Beş farklı AB üye ülkesinden sekiz uydu şu anda GOVSATCOM'un bir parçası olarak bir havuzda toplanıyor. Avrupa Komisyonu bunun, ABD'ye daha az bağımlı olmaya yönelik ilk adım olmasını umuyor.
Avrupa Birliği'nin Savunma ve Uzaydan sorumlu Komisyon Üyesi Andrius Kubilius, salı günü yaptığı açıklamada, AB üye ülkelerinin artık Avrupa yapımı "güvenli ve şifreli" uydu iletişimine erişebileceğini duyurdu.
Kubilius, Avrupa Uzay Konferansı'nda yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği Hükümet Uydu İletişimi programına atıfta bulunarak, "Geçen hafta GOVSATCOM operasyonlarını başlattık," dedi. "Bu, tüm üye devletlerin artık egemen uydu iletişimine erişebileceği anlamına geliyor. Askeri ve hükümet. Güvenli ve şifreli. Avrupa'da inşa edilecek, Avrupa'da işletilecek ve Avrupa'nın kontrolü altında olacak," diyerek ekledi.
Bunu "uydu bağlantısında ilk adım" olarak tanımladı. Genişletilmiş kapsama alanı ve bant genişliği 2027 yılı için belirlenirken, 290 uydudan oluşan çok yörüngeli bir takımyıldız olan Uydu ile Esneklik, Ara Bağlantı ve Güvenlik Altyapısının (IRIS²) 2030 yerine 2029 yılında faaliyete geçmesi bekleniyor.
Bu çabalar, AB'nin Elon Musk'ın sahibi olduğu Starlink gibi yabancı uzay hizmetlerine olan bağımlılığını azaltma planlarının bir parçası. Aynı zamanda AB'nin, bazı istihbarat kuruluşlarının Rusya'nın başka bir Avrupa ülkesine saldırabileceğini tahmin ettiği 2030 yılından önce bloğun savunma yeteneklerini ve hazır olma durumunu güçlendirme çabalarıyla da el ele gidiyor.
'Rekabet rekabettir'
Üye ülkelere veri iletimi için bant genişliği sunan GOVSATCOM, şu anda beş farklı üye ülkeden sekiz uyduyu içeriyor, ancak herkese açık. Euronews'in edindiği bilgiye göre, Komisyon şu anda Ukrayna'nın erişim talebini inceliyor.
Kubilius, Euronews'in konferans çerçevesinde katıldığı bir grup röportajında GOVSATCOM'un fırlatılmasının "özellikle ordu ve güvenlik mensuplarımız için gerçekten çok ihtiyaç duyulan hizmetler sunduğunu" ve Avrupa'nın ABD uzay hizmetlerine "daha az bağımlı olmaya başladığını" gösterdiğini söyledi.
Starlink'in 2021'de tam olarak faaliyete geçmesi nedeniyle Avrupa'nın gecikmesi sorulduğunda Kubilius, IRIS²'nin nihayetinde daha iyi bir hizmet sunacağından emin olduğunu ifade etti.
"İşler küresel olarak çok hızlı gelişiyor, yeni teknolojiler geliyor. Navigasyonda olduğu gibi, gerçekten iyi ve gelişmiş teknolojilerin kullanılmasını planlıyoruz. Mevcut bir GPS hizmeti vardı, bir Amerikan hizmeti, ama sonra Galileo'yu inşa ettik."
"Galileo'yu navigasyon sisteminin daha iyi bir versiyonu olarak inşa ettik: Üç kat daha hassas, yanılmıyorsam beş milyar tüketici. Dolayısıyla rekabet rekabettir," dedi.
'Sanal bir Avrupa Uzay Komutanlığı'
Kubilius, egemen uydu fırlatmaları söz konusu olduğunda, özellikle de yeniden kullanılabilir fırlatıcılar söz konusu olduğunda Avrupa'nın geride kaldığını da kabul etti.
"Evet, Elon Musk'ın gerisindeyiz ama iyi ve etkili ulaşım sistemlerine sahip olmanın ne kadar önemli olduğunu anlıyoruz ve bunları inşa edeceğiz," diyen Kubilius, bloğun bir sonraki bütçesinde bunun için para ayrılacağını da sözlerine ekledi.
Komisyon, 2028-2034 çok yıllı mali çerçevede uzay ve savunmaya ayrılan fonların 131 milyar euroya çıkarılmasını teklif etti.
Uzay Komiseri salı günü ayrıca üye devletleri uzay varlıklarını geliştirirken birlikte çalışabilirliğe odaklanmaya çağırdı. Örneğin Almanya 2030 yılına kadar askeri uzay yetenekleri için 35 milyar euro harcayacağını açıkladı ve diğer üye devletler de bunu takip ediyor.
Komisyon'un 2030 savunma hazırlık yol haritasının bir parçası olarak, uzay varlıklarını da içeren stratejik etkinleştiriciler, üye devletlerin yatırım yapması gereken dokuz öncelikli savunma kabiliyeti alanı arasında belirlendi.
Komisyon Euronews'e yaptığı açıklamada, savunma için SAFE kredisi programına abone olan üye devletlerin, stratejik etkinleştiriciler de dahil olmak üzere dokuz öncelikli alanın tamamını kapsayan ekipman satın almak için para talep ettiklerini doğruladı.
"Eğer sadece kendi ülkenizi, kendi ordunuzu korursanız, Avrupa olarak savaşmayı öğrenemeyiz. Putin'i caydıramayız. Savunmamızda başarılı olamayız," diyen Kubilius konuşmasında "sanal bir Avrupa Uzay Komutanlığı" fikrini ortaya attı.
"Ortak savunmamız için Avrupa varlıklarını harekete geçirecek bir süreç yok. Kimin ne yaptığı belli değil," dedi. "Ben bu ortaklığı bir iş birliği çerçevesi olarak görüyorum," diye ekledi.