığı açıklamada, Avrupa için Vatanseverler'den bir üyenin komiteye başkanlık etmesinden duyduğu endişeyi dile getirerek, "Onların bu önemli gruba başkanlık etmesine izin vermek medya özgürlüğü ilkelerini baltalamanın kabul edilebilir olduğu mesajını verecektir," dedi.
AB'nin Görsel-İşitsel Medya Hizmetleri Direktifi'nin (AVMSD) yeni bir revizyonunun da komitede görüşülmesi bekleniyor. Bu direktif, çocuklar için zararlı olduğu düşünülen içeriklerden reklamlara kadar yayın içeriğini kontrol etmeyi amaçlıyor.
Görüşülmesi planlanan diğer dosyalar arasında Erasmus+ bütçesinin revizyonu, Lux Audience Ödülleri ve eğitim ve Avrupalıların kimliğine ilişkin daha genel raporlar yer alıyor.
Parlamentonun geniş merkezci koalisyonunun bir sonucu olarak başkan adaylarının çoğunun yarın kabul edilmesi muhtemel olsa da, diğer partiler tarafından dışlanan yeni grup Avrupa için Vatanseverler'in, komitenin liderliğini ele geçirmesi pek olası görünmüyor.
Euronews'e konuşan parlamento kaynakları, aşırı sağcı grubun başarısız olması halinde komitenin başına Yeşiller'in, büyük ihtimalle de Volt Partisi'nden Alman milletvekili Nela Riehl'in geçebileceğini söyledi.
Öte yandan, AP sürprizlere yabancı değil. CULT komitesinin Avrupa için Vatanseverler'in eline geçmesinin ise kesinlikle ortalığı karıştıracak bir gelişme olacağı düşünülüyor.