Avrupa Birliği, AB firmalarının Çin devlet ihalelerine erişimini kısıtlayan "Buy China" politikasına misilleme olarak Çin tıbbi cihazlarının kendi kamu alımları pazarına katılımını kısıtlamak için adımlar attı.
Diplomatik ve AB kaynaklarının Euronews'e verdiği bilgiye göre, AB üyesi ülkelerin temsilcileri bu hafta Çin'in Avrupalı tıbbi cihaz üreticilerine yönelik kısıtlamalarına karşı misilleme tedbirleri alınması yönünde oy kullandı.
REKLAM
REKLAM
Bu karar, Avrupa Komisyonu tarafından yürütülen bir soruşturmada Çin'in AB yapımı tıbbi cihazları kendi tedarik pazarından haksız yere engellediğine dair "açık kanıtlar" bulunmasının ardından alındı.
Bu, AB firmalarının blok dışındaki tedarik fırsatlarına adil erişimini sağlamak üzere tasarlanan ve Ağustos 2022'de yürürlüğe giren Uluslararası Tedarik Aracı (IPI) kullanılarak uygulanan ilk karşı önlemi temsil ediyor.
Büyükelçiler öneriyi hafta ortasında kabul etti ancak ayrıntıların önümüzdeki günlerde AB Resmi Gazetesinde yayınlanması bekleniyor.
AB'nin tıbbi cihaz üreticileri birliği MedTech Europe'un CEO'su Oliver Bisazza, "Uluslararası Tedarik Aracı sürecinin Çin ile daha anlamlı bir diyalog ve ilerlemeye yol açacağını gerçekten umuyorduk, ancak maalesef bu henüz gerçekleşmedi," dedi.
Bisazza tepki vermeden önce tüm ayrıntıları görmek istiyor.
Ancak bunun tıbbi cihaz şirketlerinin AB ve Çin arasında yapıcı bir ilişki kurulmasına bağlı olduğunu belirten Bisazza, "Bu sektör, insanların hayatlarını kurtarmak ve iyileştirmek, temel sağlık hizmetleri altyapısını korumak ve çok önemli hizmetler sunmak için hayati önem taşıyor. Bu, her iki tarafın da göz önünde bulundurması gereken bir husus," dedi.
Artan engeller
Çin, tıbbi cihazlar konusunda Avrupa'nın en büyük ticaret ortaklarından biri olmasına ve 2022 yılında ihracat hedeflerinin yüzde 11'ini oluşturmasına rağmen, AB şirketleri uzun süredir Çin'in kamu alımları pazarına erişim sağlamakta zorlanıyor.
Komisyon'un soruşturması, kamu kuruluşlarının sınırlı istisnalar dışında yerli ürün ve hizmetlere öncelik vermesini gerektiren ve "Çin'den satın al" olarak adlandırılan politikayı uygulayan Çin'in devlet ihale yasasına odaklandı.
Soruşturma, AB'li üreticilerin şeffaf olmayan onay sistemleri, ayrımcı belgelendirme prosedürleri, yabancı teklif sahiplerini dışlamak için kullanılan muğlak ulusal çıkar maddeleri ve Avrupalı firmalar için genellikle mümkün olmayan fiyatlandırma baskıları gibi bir dizi engelle karşılaştığını ortaya koydu.
Buna çarpıcı bir örnek olarak, Çin'in Guangdong Eyaletinde "onaylı" ithal tıbbi cihaz sayısı 2019'da 132 iken 2021'de sadece 46'ya düşerek AB firmaları için pazara erişimin sıkılaştığının sinyali oldu.
AB-Çin ilişkilerinin sonuçları
AB'deki Çin Ticaret Odası, IPI önlemlerinin ikili ticaret bağları için "rahatsız edici bir sinyal" gönderdiğini belirten bir tweet atarak endişeyle karşılık verdi.
Takip eden bir açıklamada Oda, IPI'ın hedefli kullanımının fiili bir ticaret engeli haline gelme riski taşıdığını savundu ve AB'yi bu tür eylemlerin gerekliliğini ve uzun vadeli etkisini yeniden gözden geçirmeye çağırdı.
Söz konusu tedbirler, şu anda geçici bir diplomatik sıfırlanma sürecinden geçen AB-Çin ilişkilerinde hassas bir döneme denk geliyor. Yıllar süren sürtüşmelerin ardından iki taraf da uzun süredir devam eden anlaşmazlıkları yönetmek için angajmanlarını arttırdı.
Bu yenilenen diyaloğun büyük bir kısmı, Trump dönemindeki ticaret savaşı ve Brüksel'i daha dengeli bir yaklaşım izlemeye iten daha geniş ABD-Çin gerilimleri de dahil olmak üzere değişen küresel dinamiklere bir yanıt niteliğinde.
Temmuz 2025'in ikinci yarısında Pekin'de gerçekleştirileceği kesinleşen AB-Çin Zirvesi, bu yeniden yapılanmada önemli bir kilometre taşı olarak görünüyor.
Tırmanan tedarik anlaşmazlığına rağmen, bir Avrupa Komisyonu sözcüsü IPI tedbirlerinin daha geniş ticari ilişkilere zarar vereceği yönündeki endişeleri önemsemedi.
Sözcü, "Alımlarda oyun alanının eşitliği konusunda bir sorun olduğunu düşündüğümüz küresel ortaklarımıza çok açık bir şekilde ifade ediyoruz. Bu sorunlar ortadan kalkmazsa, harekete geçmek zorunda kalacağız," dedi.
Çarşamba günü AB Ticaret Komiseri Maros Sefcovic, OECD Bakanlar Konseyi çerçevesinde Çinli Bakan Wang Wentao ile bir araya geldi - toplamda üçüncü ve şahsen ikinci toplantıları.
Komisyon'a göre, her iki taraf da Temmuz zirvesi öncesinde ilerleme sağlamak için çalışırken görüşmelerde çok çeşitli kritik ikili konular ele alındı.