İşleri yurt dışına taşımak maliyetleri düşürüyor ancak on binlerce yerel istihdamın kaybedilmesi anlamına da geliyor. Peki en büyük dengesizlik hangi ülkelerde yaşanıyor?
Avrupa Birliği’nde faaliyet gösteren şirketlerin büyük çoğunluğu işleri yurt dışına taşıdı. Birlik dışındaki en gözde destinasyon ise Hindistan oldu.
Dış kaynak kullanımı, on binlerce girişimci için maliyetleri düşürmenin ve hatta ayakta kalmanın bir yolu. Ancak bu durum, çoğu zaman ülkeler içinde istihdamın azaltılması anlamına geliyor ve kaybedilen pozisyonlar genellikle telafi edilmiyor.
Nitekim ticaret dengesi de negatif seyrediyor.
Son Eurostat raporuna göre, dış kaynak kullanımı nedeniyle European Union ülkeleri 2021–2023 döneminde yaklaşık 150 bin işi kaybetti. Bu rakam, aynı süreçte yaratılan istihdamın yaklaşık üç katına karşılık geliyor.
Dış kaynak kullanımı nedeniyle en fazla istihdam kaybı yaşayan ülkeler hangileri?
En büyük açıkların bazıları Orta Avrupa’da kaydedildi.
Europe in Motion’un Eurostat verilerine dayanan analizine göre, Polonya ve Macaristan’da dış kaynak kullanımı sonucu ortadan kalkan iş sayısı, aynı süreçte yaratılan istihdamın yaklaşık on katı oldu.
Malta hariç tutulduğunda, daha kötü bir dengesizlik yalnızca Finlandiya’da görüldü. Finlandiya’da kaybedilen iş sayısı, yaratılan istihdamın 15 katına ulaştı.
Mutlak rakamlara bakıldığında ise Almanya, 50 binlik net istihdam kaybıyla açık ara öne çıkıyor. Bu rakam, benzer büyüklükteki ekonomiler olan Fransa’daki (yaklaşık 5 bin) ve İtalya’daki (binin biraz üzerinde) kayıpların çok üzerinde.
AB’de yalnızca üç ülkede, işlerin başka ülkelere taşınması yoluyla yaratılan istihdam, kaybedilen istihdamdan daha fazla oldu.
Bu alanda açık ara lider İrlanda; net istihdam dengesi yaklaşık 5 bin seviyesinde. Onu Çekya (800’ün biraz üzerinde) ve İspanya (yaklaşık 300) izliyor.
Buna karşın İrlanda, yurt dışından hizmet ve iş gücü temin eden şirketlerin oranının en yüksek olduğu ülkelerden biri olmayı da sürdürüyor.
Eurostat’a göre, “uluslararası kaynak kullanımının en yüksek olduğu ülkeler, iş gücü maliyetlerinin yüksek olduğu küçük ve açık ekonomiler.”
Bu listede Slovakya yüzde 11 ile ilk sırada yer alırken, onu İrlanda (yüzde 10) ve Danimarka (yüzde 9) takip ediyor.
Ülkelere göre uluslararası dış kaynak kullanan işletmelerin oranı (2021–2023)
İşlerin başka ülkelere taşınmasından en çok etkilenen sektörler hangileri?
En ağır darbeyi imalat sektörü aldı. Son iki yılda mal ve materyal üretimini kapsayan imalat alanında 53 binden fazla iş ortadan kalktı. Bu sektörü, yaklaşık 34 bin istihdam kaybıyla idari ve yönetim işleri izledi.
Oransal olarak bakıldığında ise en büyük kayıp bilişim teknolojileri (BT) sektöründe yaşandı.
BT alanında 15 binden fazla pozisyon kaybedildi. Bu da toplam istihdamın yaklaşık yüzde 0,5’ine karşılık geliyor.
Onu, yüzde 0,4 ile araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) işleri takip etti.
Genel olarak işlerin başka ülkelere taşınmasının başlıca nedeni iş gücü maliyetlerini düşürmek (yüzde 34) olarak öne çıkıyor.
Bunu diğer maliyetlerin azaltılması (yüzde 28) ve ana faaliyet alanına odaklanma (yüzde 20) izliyor.
Peki bu işler nereye gidiyor? Eurostat verilerine göre, AB dışındaki en önemli destinasyon Hindistan. Hindistan’ı İngiltere, Kanada ve ABD birlikte, ardından da Çin takip ediyor.